Глазго қаласының теміржол желісі

Кіріспе

Глазго қаласы, Шотландия, Ұлыбританиядағы темір жол желісі

Солтүстік Клайд желісі (Network Rail бойынша Глазго Солтүстік Электрлік Қала Маңы Желісі деп анықталады) – Батыс Орталық Шотландиядағы қала маңы темір жолы. Бағытты ScotRail компаниясы жүзеге асырады. Airdrie–Bathgate және Эдинбург–Bathgate темір жол желілерін қосу нәтижесінде бұл бағыт Глазго мен Эдинбург арасындағы төртінші темір жол байланысы болды.

Бағыт

Солтүстік Клайд желісі (сағаттар тізімінде Данбартоншир – Глазго, Камбернольд және Фолкирк Грэмстон деп белгіленеді) 1960 жылы British Rail компаниясымен электрлендірілді. Ол Үлкен Глазго агломерациясы арқылы шығыстан батысқа қарай өтеді, солтүстік Ланнаркширді батыс Данбартонширмен, қала орталығы арқылы байланыстырады. Елу жыл өткен соң, 2010 жылы Network Rail компаниясы желіні Airdrie-ден шығысқа қарай ұзартты, Bathgate-ке дейін желіні қайта ашып, British Rail компаниясы Эдинбургтен қайта ашқан желімен қосысты. Бағыттың негізгі бөлігі Эдинбург Уэверлиден Батгейт және Глазго Куин Стрит (Төменгі деңгей) арқылы Хеленсбург Централға дейін созылады. Глазго қаласының шығысында Спрингбернге қысқа тармақ бар, ал батысында Хайндленд пен Далмуир арасында екі бағыт (Сингер және Йокер арқылы), сондай-ақ Милнгави мен Баллохқа тармақтар бар. Партик пен Далмуир және Милнгави арасындағы желілерді Argyle Line қызметтері де пайдаланады, ал Батыс Хайленд Line қызметтері Вестертон мен Крейгендоран арасындағы желіні бөліседі. Шығыс жағынан Ньюбридж қиылысы мен Эдинбург Уэверли арасындағы желі, Фолкерк арқылы Эдинбургке баратын Глазго желісімен және Эдинбургтен Данбланға баратын желімен ортақ. Глазго Куин Стрит (Жоғары деңгей) және Эдинбург Уэверлиден келетін қызметтермен алмасудан басқа, Спрингбернде Камбернольд желісімен, Эннислендте Мэрихилл желісімен және Партикте Глазго метросымен де алмасу мүмкіндігі бар. Солтүстік Клайд желісінің кейбір бөліктерімен жүк пойыздары да қатынайды. Желі Глазгоның орталық бөлігінен өтеді, ал желідегі басты станция Глазго Куин Стрит (Төменгі деңгей) болып табылады. Қала орталығы арқылы өтетін бөлігі көбінесе Хай Стрит пен бұрынғы Финнистон станциясы (Аргайл Стрит пен Кент Роуд қиылысындағы Чаринг Кросттан батысқа қарай) арасындағы туннельдер арқылы өтеді. Бұл Глазгодағы ең көне метрополитен желісінің бөлігі, ол 1886 жылы Глазго қалалық және аудандық темір жолы ретінде ашылды және Глазго метросынан он жыл бұрын салынған.

Электрмен жабдықтау

1960 жылы Солтүстік Клайд қала маңы жүйесінің қалған бөлігі (Эрдри, Спрингберн және Бриджетон Орталықтан Милнгавиге, Баллох Пир және Хеленсбург Орталыққа дейін, Партик пен Далмуир арасындағы екі маршрутты қоса алғанда) электрлендірілді. 1960 жылдың 5 қарашасында өткен салтанатты шарадан кейін, 6 қарашада электр пойыздарының тегін қоғамдық қызметі іске қосылды, ал толыққанды жарнамаланған қоғамдық қызмет 1960 жылдың 7 қарашасында басталды. Бұрынғы LNER және LMS желілері арасында Боулингтің батысында Дунглас қаласында жаңа тоғыс құрылды, бұл Солтүстік Клайд желісіне бұрынғы LMS (Ланаркшир және Дунбартоншир) желісі арқылы Думбартон Исттен өтуге мүмкіндік берді, ал бастапқы LNER (Каледон және Дунбартоншир тоғысы) желісі Дунгластан Думбартон Централға дейін жабылды. Сыртқы аймақтар 25 кВ айнымалы ток 50 Гц стандартына электрлендірілді, ал орталық аймақ – Спрингберн, Бриджетон және Милнгави тармақтары, сондай-ақ Йокер желісі туннельдердегі шектеулерге байланысты 6,25 кВ айнымалы токпен жұмыс істеді. Оқшаулау технологиясы жетілдікке жеткен соң, бұл желілер ақырында 25 кВ-қа ауыстырылды. 2010 жылдың қазан айында Батгейт пен Эрдри арасындағы желі, экипаждарды оқыту және чартерлік пойыздар үшін 25 кВ электрлендіріліп ашылды. Батгейт пен Хеймаркет арасындағы бөлік (Глазгодан Эдинбургке Фолкерк желісі арқылы Ньюбридж тоғысынан шығысқа қарайғы бөлігін қоса алғанда) да 25 кВ электрлендірілді. Бұл жұмыс Airdrie Bathgate Rail Link жобасының аясында жүзеге асырылды.

Аргайл желісі

Солтүстік-батыс Глазго мен Данбартонширдегі бұрынғы Каледония темір жолдары (Ланаркшир және Данбартоншир темір жолы және Глазго орталық темір жолы) алдымен жолаушылар, сосын жүк тасымалы үшін жабылды. Дегенмен, Ратергленнен Глазго-Сентрал (Төменгі деңгей) арқылы өтетін бөлігі 1979 жылы «Аргайл» желісі ретінде қайта ашылды. «Аргайл» желісін «Солтүстік Клайд» желісімен байланыстыру үшін Партиктің шығысында жаңа қиылыс құрылды. «Бриджетон Орталық» тармағы 1979 жылдың 5 қарашасында жолаушылар тасымалына жабылды, оның орнына «Аргайл» желісіндегі «Бриджетон Кросс» станциясы қайта ашылды, бірақ «Бриджетон Орталық» станциясы вагондарды жуу орны ретінде сақталды. 1979 жылдың 17 желтоқсанында «Партикхилл» станциясы оңтүстікке қарай сәл жылжыған жаңа «Партик (Аралық)» станциясымен ауыстырылды, ол метромен байланыс ұсынып тұр.

Баллох айлағының

Лох-Ломондтағы демалыс кемелерінің жұмысы 1980-ші жылдары тоқтады, нәтижесінде 1986 жылдың 28 қыркүйегінде Баллох пирсі жабылды. Балоч тармағы 1988 жылдың сәуірінде Балоч орталық станциясы Балоч жолының қарсы бетіндегі жаңа Балоч станциясымен ауыстырылғанда одан әрі қысқартылды, бұл теміржол өткелін жоюға мүмкіндік берді. Жабық бөлімнен Баллох пирсіне дейінгі жоғары кернеулі желі (катенер) 1989 жылдың мамырында Эйрдриден шығысқа қарай Drumgelloch жаңа терминалына дейін желіні қайта ашу үшін пайдаланылды.

Airdrie Bathgate темір жол желісі

Эдинбургтен Эйрдриге дейінгі жолаушылар қызметі 1956 жылы тоқтатылды, бірақ Эдинбург пен Батгейт арасындағы желі 1986 жылы сынақ жолымен жолаушылар тасымалына қайта ашылды және бірден сәтті болды. 2005 жылы Шотландия үкіметі A8 тас жолының қалған бөлігін магистральдық деңгейге жеткізу жоспарларына сәйкес, Глазго мен Эдинбург арасындағы қоғамдық көлік байланыстарын да жақсарту қажет екенін мәлімдеді. Сондықтан, Глазго мен Эдинбург арасындағы төртінші тікелей теміржол байланысын құру үшін Батгейт және Котбридж теміржолының Батгейт пен 1989 жылғы Друмгелоч станциясы арасындағы жабық бөлігі қайта ашылды, сондай-ақ Ньюбридж-Батгейт және Друмгелоч-Эйрдри арасындағы қолданыстағы желілер жаңартылды. Бүкіл желі екі рельсті және электрлендірілген, ең жоғары жылдамдығы – [мөлшері көрсетілмеген]. Хеленсбург-Драмгелоч және Милнгави-Эйрдри қызметтерінің қазіргі 30 минуттық жиілігі Эдинбург Уэверлиге дейін ұзартылды, бұл Батгейт пен Эдинбург арасындағы 15 минуттық жиілікті арттырды. Жаңа байланыс 2007 жылдың 28 наурызында Шотландия Парламентінің соңғы мақұлдауын алды және 2007 жылдың 9 мамырында Корольдік келісімге қол қойылды. Жұмыс 2007 жылдың маусым айында Ливингстон-Нортте негіздік тас салу рәсімімен басталды, ал бірінші кезең – Ньюбридж пен Батгейт арасындағы екі рельстің қалпына келтірілуі, ол 2008 жылдың қазан айында аяқталды. Желі 2010 жылдың қазан айында жүргізушілерді оқыту және чартерлік пойыздар үшін ашылды, ал жолаушылар қызметі 2010 жылдың 12 желтоқсанында басталды.

Камбернольд желісі

Эдинбургтен Глазгоға дейінгі кеңейтілген жаңарту бағдарламасының (EGIP) аясында Спрингбернге жақын орналасқан Камбернаулд желісі мен Гарнгад хорды электрлендіру жоспарланды, бұл Солтүстік Клайд желісінің Спрингберн тармағы мен Камбернаулд желісі арасында электрлендірілген байланыс құрды. Бұл желі бұрын дизельді пойызбен Глазго Куин Стрит жоғары деңгейіне қатынайтын, ал енді Камбернаулдтан Глазго Куин Стрит төменгі деңгейіне электрмен жүретін болып, Камбернаулдты Глазгоның батыс бағыттарымен байланыстырды, сонымен қатар Куин Стриттен жоғары деңгейлі желілердегі өткізу қабілетін арттырды. Жаңарту жұмыстарына байланысты келісімшарттар 2013 жылдың қаңтарында жасалды және олардың 2014 жылғы Достастық ойындарына дейін аяқталуы күтілді. 2014 жылдың мамыр айынан бастап 318, 320 және 334 класс тізіміндегі электр пойыздар Balloch/Dalmuir және Cumbernauld (Дүйсенбі – Сенбі) және Partick және Cumbernauld (Жексенбі) арасында жүре бастады. Гарнгад хордын қайта жаңарту жобасы тоқтатылғандықтан, пойыздар Спрингберн станциясында кері жүруге мәжбүр болды. EGIP аяқталғаннан кейін, Глазго Куин Стрит жоғары деңгейінен Эдинбург Уэверлиге дейін Камбернаулд арқылы жаңа 385 класс тізіміндегі электр пойыздары іске қосылды, бұл бұрын Спрингбернде кері жүрген қызметтерді алмастырды.

Тарихи

Электрлендіруге дейін жолаушылар тасымалы негізінен танк локомотивтерімен, әсіресе N2 0 6 2T және V1/V3 2 6 2T класс локомотивтерімен жүзеге асырылды, олар Паркхед және Кипстің (Котбридж) деполарына бекітілген. Электрлендіру арқасында жергілікті құрастырылған, аңызға айналған 303 класс ЭМУ пайда болды, ол бұрынғы Хайндленд терминалдық станциясының жаңа депосынан жұмыс істеді. 1967 жылдан бастап оларға ұқсас 311 класс ЭМУ қосылды, ол Инверклайд желісінің электрлендірілуі үшін салынған, бірақ бастапқыда техникалық қызмет көрсету үшін Хайндлендке бөлінген және кейде Солтүстік Клайд желісінде пайдаланылған. 303 және 311 класс пойыздары 1960-шы жылдарда Ұлыбритания теміржолдарының жолаушылар паркінің көп бөлігі жасыл немесе бордо түсті болған кезде, олардың жарқын каледондық көк түсіне байланысты «Көк пойыздар» деп аталды. 1960-шы жылдардың соңында олар жаңа стандартты Rail Blue түсіне қайта бояла бастады, ал 1970-шы жылдардың соңында көк-сұр түс алды. 1980-ші жылдары оған ерекше Strathclyde PTE апельсин және қара схемасы қосылды. Соңғы 303 класс локомотивтерінің бірнешесі 1990-шы жылдардың соңында жаңа SPT кармин/крем түсін алды. 2008 жылдың қыркүйегінде Transport Scotland SPT кармин және крем түсінің тоқтатылатынын жариялады; пойыздар әр вагондардың соңында ақ Saltire мотивтері бар жаңа, көк түспен қайта бояла бастады. 1970-ші жылдары Клайдтың оңтүстігінде Шилдс-роудта жаңа электр локомотиві/ЭМУ депосы салынды, ол Каткарт айналымы және Инверклайд желілерінде пайдаланылатын ЭМУ-ларға, соның ішінде барлық 311 класс локомотивтеріне техникалық қызмет көрсетуді жүзеге асырды. 1979 жылы Аргайл желісінің қайта ашылуы Hyndland депосына бөлінген 314 класс ЭМУ-дың енгізілуіне әкелді. Көбінесе Аргайл желісінде пайдаланылса да, кейбір Солтүстік Клайд желісіндегі қызметтер де 314 класс локомотивтерімен жүзеге асырылды. 1987 жылы Хайндленд депосы жабылып, Йокердегі жаңа вагондар тұрағымен ауыстырылды, техникалық қызмет көрсету Шилдс-роудқа көшірілді. Содан кейін 311 класс локомотивтері кейбір Солтүстік Клайд қызметтерінде жиі пайда бола бастады. Алайда, 303 класс локомотивтерін ауыстыру 1990 жылға дейін басталған жоқ, олар әлі де Солтүстік Клайд желісіндегі қызметтердің басым бөлігін орындады. 1990 жылы 320 класс ЭМУ енгізілді және Солтүстік Клайдтың көптеген қызметтерін қабылдады, бұл көптеген 303 класс локомотивтерін және барлық 311 локомотивтерін тоқтатуға мүмкіндік берді. 303 класс локомотивтерінің бірнеше бірлігі 2002 жылдың желтоқсанына дейін Солтүстік Клайд желісінде жұмыс істеді, содан кейін олар ақыры тоқтатылды. Олар Class 334 Alstom Juniper ЭМУ және Ayrshire Coast Lines-тан келген Class 318 локомотивтерімен ауыстырылды. 318 және 334 класс локомотивтері Аргайл желісінде 314 класс локомотивтерін де ауыстырды, ал олар өз кезегінде Каткарт айналымы және Инверклайд желілеріне соңғы 303 локомотивтерін ауыстыру үшін көшті.

Prior to electrification, passenger services were operated primarily by tank engines, notably Class N2 0 6 2T and Class V1/V3 2 6 2T, which were allocated to depots at Parkhead and Kipps (Coatbridge). Electrification brought the introduction of the legendary and locally built Class 303 EMUs, operated from a new depot at the former Hyndland terminus station. From 1967 they were joined by the similar Class 311 EMUs, which were built for the Inverclyde Line electrification but which were initially allocated to Hyndland for maintenance and were occasionally used on the North Clyde Line. The Class 303 and 311 trains were nicknamed the "Blue Trains" because of the bright Caledonian Blue colour scheme they carried in the 1960s, at a time when most British Railways passenger stock was painted either green or maroon. In the late 1960s they began to be repainted in the new standard Rail Blue, and from the late 1970s they received coaching stock blue/grey livery. This was followed by the distinctive Strathclyde PTE orange and black scheme in the 1980s. A few of the last surviving Class 303s eventually received the new SPT carmine/cream livery in the late 1990s. In September 2008 Transport Scotland announced that the SPT carmine and cream livery would be discontinued; trains will start to be repainted in a new, blue livery with white Saltire motifs at the ends of each carriage. In the 1970s, a new electric locomotive/EMU depot was built at Shields Road south of the Clyde, and this took over maintenance of the EMUs used on the Cathcart Circle and Inverclyde Lines, including all of the Class 311s. The reopening of the Argyle Line in 1979 resulted in the introduction of Class 314 EMUs, which were allocated to Hyndland. Although used almost exclusively on the Argyle Line, some North Clyde Line services were also operated by Class 314s. In 1987, Hyndland depot closed and was replaced by new carriage sidings at Yoker, with maintenance transferred to Shields Road. Thereafter, Class 311s began to appear more frequently on some North Clyde services. However, it was not until 1990 that a start was made on replacing the Class 303s, which still operated the great majority of services on the North Clyde Line. Class 320 EMUs were introduced in 1990 and took over most North Clyde services, enabling the withdrawal of many Class 303s and all of the 311s. A few Class 303 units continued to operate on the North Clyde Line until December 2002, when they were finally withdrawn. They were replaced by the Class 334 Alstom Juniper EMUs, together with Class 318 units which had been cascaded from the Ayrshire Coast Lines. The Class 318s and 334s also replaced the Class 314 units on the Argyle Line, and these were in turn displaced to the Cathcart Circle and Inverclyde Lines to replace the last 303s.

Қазіргі қор

Қазіргі уақытта 334 класты вагондар Бэтгейт арқылы Эдинбургке қатынайды, сондай-ақ бірнеше Солтүстік Клайд желісіндегі бағыттарда да қызмет көрсетеді. 320 және 318 класты вагондар Солтүстік Клайд желісінің және Аргайл желісінің көп бөлігіндегі қызметтерді атқарады. 318 және 320 класты вагондарға Аэрдридің шығысына қарай жол жүруге рұқсат жоқ, себебі оларда жүргізушінің есіктерді бақылауы үшін қажетті CCTV және платформадағы айналар орнатылмаған; ал 334 класты вагондарда CCTV жүйесі бар.

Кросраль Глазго

Қала орталығы арқылы солтүстік-оңтүстік бағытында саяхаттайтын көптеген жолаушылар Central және Queen Street станциялары арасында жүріп немесе шаттл автобусын пайдалануға мәжбүр болғандықтан, SPT North Clyde жүйесі мен Глазго Орталық (Жоғары деңгей) станциясынан таралатын бағыттар арасында тікелей теміржол байланысын ұзақ уақыттан бері ұсынып келеді. Бұл Renfrewshire және Ayrshire станцияларынан Глазго Queen Street (Төменгі деңгей) станциясына тікелей қатынас жасауға мүмкіндік береді, сондай-ақ Airdrie-ден Paisley-ге дейінгі сияқты жаңа қалалық бағыттарды да іске қосуға болады. Жоспарға Shields Junction мен Bellgrove арасындағы, қазір тек жүк тасымалы үшін ғана қолданылатын City Union Line-ды жолаушылар тасымалы үшін қайта ашу және Gallowgate мен High Street арасында жаңа қисық жол салу кіреді. Strathbungo-дан Gorbals-қа дейінгі жабық жол қайта ашылса, Barrhead және East Kilbride пойыздары Crossrail желісін пайдалана алады. Аталған жобаға қажетті қаржы әлі іздестіріліп жатыр және қазіргі таңдағыда ол тек ұзақ мерзімдік мақсат ретінде қарастырылуда.