Кіріспе
Чарльз Сэмюэл Аддамс (1912–1988) – американдық суретші-карикатурист, қараңғы, әзіл-қалжыңға толы және қорқынышты кейіпкерлерімен әйгілі болған. Оның кейбір үнемі қайталап тұратын кейіпкерлері Аддамс отбасы деп белгілі болды және одан кейін түрлі бейімделулер арқылы кеңінен танымал болды.
Charles Samuel Addams (January 7, 1912 – September 29, 1988) was an American cartoonist known for his darkly humorous and macabre characters. Some of his recurring characters became known as the Addams Family, and were subsequently popularized through various adaptations.
Ерте өмір
Адамс Нью-Джерси штатының Вестфилд қаласында дүниеге келді. Ол Грейс М. (қыздығы Спиар; 1879–1943) және Чарльз Хьюи Аддамстың (1873–1932) ұлы, ол сәулетші болу үшін оқыған фортепиано компаниясының бас директоры болған. Бір досы оның туралы: «Оның юморы басқалардың юморынан сәл өзгеше еді», – деді. Биографының айтуынша, ол «өнерге бейім, сурет салуға құштар» болған. Ол сондай-ақ 1930 және 1931 жылдары Пенсильвания университетінде оқыды. Содан кейін 1931 және 1932 жылдары Нью-Йорктегі Grand Central Art School-да білім алды. «Нью-Йоркер» журналының 1988 жылғы 17 қазандағы некрологында оның «Нью-Йоркер» журналына алғашқы суретін 1932 жылғы ақпанда салғандығы айтылған. Дегенмен, оның алғашқы суреті 1933 жылғы 4 ақпандағы санында жарияланды. Осы жерде ол 1938 жылғы 6 тамызда «Аддамс отбасы» деп аталған серияның бірінші суретін салды және одан кейін өмірінің соңына дейін бұл серия үнемі жарық көрді. Адамс сол кезде фрилансер ретінде жұмыс істеді. Адамс 1952 жылы Пенсильвания штатындағы кітапхана үшін Аддамс отбасының көрнекті мүшелерін бейнелейтін қабырғалық сурет жасады. Телевизия продюсері Дэвид Леви Адамсқа «Аддамс отбасы» телесериалын жасау туралы ұсыныс жасады, сонымен қатар юмористтің де көмегі болды. Адамс кейіпкерлеріне есімдер берді, сондай-ақ актерлер кейіпкерлерді сомдағанда қолдануы үшін қасиеттерін анықтады; бұл сериал 1964 жылдан 1966 жылға дейін ABC телеарнасында көрсетілді. «Dear Dead Days» (1959) – автордың гротеск сезімін оятарлық, викториандық кескіндер, ескі медициналық жарнамалар және үш аяғы бар Франческо Лентинидің балалық шағындағы суреті сияқты винтаждық суреттердің (және кейде мәтін үзінділерінің) жинағы. Адамс өмірі бойы 1300-ден астам карикатура салған. «Нью-Йоркер» журналынан басқа, оның карикатуралары «Collier's» және «TV Guide» журналдарында, сондай-ақ кітаптарда, күнтізбелерде және басқа да тауарларда жарияланды. 1957 жылғы «Ghost Ballads» альбомында әнші-гитарист Дин Гиттердің мистикалық тақырыбы бар халық әндері орын алған. Америкалық детектив жазушылар қауымдастығы Адамсты 1961 жылы оның еңбектері үшін арнайы «Эдгар» сыйлығымен марапаттады. «Ескі қара үй» (1963) және «Өліммен өлтіру» (1976) фильмдерінде Адамс салған титулдық тізбектер бар. 1946 жылы Адамс ғылыми фантастика жазушысы Рей Брэдберимен танысты, ол «Мадемуазель» журналында Брэдберидің «Үйге оралу» атты әңгімесіне иллюстрация салғаннан кейін, Иллинойс штатындағы вампирлер отбасы туралы әңгімелер сериясының біріншісі жарық көрді. Екеуі дос болып, Брэдбери жазып, Адамс суреттер салу арқылы Эллиотт отбасының толық тарихы туралы кітап жазуды жоспарлады, бірақ бұл жоспар іске аспады. Брэдберидің «Эллиотт отбасы» туралы әңгімелері 2001 жылғы қазан айында «Қалпына келген шаңнан» антологиясында жарияланды, онда байланыстыратын әңгімесі мен Адамспен жұмысы туралы түсіндірмесі, сондай-ақ Адамстың 1946 жылғы «Мадемуазель» журналына салған суреті кітаптың мұқабасында пайда болды. Адамстың өзінің кейіпкерлері алғашқы кездескен кезде қалыптасқан болса да, 2001 жылғы сұхбатта Брэдбери: «[Адамс] өз жолын тауып, Аддамс отбасын құрды, ал мен өз жолыммен жүріп, осы кітаптағы отбасымды құрдым» деді. Джанет Маслин «Нью-Йорк Таймс» газетінде Адамстың өмірбаянына шолу жазып, былай деді: «Адамстың бейнесі көркем жазушылардың игілігі үшін ойлап табылған, кем дегенде жартылай көпшілік үшін ойлап табылған кейіпкер», – деп атап өтті, сонымен қатар бір әдемі жарнамалық суретте юмористтің үйде сауыт кигенін көрсеткенін, «бірақ оның артындағы сөрелерде сурет салу және антиквариат туралы кітаптар, сондай-ақ Джон Апдайк романы тұрған». Кинорежиссер Альфред Хичкок Адамстың досы болды және оның екі түпнұсқалық туындысын иеленді.
Өлім
Адамс 1988 жылғы 29 қыркүйекте 76 жасында Нью-Йорктегі Сент-Клэр ауруханасында қайтыс болды. Автокөлігін тоқтатқаннан кейін жүрек талмасынан қайтыс болды. Жедел жәрдем бригадасы оны пәтерінен ауруханаға жеткізді, ол жедел жәрдем бөлімінде көз жұмды. Оның тілегі бойынша, қоштасу рәсімі өткізілді, емес, жерлеу рәсімі емес; ол өзін "жақсы карикатурист" ретінде есте қалдыруды қалаған. Адамстың өсиетіне сәйкес, оның денесі өртеліп, күлі "Бұздық" иелігіндегі үй жануарлары зиратына қойылды.
Мұра
Tee & Charles Addams қоры 1999 жылы «Чарльз Аддамстың өміріндегі көркем жетістіктерін, оның барлық туындылары арқылы, соның ішінде Қордың өз жинақтары мен Аддамс туындыларының авторлық құқығы арқылы жасалған көрмелер мен бағдарламалармен түсіндіру және бөлісу мақсатында» құрылған. COVID-19 пандемиясына дейін Қор олардың үйіне экскурсиялар ұйымдастырып, Аддамстың өмірінен артефакттарды көрсеткен. 2001 жылы Филадельфиядағы Чарльз Аддамс атындағы Көркем өнер залы Пенсильвания университетімен оның құрметіне аталды. Чарльз Аддамстың 100 жылдығы, 7 қаңтар 2012 жылы, Google Doodle арқылы еске алынды. Аддамс 2020 жылы Нью-Джерси Атақ-даңқ залына енгізілді. 2021 жылдың 30 сәуірінде оның 1947 жылғы «Аддамс және зұлымдық» атты қарапайым мерекелік иллюстрациясы, «Аддамс отбасы Рождествосынан» алынған кітап ішіндегі карикатурасы, автордың әлемдік аукциондық рекорды – 87 500 долларға сатылды, бұл алғашқы бағалаудан жеті есе жоғары.