Кіріспе
Француз ақыны және драматургі (1868–1918)
Эдмонд Эжен Алексис Ростан (/UK/'/rɒ//s//t//ɒ̃/, /US//r//ɔː/'/s//t//ɒ̃/, /'/rɒ//s//t//æ//n//d/, ɛdmɔ̃ ʁɔstɑ̃; 1 сәуір 1868 – 2 желтоқсан 1918) – француз ақыны және драматургі. Ол неоромантизммен байланысты және ең жақсы "Сирано де Бержерак" (1897) пьесасымен танымал. Ростанның романтикалық пьесалары XIX ғасырдың соңында кең таралған натуралистік театрдан өзгеше болды. Ростанның тағы бір туындысы – "Романдықтар" (1894) 1960 жылғы "Фантастиктер" музыкалық комедиясына бейімделді.
Ерте өмір
Ростан Францияның Марсель қаласында бай және мәдениетті провансальдық отбасында дүниеге келген. Оның әкесі экономист, Катуллдың шығармаларын аударған және редакциялаған ақын еді. Ол және оның никелескен әйелі Розманда Жерар 1889 жылы Эммануэль Шабрьемен дос болды, ал композитор оның үш өлеңін (және екеуін) музыкаға тез қойды; келесі жылы екеуі өзара досының үйін тойлау үшін «À la musique» шығармасын бірлесіп жазды. 1890 жылы Ростан «Мусардизалар» атты өлеңдер жинағын жариялады. Сол жылы ол Théâtre François театрының директорына бір акті Пьеро пьесасын ұсынды. Бұл оған мемлекеттік театр үшін үш актілі пьеса жазуға мүмкіндік берді, Ростанның барлық пьесалары сияқты. Ол өзін ақын деп есептеді, пьеса жазса да, өлең жазса да. Нәтижесінде шыққан «Лес Романск» пьесасы 1894 жылғы 21 мамырда Франсуа театрында қойылды. Бұл үлкен жетістікке жетіп, драматург ретінде мансабының басталуы болды. Бұл пьеса 1960 жылы Том Джонс пен Харви Шмидт тарапынан ұзаққа созылған американдық «Фантастиктер» мюзикліне бейімделді. Ростанның келесі пьесасы Сара Бернхардт үшін жазылған. «La Princesse Lointaine» 12 ғасырдағы трубадур Жофре Рудель және оның Иерусалимнің Ходьернасына деген махаббатына негізделген (ол принцесса Lointaine кейіпкерінің архетипі). Бұл идеалистік пьеса 1895 жылғы 5 сәуірде Ренессанс театрында ашылды. Мелисандраның рөлін (Ходьернаның Триполи қызы Мелисендаға негізделген) Сара Бернхардт сомдады. Ол 1903 жылы денсаулығына байланысты Баск Пиренейіндегі Камбо-лес-Бенге көшіп барды. Мұнда ол өзіне Арнага вилласын (қазір Ростан музейі) салдырып, келесі пьесасы – Констант Кокелинге арналған «Шантецлер» пьесасымен жұмыс істеді. «Шантецлер» – әтеш, ал кейіпкерлер құстар мен жануарлар. «Шантецлер» – Ростанның ақын және идеалист ретіндегі ең терең сезімдерін білдіретін жетілуінің ұлы пьесасы. «Романтиктер» пьесасы – Эдмон Ростанның ең танымал пьесаларының бірі. Бұл пьеса әлемнің көптеген университеттерінде оқу үшін қолданылады. Ол елу жасында ерте қайтыс болғанда, Ростан әлі де пьесалар жазып жүрді. «Дон Хуанның соңғы түні» пьесасы оның өлімінен кейін 1922 жылы қойылды. Екі аяқталмаған және жарияланбаған пьесасы болды – «Йорик» және «Маниялар».
He and his fiancée Rosemonde Gérard became friends with Emmanuel Chabrier in 1889, and the composer quickly set three of his poems (and two of hers) to music; the following year the two collaborated on À la musique for the house warming of a mutual friend. In 1890, Rostand published a volume of poems called Les Musardises. The same year he offered a one act Pierrot play in verse to the director of the Théâtre François. This gave him the opportunity to write for the state theatre a three act play, also in verse, as are all Rostand's plays. He considered himself a poet, whether writing plays or poetry. The resulting play, Les Romanesques, was produced at the Théâtre François on 21 May 1894. It was a great success and was the start of his career as a dramatist. This play would be adapted in 1960 by Tom Jones and Harvey Schmidt into the long running American musical The Fantasticks. Rostand's next play was written for Sarah Bernhardt. La Princesse Lointaine was based on the story of the 12th century troubadour Jaufre Rudel and his love for Hodierna of Jerusalem (who is the archetypal princesse lointaine character). This idealistic play opened on 5 April 1895, at the Théâtre de la Renaissance. The part of Melisandre (based on Hodierna's daughter Melisende of Tripoli) was created by Sarah Bernhardt He relocated to Cambo les bains, in the Basque Pyrenees, in 1903 for health reasons. Here he built himself a villa, Arnaga (now a Rostand museum) and worked on his next play, one for Constant Coquelin this time, Chantecler. Chantecler is a cockerel and the characters are birds and animals. "Chantecler" is the great play of Rostand's maturity, expressing Rostand's own deepest feelings as a poet and idealist. The Romancers one act play is one of Edmond Rostand's most famous plays. This play is found to be read for study in the courses of many universities of the world. When he died prematurely at fifty years old, Rostand was still writing plays. "La Dernière Nuit de Don Juan" was performed posthumously in 1922. There were two unfinished and unpublished plays – Yorick and Les Petites Manies.