Жаңа Зеландияның Антарктидадағы аумақтық талабы – Росс Тәуелділігі. 160°E мен 150°W арасындағы аймақ, 1961 жылғы Антарктика шартымен тоңдырылған. Антарктида, Росс теңізі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландияның Антарктидадағы аумақтық талабы
New Zealand's territorial claim in Antarctica
Росс тәуелділігі – Оңтүстік полюстен басталып, 160° шығыс бойлықтан 150° батыс бойлыққа дейін, 60° оңтүстік ендікте аяқталатын сектормен белгіленген Антарктида аймағы. Бұл аймаққа Жаңа Зеландия үкіметі талап қояды, және Антарктидада аумақтық талаптары бар басқа алты ел де бұл талапты мойындайды. 1961 жылғы Антарктика шартында, оған барлық аумақтық талапкерлер, Жаңа Зеландия да кіреді, барлық талаптар күшінен тоқтатылған. Шартының IV бабында былай делінген: «Осы шарт күшіне енген кезде жасалған ешқандай әрекеттер Антарктидадағы аумақтық егемендікке қатысты талаптарды негіздеуге, қолдауға немесе жоққа шығаруға немесе Антарктидада егемендік құқықтарын тудыруға мүмкіндік бермейді». Тәуелділік атауын Росс теңізін ашқан және Виктория жерінің бөлігі мен Росс мұздықтарының көп бөлігін қамтитын сэр Джеймс Кларк Росс есімімен алған. Росс, Баллени, Скотт және Рузвельт аралдары да осы тәуелділіктің құрамына кіреді.
The Ross Dependency is a region of Antarctica defined by a sector originating at the South Pole, passing along longitudes 160° east to 150° west, and terminating at latitude 60° south. It is claimed by New Zealand, a claim accepted by the other six countries with territorial claims in Antarctica. Under the 1961 Antarctic Treaty, of which all territorial claimants are signatories, including New Zealand, all claims are held in abeyance. Article IV states: "No acts or activities taking place while the present Treaty is in force shall constitute a basis for asserting, supporting or denying a claim to territorial sovereignty in Antarctica or create any rights of sovereignty in Antarctica". The Dependency takes its name from Sir James Clark Ross, who discovered the Ross Sea and includes part of Victoria Land, and most of the Ross Ice Shelf. Ross, Balleny, Scott and Roosevelt Islands also form part of the Dependency.
Талаптың тарихы
1841 жылы Виктория жерін ашқаннан кейін Джеймс Кларк Росс осы аумақты және оны қоршаған теңізді Ұлыбритания атынан иеленді. 1923 жылғы 30 шілдеде британ үкіметі, 1887 жылғы Британдық қоныстар туралы заңға сәйкес, Росс тәуелділігінің қазіргі шекараларын былай анықтаған Кеңес бұйрығын қабылдады:
Following his discovery of Victoria Land in 1841, James Clark Ross took possession of this territory, along with the surrounding sea, on behalf of Britain. On 30 July 1923, the British Government passed an Order in Council under the British Settlements Act 1887, which defined the current borders of the Ross Dependency as follows:
Кеңес бұйрығында содан кейін Жаңа Зеландияның генерал-губернаторы мен бас қолбасшысы осы аумақтың губернаторы болып тағайындалды. Бұл бұйрық 1923 жылғы 16 тамызда «Жаңа Зеландия газетінде» жарияланды, ал 1923 жылғы 14 қарашада генерал-губернатор Росс тәуелділігіне Жаңа Зеландия заңдарын тарату туралы ережелерді шығарды. Жаңа Зеландияның премьер-министрі Уильям Масси Кеңес бұйрығын Жаңа Зеландияның Өкілдер палатасында оқығаннан кейін, заң шығарушы кеңесте бас прокурор сэр Фрэнсис Белл түсіндірме берді. Белл былай деді:
The Order in Council then went on to appoint the governor general and commander in chief of New Zealand as the governor of the territory. This Order in Council was published in the New Zealand Gazette on 16 August 1923, and on 14 November 1923, the governor general issued regulations extending New Zealand law to the Ross Dependency. After the Order in Council was read in the New Zealand House of Representatives by the Prime Minister of New Zealand William Massey, a clarification was made by the Attorney General Sir Francis Bell in the legislative council. Bell stated:
Кеңес бұйрығында Ұлыбританияның талабын Жаңа Зеландияға беру туралы ешқандай ұсыныс жоқ делінгенімен, шындығында осы аумақ Жаңа Зеландия үкіметі тарапынан басқарылады. Техникалық тұрғыдан алғанда, бұл талап монархқа тиесілі және олар оны кез келген үкімет арқылы жүзеге асыра алады. Доминиондардың генерал-губернаторларын патша, тиісті Доминионның кеңесі бойынша тағайындайтыны туралы келісімге келді. 1931 жылы Вестминстер статуты қабылдалғаннан кейін (Жаңа Зеландия оны 1947 жылы толыққанды қабылдады), Ұлыбритания үкіметі Жаңа Зеландия үкіметіне қатысты барлық бақылаудан бас тартты. Алайда, бұл Жаңа Зеландияның генерал-губернаторының Росс тәуелділігінің губернаторы ретіндегі міндеттемелеріне, Ұлыбритания үкіметінің тағайындауы бойынша, ешқандай әсер етпеді. 1959 жылы он екі ел Антарктика шартына қол қойды, олардың ішінде Ұлыбритания мен Жаңа Зеландия да болды. Жаңа Зеландия үкіметі осы аумаққа қызығушылық танытуын 1955 жылдан бастады. Ұлыбританияға деген сенім азайған сайын, Жаңа Зеландияның билікті жүзеге асыруы АҚШ-қа сүйенді, ол аумақта әлдеқайда үлкен қатысуды сақтап тұрды. Жаңа Зеландияның Скотт базасы американдық МакМердо станциясына жақын орналасқан, ал аумақтағы американдықтар шағын мәселелер бойынша салықтан, кеденнен және қылмыстық сот төрелігінен босатылады.
It has been said that the Order in Council contained no suggestion of a transfer to New Zealand of the United Kingdom's claim, but the fact remains that the territory is administered by the Government of New Zealand. Technically, the claim is that of the monarch and they can exercise it through any of their governments. it was agreed that the governors general of the Dominions would be appointed by the king on the advice of the Dominion in question. And following the passing of the Statute of Westminster in 1931 (which was adopted in full by New Zealand in 1947), the Government of the United Kingdom relinquished all control over the government of New Zealand. This however had no bearing on the obligations of the governor general of New Zealand in their capacity as governor of the Ross Dependency on the appointment of the Government of the United Kingdom. Then in the year 1959, the Antarctic Treaty was signed by twelve nations, which included both the United Kingdom and New Zealand. The New Zealand government began to take some interest in the territory in 1955. As reliance on the United Kingdom waned, New Zealand's exercise of authority began to rely on the United States, which maintained a much larger presence in the territory. The New Zealand Scott Base was established close to the American McMurdo Station, and Americans in the territory are exempt from taxation, customs, and criminal jurisdiction in minor matters.
Географиясы мен мекені
Жердің нақты ауданы үлкен емес; Росс тәуелділігі деп белгіленген аймақтың көп бөлігі Росс теңізінде немесе Антарктика мұхитында орналасқан. Бұл Антарктика шарты жүйесі күшке енгенге дейін жасалған талаптардың екіншісі, және Антарктикаға қатысты барлық аумақтық талаптар тоқтатылғаннан кейін жасалған. Росс тәуелділігін басқару үшін жыл сайын Росс тәуелділігі үкіметінің қызметкерлері тағайындалады. Жаңа Зеландия Географиялық кеңесі тәуелділіктің ішіндегі көптеген нысандарға ат қойды. Скотт базасы (Жаңа Зеландия), МакМурдо станциясы (АҚШ), Зучелли станциясы (Италия) және Чанг Бого станциясы (Оңтүстік Корея) ғылыми базалары – бұл аймақтағы жалғыз тұрақты түрде қоныстанған адамдар, бірақ Амундсен-Скотт Оңтүстік полюс станциясы (АҚШ) ішінара аумақта орналасқан және Жаңа Зеландиядағы логистикалық операцияларға тәуелді. Қытай Росс теңізінің Терра-Нова шығанағындағы Inexpressible аралында жыл бойы жұмыс істейтін зерттеу стансасын салуда, оның 2022 жылы ашылуы күтілуде. Тәуелділік АҚШ Антарктика бағдарламасының Уильямс Филд және Феникс әуежайларындағы қарға қону жолақтарына қол жеткізеді, сондай-ақ жағдайларға және жылдың уақытына байланысты Мұзға қону жолағына да қол жеткізеді. Бұл жыл бойы дөңгелекті және шаңғымен жабдықталған ұшақтардың қолжетімділігін қамтамасыз етеді. 1969 жылдан 1995 жылға дейін Жаңа Зеландия тәуелділіктің Құрғақ дала аймағында Ванда станциясы деп аталатын жазғы базаны пайдаланды. Жаңа Зеландия Қорғаныс күштеріне Антарктидадағы Жаңа Зеландия бағдарламаларын қолдау міндеті жүктелген. Бұл міндетті Жаңа Зеландия Корольдік әуе күштерінің C-130J және Boeing 757 ұшақтары арқылы орындалады. Жаңа Зеландияның әскери қызметкерлері Скотт базасында байланыс, логистика және басқа да міндеттерді орындайды. 2020 жылы Жаңа Зеландия Корольдік теңіз күштері жаңа логистикалық қолдау кемесін тапсырды, ол Поляр класының 6-деңгейлі кемесі (жазғы/күзгі операция орташа бірінші жылдық мұзда) және қайта жабдықтау үшін МакМурдо станциясына (Скотт базасынан он минуттық сапарда) тоқтауға қабілетті. Росс теңізі аймағының шамамен 1,12 миллион шаршы километрі теңіз қорғалатын аймақ (ТҚА) деп жарияланды. Осыған байланысты Теңіз күштеріне балық аулау маусымында халықаралық ережелерді сақтау және заңсыз, бақылаусыз және есептелмеген балық аулауға қарсы күрес үшін Оңтүстік мұхитында патрульдік бақылау жүргізу міндеті жүктелді. Greenpeace 1987 жылдан 1992 жылға дейін Росс аралында орналасқан Әлемдік саябақ базасы деп аталатын Росс тәуелділігіндегі Антарктика станциясын ұстады. Бұл база үкіметтік емес ұйым болғандықтан, Антарктика шартына қол қойған елдердің ресми саясаты оған ешқандай қолдау немесе көмек көрсетпеу болды.
The actual amount of land mass claimed is not large; most of the area defined as being in the Ross Dependency is either in the Ross Sea or the Antarctic Ocean. It is the second smallest of the claims which were made before the implementation of the Antarctic Treaty System and the suspension of all territorial claims to Antarctica proper. Officers of the Government of the Ross Dependency are annually appointed to run the Dependency. The New Zealand Geographic Board has named many features within the Dependency. The scientific bases of Scott Base (New Zealand), McMurdo Station (US), Zucchelli Station (Italy) and Jang Bogo Station (South Korea) are the only permanently occupied human habitations in the area, though Amundsen–Scott South Pole Station (US) is partially within the territory and dependent on logistics operations based in New Zealand. China is establishing a year round research station at Inexpressible Island in Terra Nova Bay of the Ross Sea that is expected to open in 2022. The Dependency has access to US Antarctic Program maintained snow runways at Williams Field and Phoenix Airfield, and – depending on conditions and time of year – the Ice Runway. This guarantees accessibility by wheeled and ski equipped aircraft year round. From 1969 to 1995 New Zealand operated a summer only base called Vanda Station in the Dry Valley area of the Dependency. The New Zealand Defence Force is tasked with providing support for New Zealand programmes in Antarctica. This is provided by the Royal New Zealand Air Force's C 130J and Boeing 757 aircraft. New Zealand military personnel also fulfill communications, logistics and other duties at Scott Base. In 2020, the Royal New Zealand Navy commissioned a new logistics support ship, , which is a Polar class Level 6 vessel (Summer/autumn operation in medium first year ice) capable of berthing at McMurdo Station (ten minutes by jeep from Scott Base) for resupply purposes. About 1.12 million square kilometres of the Ross Sea region have been declared a Marine Protected Area (MPA). In this regard, the Navy is tasked with conducing Southern Ocean patrols during the fishing season to enforce international rules and fight against illegal, unregulated and unreported fishing. Greenpeace maintained its Antarctic station in the Ross Dependency called World Park Base from 1987 to 1992, which was on Ross Island. As this base was a non governmental entity, the official policy of the signatory nations of the Antarctic Treaty was not to give any support or assistance to it.
Басқа іс-шаралар
1979 жылы «Жаңа Зеландия» әуе компаниясының саябақтық рейсі Эребус тауының беткейіне құлап, борттағы 257 адамның барлығы қаза тапты. Бұл Антарктида және Жаңа Зеландия тарихындағы ең көп адам қаза болған авиаапат болды (Эребус тауы апаты туралы қараңыз). 1985 жылғы жазда британдық коммерциялық емес зерттеу кемесі «Southern Quest» Росс теңізінде батып кеткенде, АҚШ жағалау күзетінің тікұшақтары экипажды құтқарып, МакМердо станциясына жеткізді. Британдық экспедицияны Антарктида ғалымдары сынады, себебі экипажды құтқару және қайтару олардың жұмысына кедергі келтірді. 2006 жылы Жаңа Зеландия полициясы құқықтық мәселелердің салдарынан Оңтүстік полюстегі базада Родни Маркстың улануына қатысты Крайстчерч сотының тергеуі кезінде куәлік беруден жалтарған американдық куәгерлерге ордер беруге мүмкіндік болмағанын мәлімдеді.
In 1979, an Air New Zealand sightseeing flight crashed into the slopes of Mount Erebus killing all 257 people on board. It was the most deadly air crash in the history of both Antarctica and New Zealand (see Mount Erebus disaster). In the summer of 1985, when the British non governmental exploratory vessel Southern Quest sank in the Ross Sea, the United States Coast Guard helicopters rescued the crew, who were taken to McMurdo Station. The British expedition was criticised by scientists in the Antarctic because the rescue and return of the crew disrupted their work. In 2006, the New Zealand police reported that jurisdictional issues prevented them from issuing warrants for potential American witnesses who were reluctant to testify during the Christchurch Coroner's investigation into the poisoning death of Rodney Marks at the South Pole base.