Кіріспе

Оңтүстік Шетланд аралдарындағы арал. Король Георгий аралы (аргентиналық испан тілінде: Isla 25 de Mayo, чилилік испан тілінде: Isla Rey Jorge, орыс тілінде: Ватерло́о Vaterloo) – Оңтүстік Шетланд аралдарының ең ірісі, Антарктика жағалауынан Оңтүстік мұхитында орналасқан. Арал Георг III патшаның құрметіне аталған.

География

Король Джордж аралында үш ірі шығанақ бар: Максвелл шығанағы, Адмиралтейство шығанағы және Король Джордж шығанағы. Адмиралтейство шығанағында үш фьорд орналасқан және ол Антарктика шартының Экологиялық қорғау хаттамасы бойынша Антарктиканың ерекше басқарылатын аймағы ретінде қорғалады.

Тарих

Арал алғаш рет 1819 жылғы 16 қазанда Ұлыбритания үшін талап етілді, 1908 жылы ресми түрде Ұлыбританияның Фолкленд аралдарының тәуелділіктерінің бөлігі ретінде аннексияланды, ал қазір жеке Британдық Антарктика аумағының бөлігі болып табылады. Чили 1940 жылы аралға құқығын жариялады, ал Аргентина 1943 жылы талап етті, қазір Аргентина Антарктикасының бөлігі ретінде, аргентиналықтар оны Ұлттық күнінің құрметіне Isla Veinticinco de Mayo (25 мамыр) деп атайды. АҚШ және Ресей Антарктикадағы ешқандай талапты мойындамайды және Антарктика аумақтарына құқық талап ету құқығын ресми түрде сақтап отыр. Арал 1819 жылы британдық саяхатшы Уильям Смит ашқан, ол оны сол кездегі король Георг III-нің құрметіне атады. Аралдың ұзындығы шамамен және ені шамамен, ал құрлықтың ауданы 90% -дан астамы тұрақты мұзбен жабылған.

Аралдағы өмір

Аралдың жағалау аймақтары салыстырмалы түрде алуан түрлі өсімдік және жануарлар әлеміне мекендейді, оның ішінде піл, Ведделл және леопард түлендері, Адели, қаптал жолақты және генту пингвиндері кездеседі. Жаз айларында бұл аралда көкпарлар мен оңтүстік алып көкпарлар сияқты тағы бірнеше теңіз құстары ұялайды.

Адамның қызметі

Чили ғалымдары бұл аймаққа американдықтардың келгенін мәлімдеді, Адмиралтейство шығанағындағы тереңдіктерден алынған тас артефакттарды дәлел ретінде келтірді; алайда, бұл артефакттар – екі жебе ұшы – кейіннен жасанды түрде орналастырылған болып шықты. Георгий аралындағы адамдардың тұруы Аргентина, Бразилия, Чили, Қытай, Оңтүстік Корея, Перу, Польша, Ресей, Уругвай және АҚШ-қа қарасты зерттеу станцияларымен шектеледі. Бұл станциялардың көпшілігі тұрақты түрде қызмет етеді, биология, экология, геология және палеонтология сияқты алуан түрлі салаларда зерттеулер жүргізеді. Чилидің Фильдес түбегіндегі Президент Эдуардо Фрей Монталва базасы, тұрақты ауыл ретінде жұмыс істейді, онда ұшу-қону жолағы (ірі ангар және басқару мұнарасымен қатар басқа да ғимараттар), персоналдың әртүрлі агенттіктері үшін асханалар, банк, пошта және балалары бар ыңғайлы шатырлы үйлер бар. Чили (Аргентина және Ұлыбритания сияқты) Антарктика түбегінің және Оңтүстік Шетланд аралдарының барлығын өз елдерінің аумағының бір бөлігі деп санайды; алайда, Антарктика шартының талаптары Чилиге Филдс түбегін отарлауға, аумақтық талаптарын ашық түрде іске қоспай мүмкіндік береді. Қытайдың Ұлы Қабырға базасында толық көлемді баскетбол алаңы ретінде пайдаланылатын жабық көп мақсатты зал бар. 2004 жылы аралда, Ресейдің Беллинсхаузен станциясының жанында орыс православие шіркеуі – Троица шіркеуі ашылды. Әлемдегі ең оңтүстік шіркеулердің бірі және Антарктидадағы сирек тұрақты құрылыстардың бірі болып табылатын бұл шіркеуде дін қызметкері тұрақты түрде жұмыс істейді. 2013 жылдың қазан айында американдық Metallica металл тобы The Coca Cola компаниясының демеушілігімен Карлини станциясының тікұшақ алаңында концерт өткізетінін жариялады. Концерт 2013 жылдың 8 желтоқсанында өтті. Антарктидадағы алғашқы адам өлтіруге талпыныс 2018 жылы аралда, Ресейдің Беллинсхаузен станциясында болды. Жаз айларында шағын көлемде мамандырылған туристік қызмет көрсетіледі, оның ішінде жыл сайынғы Антарктика марафоны деп аталатын марафон өтеді. Ұзын созылған Филдс түбегі аралдың оңтүстік-батыс бөлігін құрайды. 1960 жылы Ұлыбританияның Антарктика полярлық комитеті (APC) оны жақын орналасқан Филдс бұғазымен байланыстырды. Арктовски станциясындағы Пойнт Томас маягы – әлемдегі ең оңтүстік маяк. NOAA Адмиралтейство шығанағында пингвиндерді зерттеуге арналған маусымдық Lenie базасын басқарады. "Копакабана" деп аталған бұл шағын станция тек Антарктиканың жаз мезгілінде жұмыс істейді, бірақ қыста тіршілік етуге арналған паналау орны ретінде пайдаланылады.