Кіріспе

Жапон жер сілкінісін өлшеу

Жапон метеорологиялық агенттігінің (JMA) сейсмикалық қарқындылық шкаласы (Жапонияда Шиндо шкаласы деп аталады) – жер сілкінісінен туындаған жердің қозғалысының қарқындылығын жіктеу үшін Жапонияда қолданылатын шкала. JMA интенсивтілік шкаласын жер сілкінісінің қанша энергияны босатқанын көрсететін момент шамасы (Mw) және бұрынғы Рихтер шкалалары сияқты шама өлшеулермен шатастырмау керек. Меркалли шкаласына ұқсас, JMA жүйесі зардап шеккен аймақтағы өлшеу пункттерінде жер бетінің қаншалықты қозғалысқа ұшырағанын бағалайды. Интенсивтілік "сейсмикалық интенсивтілік" деп аталатын сандық мәндермен көрсетіледі; 震度; shindo; мән неғұрлым жоғары болса, соғұрлым қозғалыс күшті болады. Мәндер жердің максималды үдеуі мен қозғалыстың ұзақтығынан шығарылады, бұл факторлар гипоцентрдің (ошақтың) қашықтығы мен тереңдігі, жергілікті топырақ жағдайлары, арадағы геологиялық құрылым және жер сілкінісінің шамасы сияқты жағдайларға байланысты болады; әрбір жер сілкінісі әртүрлі интенсивтіліктерді қамтиды. Интенсивтілікті есептеу үшін қажетті деректер "Модель 95" үлкен жер қозғалысы акселерометрлерін пайдаланатын 670 бақылау станциясының желісінен алынады. Агенттік оқиғаның уақыты, эпицентрі (орны), шамасы және тереңдігі, содан кейін зардап шеккен жерлердегі интенсивтілік туралы ақпаратты бұқаралық ақпарат құралдары мен интернет арқылы нақты уақыт режимінде халыққа жеткізеді.

Тарих

Токио метеорологиялық обсерваториясы, 1887 жылы Орталық метеорологиялық обсерваторияға айналған, 1884 жылы төрт деңгейлі қарқындылық шкаласын алғаш рет анықтады: әлсіз; 微; би, нашар; 弱; жаку, күшті; 強; кё және зор; 烈; ретсу. 1898 жылы шкала сандық жүйеге өзгертілді, жер сілкінісіне 0–7 деңгейлері тағайындалды. 1908 жылы шкаланың әр деңгейі үшін сипаттамалық параметрлер анықталды және жер сілкінісімен байланысты белгілі бір жерлердегі қарқындылықтар әр бақылау орнындағы адамдарға тигізетін әсеріне сәйкес деңгейге бекітілді. Бұл Мэйдзи дәуірінде кеңінен қолданылды және Шова дәуірінде сипаттамаларға толық қайта қарау жүргізілді. ), төмендегі кестедегі жер үдеуінің мәндері шамамен алынған. +JMA Сейсмикалық қарқындылық шкаласы Қарқындылық Инструментальдық қарқындылық Әсері: Адамдар Үй ішінде Сыртта Тұрғын үй ғимараттары Басқа құрылымдар Коммуналдық қызметтер Жер және беткейлер Жердің ең жоғары үдеуі Меркалли эквиваленті (шамамен) 0 ≤0.5 Көпшілік үшін сезілмейді. Үй ішіндегі заттар қозғалмайды. Зақым жоқ <0.008 м/с2 I 1 0.5–1.4 Көп қабатты ғимараттардың жоғарғы қабаттарындағы кейбір адамдар сезеді. Заттар шайқалуы немесе дірілдеуі мүмкін. Зақым жоқ 0.008–0.025 м/с2 I–II 2 1.5–2.4 Үй ішіндегі көптеген адамдар сезеді. Жеңіл ұйықтағандарды оятады. Аспалы заттар тербеледі. Зақымсыз дірілдеу. Зақым жоқ 0.025–0.08 м/с2 II–III 3 2.5–3.4 Үй ішіндегі барлық адамдар сезеді. Кейбіреулерін қорқытады. Ішкі заттар айқын дірілдейді және жоғарыдан құлауы мүмкін. Электр сымдары тербеледі. Сырттағы адамдарға сезіледі. Үйлер қатты дірілдеуі мүмкін. Жер сілкінісіне төзімділігі төмен үйлерге жеңіл зақым келтіруі мүмкін. Жер сілкінісіне төзімділігі төмен ескі ғимараттарға жеңіл зақым келген. Жер сілкінісіне төзімді ғимараттарға жеңіл зақым келтіруі мүмкін. Әсер етілмейді 0.08–0.25 м/с2 III–IV 4 3.5–4.4 Көптеген адамдар дірілден қорқады. Кейбіреулері қашуға тырысады. Көптеген ұйықтағандар оянады. Айналадағы заттар тербеліп, ыдыстар сыңғырлайды. Қауіпсіз заттар құлайды. Жылжыған заттар қатты шу шығарады. Электр сымдары шайқалады. Жер сілкінісі сырттағы адамдарға сезіледі. Жер сілкінісіне төзімділігі төмен үйлерге жеңіл зақым келтірілді. Көптеген үйлер қатты дірілдеп, қабырғалар жарылуы мүмкін. Көпқабатты үйлер дірілдейді. Тұрғын емес ғимараттарға жеңіл зақым келтірілді. Жер сілкінісіне төзімді құрылыстарға аз зақым келген. Үзілістер (әсіресе электр энергиясы) болуы мүмкін. Жер сілкінісі немесе жер жарылуы жоқ 0.25–0.80 м/с2 IV–VI 5− (5弱) 4.5–4.9 Көптеген адамдар қорқады және өзін-өзі қолдау үшін тұрақты нәрсеге тірелу қажеттігін сезінеді. Кейбіреулері қауіптен құтылу үшін сыртқа қашады. Кейбір адамдарға қозғалу қиынға соғады. Аспалы заттар тербеліске түседі. Қауіпсіз заттардың көпшілігі құлайды. Кітаптар сөреден құлап, ыдыстар жерге құлап түседі. Қамтамасыз етілмеген жиһаздар жылжытылады. Электр бағаналары шайқалады. Терезелер сынып немесе құлап кетуі мүмкін, мықтыланбаған блоктардан жасалған қабырғалар құлап түседі, кейбір жолдарға зақым келеді. Жер сілкінісіне төзімділігі төмен тұрғын үй құрылыстарына қабырғалар мен бағаналарға зақым келеді. Жер сілкінісіне төзімділігі төмен ғимараттардағы қабырғалар жарылады. Жеңіл зақымданулар тұрақты және жер сілкінісіне төзімді құрылыстар. Автоматты клапандар тұрғын үй газын кесіп тастайды. Сумен қамтамасыз ету үзілісі. Қараңғылық. Жұмсақ жер жарылуы мүмкін. Тас құлап, аз көлбеуде құлап қалу мүмкін 0.80–1.40 м/с2 V–VII 5+ (5強) 5.0–5.4 Көптеген адамдар қатты қорқып, қозғалу қиын. Жол қозғалысына қатысатын адамдардың көпшілігі көліктерін тоқтатады, өйткені дірілденіп, көлік жүргізу өте қиынға соғады. Кітап сөрелеріндегі кітаптар мен ыдыстар құлап түседі. Кейде теледидар сөреден құлап түседі, әбзел сияқты ауыр жиһаздар құлап түседі, жылжымалы есіктер ойығынан шығып кетеді. Жер сілкінісі салдарынан есіктердің қаңқалары деформацияланады, сонда сілкініс тоқтағаннан кейін ішкі есіктерді ашу немесе жабу мүмкін емес болуы мүмкін. Бетоннан жасалған қабырғалар құлап, қабір тастары бұрылады. Жаман орнатылған автоматтар құлап кетуі мүмкін. Жер сілкінісіне төзімділігі төмен үйлер мен пәтерлер қабырғалары мен бағаналарына қатты / елеулі зақым келтіреді және еңкейе алады. Қабырғаларда орта және үлкен жарықтар пайда болады. Жер сілкінісіне төзімділігі төмен ғимараттардың, тіпті қатты жер сілкінісіне төзімді ғимараттардың көлденең арқалықтары мен бағаналарында да жарықтар бар. Газ құбырлары мен су құбыры бұзылған. (Бірнеше өңірде газ және/немесе су қызметі тоқтатылды.) Жұмсақ топырақ жарылуы мүмкін. Тас құлап, аз көлбеуде құлап қалу мүмкін 1.40–2.50 м/с2 VI–VIII 6− (6弱) 5.5–5.9 Тұру қиын. Көптеген ауыр және бекітілмеген жиһаздар жылжып немесе құлайды. Жер сілкінісі салдарынан есіктердің қаңқалары деформацияланады, көп жағдайда ішкі есіктерді ашу мүмкін емес. Барлық заттар қатты дірілдейді. Сыртта күшті және қатты сезіледі. Жарық бағаналары шайқалады және электр бағаналары құлап, өртке себеп болуы мүмкін. Жер сілкінісіне төзімділігі төмен үйлер құлайды, ал жер сілкінісіне төзімді ғимараттардың қабырғалары мен бағаналары зақымдалады. Көпқабатты үйлер едендері құлап біріне-бірі түсуі мүмкін. Жер сілкінісіне төзімділігі төмен ғимараттар оңай қатты зақым алады және қирауы мүмкін. Тіпті қатты жер сілкінісіне төзімді ғимараттардың қабырғаларында үлкен жарықтар пайда болады және кемінде орташа зақымдануы мүмкін. Кейбір ғимараттарда қабырға плиткалары мен терезе шынылары зақымданып, құлайды. Газ құбырлары және/немесе су құбырлары зақымдалады. Газ, су және электр энергиясы тоқтатылады. Кішкентай және орташа жарықтар жерде пайда болады және үлкен жер көшкіндері болады. 2.50–3.15 м/с2 VII–IX 6+ (6強) 6.0–6.4 Қозғалуға болмайды; қозғалу үшін төңкерілуі керек. Көптеген ауыр және бекітілмеген жиһаздар жылжып немесе орнынан жылжып кетеді. Ағаштар қатты дірілденуден құлайды. Көпірлер мен жолдар орташа және қатты зақым көреді. Жер сілкінісіне төзімділігі төмен үйлер құлайды немесе қатты зақымдалады. Кейбір жағдайларда, қатты жер сілкінісіне төзімді тұрғын үйлер де қатты зақымдалады. Көпқабатты пәтерлер жартылай немесе толығымен құлайды. Көптеген қабырғалар құлайды немесе кемінде қатты зақымдалады. Кейбір жер сілкінісіне төзімділігі төмен ғимараттар құлайды. Тіпті қатты жер сілкінісіне төзімді ғимараттар да қатты зақым көреді. Кейде газ және су құбырлары зақымдалады. (Электр энергиясы тоқтатылады. Кейде газ және су қызметі үлкен аумақта тоқтатылады.) Жерде жарықтар пайда болады және жер көшкіндері болады. 3.15–4.00 м/с2 VIII–X 7 ≥6.5 Қатты дірілденуден қозғалу мүмкін емес, өзін ұстамайынша, адамдарды лақтырып жіберуі мүмкін. Көптеген ауыр және бекітілмеген жиһаздар жылжып немесе орнынан жылжып кетеді. Көптеген ғимараттарда қабырға плиткалары мен терезе шынылары зақымданып, құлайды. Кейбір жағдайларда, нығайтылған бетон блок қабырғалары құлайды. Көптеген немесе барлық тұрғын үйлер құлайды немесе қатты зақымдалады, қанша жер сілкінісіне төзімді болса да. Көптеген немесе барлық ғимараттар (тіпті жер сілкінісіне төзімділер) қатты зақымдалады. Электр, газ және су қызметі тоқтатылады. Жер үлкен жарықтар мен жарықтармен қатты деформацияланады және беткейлердің құлауы мен жер көшкіндері болады, бұл топографиялық ерекшеліктерді өзгерте алады. >4 м/с2 IX–XII