Кіріспе
Электр зарядының CGS бірлігі Франклин (Fr), статкуло́мб (statC) немесе электростатикалық заряд бірлігі (esu) – сантиметр-грамм-секунд электростатикалық бірліктерінің (CGS ESU) және Гаусс жүйесіндегі бірліктерде қолданылатын электр зарядының физикалық бірлігі. Ол em = 1.5 арқылы берілген туынды бірлік. мәтін = 1 statC = 1 dyn<sup>1/2</sup>⋅cm = 1 cm<sup>3/2</sup>⋅g<sup>1/2</sup>⋅s<sup>−1</sup>. Яғни, ол Кулон тұрақтысына сәйкес келетін CGS ESU шамасы 1-ге тең өлшемсіз сан болып табылады. Оны em = 1.5 деп түрлендіруге болады. мәтін = 1 ньютон = 10<sup>5</sup> дин em = 1.5 мәтін = 1 см = 10<sup>−2</sup> м. C және statC арасындағы түрлендіру әртүрлі жағдайларда әртүрлі болады. Ең көп таралған контексттер: Электр заряды үшін: Электр ағыны үшін (Φ<sub>D</sub>): "=" орнына "≘" ("сәйкес келеді") символы қолданылады, өйткені екі жағы бір-біріне алмастырылмайды, төмендегідей түсіндіріледі. 2997924580 саны жарық жылдамдығының сандық мәнінің 10 еселенгенін метр/секундпен білдіреді, ал түрлендірулер көрсетілген жағдайда болмаса нақты. Екінші контекст электрлік орын ауыстыру өрісі (D) үшін SI және CGS бірліктерінің: метр мен сантиметр арасындағы қатынас арқылы байланысты екенін көрсетеді. Кулон – электростатикада сирек кездесетін өте үлкен заряд, ал статкулон күнделікті зарядтарға жақын.
The franklin (Fr), statcoulomb (statC), or electrostatic unit of charge (esu) is the physical unit for electrical charge used in the centimetre–gram–second electrostatic units variant (CGS ESU) and Gaussian systems of units. It is a derived unit given by
em = 1.5 | text = 1 statC = 1 dyn1/2⋅cm = 1 cm3/2⋅g1/2⋅s−1. That is, it is defined so that the CGS ESU quantity that corresponds to the Coulomb constant is a dimensionless quantity equal to 1. It can be converted using
em = 1.5 | text = 1 newton = 105 dyne
em = 1.5 | text = 1 cm = 10−2 m
The SI system of units uses the coulomb (C) instead. The conversion between C and statC is different in different contexts. The most common contexts are:
For electric charge:
For electric flux (ΦD):
The symbol "≘" ('corresponds to') is used instead of "=" because the two sides are not interchangeable, as discussed below. The number 2997924580 is 10 times the numeric value of the speed of light expressed in metres/second, and the conversions are exact except where indicated. The second context implies that the SI and CGS units for an electric displacement field (D) are related by:
due to the relation between the metre and the centimetre. The coulomb is an extremely large charge rarely encountered in electrostatics, while the statcoulomb is closer to everyday charges.
Анықтама және КҚС базалық бірліктеріне қатынасы
Егер екі тұрақты нысанның әрқайсысы 1 statC зарядты алып жүрсе және бір-бірінен 1 бірлік қашықтықта болса, олар бір-бірін 1 дйн күшпен электрлік түрде итермелейді. Бұл итермелеу Кулон заңымен басқарылады, ол CGS Гаусс жүйесінде былай түйінделеді:
мұнда F – күш, q және q – екі заряд, ал r – зарядтар арасындағы қашықтық. Кулон заңы бойынша өлшемдік талдау жүргізу, электр зарядының CGS жүйесіндегі өлшемі [масса]1/2 [ұзындық]3/2 [уақыт]−1 болуы керек. (Бұл тұжырым СИ бірліктерінде дұрыс емес; төменде қараңыз.) Жоғарыдағы анықтаманы ескере отырып, нақтырақ айтуға болады: F = 1 дйн, q = q = 1 statC және r = 1 см деп қойсақ, мынаны аламыз:
em = 1.5 text = 1 statC = g1/2⋅см3/2⋅с−1
күтілгендей.
em = 1.5 | text = 1 statC = g1/2⋅cm3/2⋅s−1
as expected.