Кіріспе

1945 жылы Дмитрий Шостаковичтің 9-шы симфониясы, E-flat мажорда, Op. 70, 1945 жылы Дмитрий Шостаковичпен жазылған. Алғаш рет 1945 жылдың 3 қарашасында Ленинградта Евгений Мравинскийтің жетекшілігімен Ленинград филармониясы оркестрінде орындалды.

Даму

Тоғызыншы симфония бастапқыда Екінші дүниежүзілік соғыста нацистік Германияны жеңген Совет Одағының жеңісін тойлау мақсатында жазылатын болған. 1943 жылдың қазан айында Шостакович симфонияның оркестр, солистер мен хорға арналған ірі шығарма болатынын хабарлады. 1945 жылдың 16 қаңтарында Шостакович студенттеріне жаңа симфонияны күні бұрын бастағанын айтты. Бір апта өткен соң ол оларға шығарманың даму бөлімінің ортасына жеткенін, ал туындының үлкен тутимен ашылатынын мәлімдеді. Исаак Гликман сәуір айының соңында Шостаковичтің бірінші бөлім үшін жазған он шақты минуттық музыкасын тыңдады. Содан көп ұзамай Шостакович симфония жөніндегі жұмысын тоқтатты. Ол 1945 жылдың 26 шілдесінде жұмысты қайта бастап, 30 тамызда аяқтады. Соның нәтижесінде туған симфония ол бастапқыда жоспарлаған симфониядан мүлдем өзгеше болды.

Премьералар

Шостакович пен Свиатослав Рихтер 1945 жылдың қыркүйек айының басында музыканттар мен мәдениет қайраткерлері үшін төрт қолмен орындалған Тоғызыншы симфонияны тартты. Евгений Мравинский дирижерлік еткен премьера 1945 жылдың 3 қарашасында Ленинград филармониясының 25-ші маусымын ашқан концертте өтті, осы концертте Чайковскийдің Бесінші симфониясы да орындалды. Концерт радио арқылы тікелей эфирде берілді. Мәскеудегі премьера 1945 жылдың 20 қарашасында болды. Тоғызыншы симфонияның (симфониялық фрагмент) алғашқы нұсқасының орындаушылық нұсқасын 2008 жылы Геннадий Рождественский дирижерлік етті. Симфониялық фрагменттің жазбасы бар Naxos CD 2009 жылы жарық көрді.

Қабылдау

Шостакович "музыканттар оны ойнауды ұнатады, ал сыншылар оны сынауға қуанады" деп атап өткен. Жаңа симфонияға оның әріптестерінің алғашқы реакциясы көбінесе жағымды болды:

Кеңес сыншылары симфонияны "идеологиялық нашарлығы" және "Совет Одағы халқының нағыз рухын көрсетпеуі" үшін сынады. 1946 жылдың 20 қыркүйегінде музыкатанушы Израйль Нестьевтің өткір сын мақаласы жарияланды:

Симфония Батыста да жылы қабылданбады: "Орыс композиторы нацизм жеңілісіне қатысты сезімдерін осылай балағаттай білдірмеуі керек еді" (Нью-Йорк әлем телеграммасы, 27 шілде 1946). Тоғызыншы симфония 1946 жылы Сталин сыйлығына ұсынылды, бірақ жеңіске ие болмады. Главрепертком, орталық цензуралық кеңестің бұйрығымен, композитордың басқа да шығармаларымен бірге 1948 жылдың 14 ақпанында екінші рет айыпталып, шығармаға тыйым салынды. 1955 жылдың жазында симфония орындалып, радиодан берілген соң, ол тізімнен алынды.