Кіріспе

Прелог (Perlak, Kajkavian: Prilok) – Солтүстік Хорватиядағы Медзимурье округінің қаласы. Қаланың жалпы халқы 4042 адамды құрайды, ал қалалық әкімшілік ауданында 7027 адам тұрады, бұл Чаковецтен кейін округтегі ең көп халқы бар екінші елді мекен. Қала Медзимурье округінің оңтүстік бөлігінде, Драва өзені мен Дубрава көлінің жағасында орналасқан, Дубрава көлі – өзендегі су қоймасы. Қала округ орталығы Чаковецтен 16 шақырым қашықтықта орналасқан және D20 мемлекеттік тас жолы арқылы оған қосылады.

Басталуы

Перлак қаласы алғаш рет 6 желтоқсан 1264 жылы тарихта қалды, және сол күнді жергілікті фестивальмен тойлайды. Прелог атауы, болжам бойынша, хорват тіліндегі "vlak" сөзінен шыққан, ол "пойыз", "тарту" немесе "сүреу" деген мағына береді, себебі бұл аймақ көптеген саяхатшыларды қызықтырып, олар транзит және сауда жолымен өтіп жатқанда тоқтаған. Бұл жер жақсы басқарылып, ұйымдастырылғандықтан, 1480 жылы Хорватия және Венгрия королі Матиас Корвин әскерімен осы жерге орналасқан. Зринскийлер әулеті (Никола Зринский, Петар Зринский және т.б.) аймақты билеген кезде бұл маңызды сауда орталығы болды. 1671 жылы Петр Зринскийдің мемлекетке опасыздық жасады деген айып тағылып, өлім жазасына кесілді. Одан кейін, жақын жердегі шетелдік неміс әскерлеріне деген қорқыныш пен күдіктен Прелог халқы азайды.

Өсу

1716 жылы халық саны өсуге басталды. Дүкендер саудагерлермен, саяхатшылармен және басқа да жұмысты адамдармен толы болды. Қала осы патшалықтың бөлігінде тас тұзын тарату орталығына айналды. Сондай-ақ, 1848 жылы жабылатын «филандра» деп аталатын жібек фабрикасы да болды. Қаланың өркендеу кезеңінде, 1761 жылы барокко стиліндегі әсем Сент-Джеймс шіркеуі салынды. 18 ғасырдың соңында Прелог қазіргі Медзимурье аймағындағы ең дамыған муниципалитет еді. 1786 жылы ол Чаковецтен едәуір үлкен болды. Ол кезде Прелогтың халқы 1729 адамды құраса, Чаковецтің халқы 1048 адамды құрады.

19 және 20 ғасырлар

Қызығы, 1860 жылы салынған алғашқы темір жол Прелогқа көп пайда әкелмеді, ол Которибаның батысына дейін созылып, әрі Будапешт пен Риекаға жетті. Қала жай ғана ығысып, тікелей байланыссыз қалды және жаңа көлік құралдарынан толыққанды пайдалана алмады. Осының нәтижесінде өнеркәсіпте ұзақ тұрақсыздық орнады. Бірінші банк 1873 жылы, ал екіншісі 1905 жылы ашылды. 19 ғасырдың соңында қала тұрғындарының саны шамамен 4100-ге жетті. 1920 жылы Трианон шартына қол қойылғанға дейін қала Венгрия Корольдігінің Зала округіндегі Прелог округінің (Перлаки járás) орталығы болды. 20 ғасырдың бірінші жартысында Прелогтың маңыздылығы төмендеуде болды. Ол бұрынғы әкімшілік функцияларынан айырылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Медзимурье аймағының баршасы венгрлердің аннексиясымен 1941-1945 жылдар аралығында қайтадан Венгрия құрамына кірді. Одан кейін Чаковец Прелогтан озып кетті. Бірақ қала көп ұзамай қайтадан өзіне сенімділікпен келді және дамуын жалғастырды, 1997 жылдың ақпан айында Хорватия Парламенті ел тәуелсіздік алғаннан кейін бес жыл өткен соң қала мәртебесін берді.

Экономика және білім беру

Бүгінде табыстың 50%-дан астамы өнеркәсіп және өндіріс салаларына негізделген. Ауыл шаруашылығы табыстың шамамен 19%-ын құрайды, ал табыстың төрттен бірі сауда және туризмге байланысты. Прелогтағы бастауыш мектепке 500-ден астам оқушы қатысады. Қалада сондай-ақ орта мектеп бар, ол Медзимурье округіндегі Чаковецтен басқа жалғыз мектеп. Орта мектеп туризм, қонақжайлылық және азық-түлік өңдеу салаларында жұмыс істеу үшін білім береді. Үш жылдық оқу бағдарламаларында 400-ден астам студент оқиды.

Спорт және демалыс

Прелог Хорватиядағы мотоцикл спидвеінің туған қаласы саналады, себебі жергілікті спидвей клубы осы спорт түріндегі елдегі алғашқы ұйымдастырылған клубтардың бірі болған. Спидвей жарыстары "Младост" стадионында өткізілді, онда маңызды шаралар ұйымдастырылды, соның ішінде 1972, 1978 және 1996 жылдары Спидвей әлем командалық кубогының іріктеу кезеңдері, 1973 және 1980 жылдары Спидвей әлем чемпионатының іріктеу кезеңдері, ал 1974 және 1981 жылдары Спидвей әлем жұптар чемпионаты өтті. Қала мен оның айналасында 20-дан астам түрлі спорт клубы бар, ең танымал спорт түрлері футбол, теннис, баскетбол, үстел теннисі, гандбол және т.б. Сонымен қатар, Драва өзенінің жағасында моторлы дельтапландар үшін шағын аэродром, ал жақын жердегі Дубрава көлінде шағын марина бар, көл балық аулаушылар үшін де танымал орын.

Мәдениет

Прелогта хорват баны Иосип Елачичқа арналған ескерткіш орналасқан.