Кіріспе

Гаити президенті 1902-1908 жылдары Пьер Норд Алексис (pjɛʁ nɔʁ alɛksi; 2 тамыз 1820 – 1 мамыр 1910) – Гаити президенті 1902 жылдың 17 желтоқсанынан 1908 жылдың 2 желтоқсанына дейін қызмет етті.

Ерте өмір

Ол Анри Кристофтың режиміндегі жоғары дәрежелі шенеуніктің және Кристофтың заңды емес қызы Блезин Жорждың ұлы болды. Алексис 1830 жылдары әскерге қатысып, президент Жан Луи Пьероға, оның қайнағасы, штаб бастығы ретінде қызмет етті.

Мансап

Келесі жылдары оның мансабы құлпытасқа толы болды: 1874 жылы ол жер аударылды, бірақ бірнеше жылдан кейін президент Пьер Теома Бойсрон Канал оның Гаитиге оралуына рұқсат берді. Лисий Соломон президент болған кезде ол оппозицияның белсенді көшбасшысы болды және Соломон көтеріліс салдарынан құлағанша бірнеше рет түрмеге қамалды. Жаңа президент Флорил Гипполит оған солтүстікте маңызды әскери лауазым берді, бірақ президент Тиресиас Симон Сэм отставкаға кеткен соң ол Антенор Фирминмен бірге Порт-о-Пренс қаласына жорық жасап, үкіметті басып алмақ болды. Бірақ жаңа президент – оның ескі одақтасы Бойсрон Канал еді, ол оны жиырма жыл бұрын жер аударылудан құтқарған. Канал Алексисті соғыс министрі етіп тағайындап, оның мен Фирминнің арасына су салды. Ферминге адал әскерлер Порт-о-Пренсте жеңіліске ұшырады, енді тек Сент-Марк және Гонаив қалалары Канал мен Алексистің жаңа үкіметіне қарсы тұрды. Алексис жағдайды пайдаланып, АҚШ-пен келіссөздер жүргізіп, Кариб бассейніндегі американдық мүдделерді қолдайтынын жариялады. Жылдырыс ретінде АҚШ Фирминге адал қалған екі қалаға теңіз блокадасын орнатып, Алексиске үкіметті өз қолына алуға мүмкіндік берді. 1902 жылдың 28 маусымында Кап-Гаитиде Фирмин мен Алексис жақтастары арасында көшеде шайқас болды. 1902 жылғы Фермин көтерілісі кезінде ол Эжен Франсуа Маглуарға Кап-Гаитидегі Белеар бекінісін қорғауды тапсырды және оны азамат соғысы кезінде тыңшы етіп тағайындады.

Төрағалық

82 жасында 1902 жылғы 21 желтоқсанда өзіне адал әскерлерді елдің депутаттар палатасына кіргізіп, президент болды. Алексий келесі алты жыл бойы билігін сақтап тұруға тырысты, бірақ оның үкіметі көтерілістермен мазаланды. 1903 жылы ол Эжен Франсуа Маглуарды Гранд Ривьер-дю-Нор командирі, республиканың дивизия генералы және оның құрметті адъютанты етіп жариялады. Президенттік кезеңінде 1904 жылы жемқорлыққа айыпталған барлық мемлекеттік қайраткерлерді сотқа берді: "le procès de la consolidation". Мемлекеттік ақшаны ұрлағандардың барлығы сотталып, жазаланды. 1908 жылдың қаңтар айында сексенге жуық жасқа келген Алексий өзін өмір бойына президент деп жариялауға шешім қабылдады. Бұл Фирминнің жақтастарын біріктіріп, олар Алексиске қарсы жаңа көтеріліс ұйымдастырды. Көтеріліс басылғанмен, елдің экономикалық қиындықтары одан әрі ушықты. Сол жылы оңтүстікте ашаршылық болды, бұл нәтижесінде зорлық-зомбылыққа толы азық-түлік көтерілісі мен оңтүстіктен генерал Франсуа Антуан Симон бастаған жаңа көтеріліс туды. 1908 жылғы 14 наурыз күні түнде ол өзін құлатуға тырысқан 20-дан астам фирмашылды Порт-о-Пренс зиратының алдында атқызып өлім жазасын орындады; Массильон Коику осы атқызылған фирмашылдардың қатарында болды.

Жер аудару

1908 жылғы 2 желтоқсанда биліктен қуылған Алексис Ямайкаға жер аударылып, кейін отбасымен бірге Нью-Орлеанға көшті, ол 1910 жылғы 1 мамырда қайтыс болды. Ол Нью-Орлеандағы №2 Сент-Луис зиратында жерленген.

Отбасы

Алексис президент Жан-Луи Пьерроның қызы, Мария Луиза Амелия Селестина Пьерроға үйленген. Ол генерал болған және кейін Генри I тұсында принц атағын алған. Осы некеден Генри Норд Алексис есімді ұлы дүниеге келді, ол Генри Алексис деп те танымал. Оның шөбересінің шөбересі Жак Эдуард Алексис Гаитидің премьер-министрі қызметін екі рет атқарды: 1999 жылдан 2001 жылға дейін және 2006 жылдан 2008 жылға дейін.