Кіріспе

Француз ақыны және сыншысы (1812–1883)

Пьер Мартин Виктор Ришар де Лапрад (13 қаңтар 1812 – 13 желтоқсан 1883), Виктор де Лапрад ретінде белгілі, француз ақыны және сыншысы болған.

Өмірбаян

Ол Монбрисон қаласында, Лоар өңірінде, қарапайым провинциялық отбасында дүниеге келді. Лиондағы білімін аяқтағаннан кейін, 1839 жылы «Мадленнің хош иісі» (Les Parfums de Madeleine) атты діни өлеңдер жинағын жариялады. 1840 жылы «Иисус ашуы», 1841 жылы «Психе» атты діни фантастикалық туындысы, ал 1844 жылы «Одалар мен өлеңдер» (Odes et poèmes) шығармалары жарық көрді. 1845 жылы Лапрад әдеби зерттеу миссиясымен Италияға сапар шекті, ал 1847 жылы Лиондағы француз әдебиеті профессоры болып тағайындалды. 1857 жылғы сайлауда Француз академиясы бір дауыспен Эмиль Ожиеге басымдық берді, бірақ келесі жылы Лапрад Альфред де Мюссе босатқан орынды иеленді. 1861 жылы Лапрад Екінші Империяны сатиралық өлеңімен (Les Musées d'Etat) сынағандықтан Лиондағы қызметінен алынды, ал 1871 жылы консерватор ретінде Ұлттық Ассамблеяға сайланды. Монбрисон қаласында оның құрметіне ескерткіш орнатылды. Жоғарыда аталғандардан басқа, Лапрадтың поэзиялық туындыларына «Евангелия өлеңдері» (Poèmes évangéliques, 1852), «Батырлық идиллиялар» (Idylles héroïques, 1858), «Үнсіздіктің дауыстары» (Les Voix du silence, 1864), «Пернетт» (Pernette, 1868), «Азаматтық өлеңдер» (Poèmes civiles, 1873), «Әкенің кітабы» (Le Livre d'un père, 1877), «Вариациялар» (Varia) және «Қоштасу кітабы» (Livre des adieux, 1878-1879) кіреді. Оның прозалық шығармаларына «Адвокаттың зихи құлықтары» (Des habitudes intellectuelles de l'avocat, 1840), «Өнер және мораль туралы сұрақтар» (Questions d'art et de morale, 1861), «Християндыққа дейінгі табиғатқа деген сезім» (Le Sentiment de la nature, avant le Christianisme, 1866), «Заманауилер арасында» (Chez les modernes, 1868) және «Либералдық білім» (Education libérale, 1873) жатады. Кейбір туындылары лекция ретінде оқылғаннан кейін жарияланған. Сондай-ақ, ол «Екі әлемнің шолуы» (Revue des deux mondes) және «Париж шолуы» (Revue de Paris) журналдарына мақалалар жазды. Лапрад француз провинциялық өмірін, оның мәдениетін, дінін және тұрақты патриотизмін зерттеді. Оның поэзиясы Шатобриан және Альфонс де Ламартин мектебіне жатады, классикалық үлгілерді еліктейді, идеалға ұмтылыспен шабыттандырылады және құдайлықты көрсететін табиғатқа табынады. Дегенмен, ол кең танымалдылыққа ие бола алмады. Оның туындылары ағылшын Көл мектебімен ұқсастықтары бар. Лапрадтың прозалық сын-пікірлері классикалық және метафизикалық зерттеулерден, сондай-ақ еуропалық әдебиетке кеңінен түсініктемелерден тұрады. Ол ирония мен күмәнді ұнатпады, бұл оны 18 ғасыр әдебиетін төмен бағалауға әкелді.