Кіріспе
Антарктидадағы Пётр I аралы (Peter I Øy) – Антарктиданың континенттік бөлігіндегі Беллингсхаузен теңізіндегі мекенсіз жанартау аралы. Норвегияның тәуелділігі ретінде жарияланған, және Бувет аралы мен Королева Мод жерімен бірге Антарктида мен Субантарктикадағы Норвегияның үш тәуелді аумағының бірін құрайды. Аралдың ауданы шамамен ; ең биік нүктесі – Ларс Кристенсен шыңы. Аралдың көбі мұздықпен жабылған, және жылдың көп бөлігінде мұз қапталып, сол кезде оған жетіп болу мүмкін емес. Аралда теңіз құстары мен иінтіктерден басқа омыртқалы жануарлар өте аз. Аралды алғаш рет Фабиан Готлиб фон Беллинсгаузен 1821 жылдың 21 қаңтарында көріп, оны Ресейдің Петр I-нің құрметіне атаған. 1929 жылдың 2 ақпанына дейін ешкім аралға аяқ баспаған, сол кезде Ларс Кристенсен қаржылаған Нильс Ларсен мен Ола Олстадтың екінші «Норвегия» экспедициясы сәтті аяқталды. Олар оны Норвегия үшін талап етті, ол 1931 жылы аннексиялап, 1933 жылы тәуелділікке айналдырды. Келесі қону 1948 жылы болды, содан бері арал ғылыми зерттеулерге және туризмге шектеулі деңгейде тартады. 1961 жылы Антарктика шартына бағынды. 1987 жылдан бері аралда автоматты метеорологиялық станция орналасқан. Үш әуесқой радио DX экспедициясы аралға сапар шекті, және туристердің сирек қонулары болып тұрады.
Peter I Island (Peter I Øy) is an uninhabited volcanic island in the Bellingshausen Sea, from continental Antarctica. It is claimed as a dependency of Norway and, along with Bouvet Island and Queen Maud Land, composes one of the three Norwegian dependent territories in the Antarctic and Subantarctic. The island measures approximately , with an area of ; its highest point is the ultra prominent, Lars Christensen Peak. Nearly all the island is covered by a glacier, and it is surrounded most of the year by pack ice, making it inaccessible during these times. There is little vertebrate animal life on the island, apart from some seabirds and seals. The island was first sighted by Fabian Gottlieb von Bellingshausen on 21 January 1821 and was named for Peter I of Russia. Not until 2 February 1929 did anyone set foot on the island, when Nils Larsen and Ola Olstad's Second Norvegia Expedition, financed by Lars Christensen, was successful. They claimed it for Norway, which annexed it in 1931 and made it a dependency in 1933. The next landing occurred in 1948, and the island has been subject to some scientific research and a limited amount of tourism. The island became subject to the Antarctic Treaty in 1961. Since 1987, there has been an automated meteorological station on the island. Three amateur radio DX peditions have visited the island, and there are sporadic landings by tourists.
Тарих
Петр I аралын алғаш рет 1821 жылы 21 қазанда Ресей туын көтерген «Восток» және «Мирный» кемелеріне басшылық еткен Фабиан Готтлиб фон Беллинсгаузен экспедициясы көрді. Ол аралға Ресей императоры Петр I құрметіне атау берді. Айсбергтер Беллинсгаузенге аралға жақындауға мүмкіндік бермеді. Бұл Антарктика шеңберінен оңтүстікке қарай ашылған алғашқы құрлық болды және сол кездегі ең оңтүстікке орналасқан құрлық еді. 1910 жылдың қаңтарында Жан Батист Шарко басқарған француз экспедициясы және оның «Pourquoi Pas» кемесі Беллинсгаузеннің ашылуын растады, бірақ олар да жағаға қонбады, себебі аралға қарай мұз тосқауыл болды. Аралға алғаш рет қонған экспедиция – Нильс Ларсен мен Ола Олстад басқарған екінші «Норвегия» экспедициясы. Олар 1929 жылдың 2 ақпанында қонып, аралды Норвегия үшін иеленді. Ларсен 1931 жылы тағы да қонуға тырысты, бірақ мұз тосқауыл болды. Келесі қону 1948 жылдың 10 ақпанында Ларсеннің «Brategg» кемесімен жасалды. Үш күн бойы биологиялық, геологиялық және гидрографиялық зерттеулер жүргізілді, содан кейін мұз қатқыны экспедицияны кетуге мәжбүр етті. Экспедиция шатыр салып, оның ішіне 1929 жылғы иелену құжатының көшірмесін қойды. 1961 жылдың 23 маусымында Петр I аралы Антарктика шартына енді, Норвегия 1959 жылы осы шартқа қол қойғаннан кейін. Содан бері, әртүрлі елдердің ғылыми зерттеулер үшін аралға бірнеше рет қонулары болды. 1987, 1994 және 2006 жылдары аралға үш DX экспедициясы жіберілді.
География
Питер I аралы – Антарктида құрлығының Элсворт Жері жағалауынан орналасқан жанартаулы арал. Ол Солтүстік Шетланд аралдарының ең жақын аралы – Смит аралынан оңтүстік-батысқа қарай жатыр. Аралдың ауданы – толығымен мұздықпен жабылған.
Аралды биік мұз фронты мен тік жартастар қоршап тұр. Ұзын мұздықтар тас тіректермен толықтырылған. Арал қалқан тәрізді жанартау болып табылады, бірақ оның әлі де белсенділігі белгісіз. 0,1-ден 0,35 миллион жылға дейінгі сынамаларға сүйене отырып, ол голоцендік немесе тарихи деп жіктеледі. Ларс Кристенсен шыңы – кең, дөңгелек кратер. Өте биік, есімдері Ларс Кристенсенге берілген. Бұл жанартаудың сөніп қалғандығы белгісіз, себебі оның жоғарғы бөлігі мұздықтан өзгешеленбеген, бұл бірнеше ғасыр бұрын болған жарылысты көрсетеді.
Қоршаған орта
Аралдың өсімдік жамылғысы тек қана Антарктиканың қатал климатына бейімделген мүктер мен лишайлардан тұрады. Дегенмен, басқа елдер, оның ішінде АҚШ, бұл талапты мойындамайды. Петр I аралы 90° батыс және 150° батыс бойындағы жалғыз талап етілген территория, сондай-ақ сектор болып табылмайтын жалғыз талап етілген территория. 60° оңтүстік енінен оңтүстікке қарай орналасқандықтан, арал Антарктика шартына бағынады. Аралды аннексиялау 1933 жылғы 24 наурыздағы Тәуелділік заңымен реттеледі. Онда Норвегияның қылмыстық, азаматтық және процессуалдық заңдары, сондай-ақ аралда қолданылатыны нақты айтылған басқа заңдар қолданылатыны белгіленеді. Бұдан бөлек, барлық жер мемлекеттің меншігінде екендігі және ядролық заттарды сақтау мен жаруға тыйым салынатыны күрделіп көрсетілген.