Кіріспе

Шотландиядағы темір жол желісі

Хайленд магистралі – Шотландиядағы темір жол желісі. Оның ұзындығы 118 миль (190 км) және ол Шотландияның орталық таулы аймағынан өтеді, көбінесе A9 тас жолының бағытын ұстанады, сонымен қатар Перт қаласының бір жағынан және Инвернесс қаласының екінші жағынан бірнеше шағын қалалар мен ауылдарды байланыстырады. Бүгінде Инвернесс пен Эдинбург, Глазго және Лондон арасындағы қатынастар осы желі арқылы жүзеге асырылады. Инвернесте бұл желі Алыс Солтүстік желісімен, Абердин-Инвернесс желісімен және Кайл-оф-Лохалш желісімен тоғысады. Барлық пойыз дизельмен жұмыс істейді. Хайленд магистралінің көп бөлігі бір рельстік, сондықтан қарама-қарсы бағыттарда келе жатқан пойыздар көбінесе станцияға бір уақытта келу үшін кестеленеді, ал қиылыс участалары олардың өтісуіне мүмкіндік береді. Инвернесс пен Эдинбург немесе Глазго арасындағы сапар шамамен үш жарым сағатқа созылады.

Тарих

Жолақтың басым көпшілігін Хайленд темір жолы салды және пайдаланды, ал Перт пен Стэнли арасындағы шағын бөлігін Шотландиялық Мидленд-Джанкшн темір жолы салды, ол 1856 жылы Абердин темір жолымен бірігіп, Шотландиялық Солтүстік-Шығыс темір жолы болды, ал 1866 жылы Каледония темір жолына қосылды. Алғашқыда Инвернесс пен Перт арасындағы жол Форрес арқылы өтті, бірақ 1898 жылы Инвернесс пен Авимор тікелей темір жолы ашылып, бағытты қысқартты. Жолда екі маңызды шыңы бар: Дрюмохтер шыңы (кейде Друимуахдар деп те аталады) (биіктігі 1484 фут (452 м)), Блэр Атолл мен Далвинни арасында, және Слохд шыңы (биіктігі 1315 фут (401 м)), Каррбридж мен Инвернесс арасында. Бағыттың ерекше белгілері – Кулоден мен Томатиндегі виадуктар, Дрюмохтердегі әсем тау өткелі және екі бағытта да болатын қиын көлбеулер, әсіресе Инвернесснен Слохд шыңына дейінгі ұзақ көтерілу, ол барлық бойында шамамен 1:60 құрайды. Бастапқыда екі жол тек Инвернесс пен Дэвиот, сондай-ақ Стэнли Джанкшн мен Перт арасында болды. 1890 жылдары бір жолды қозғалыс жақсартылды, жол бойындағы пойыздарға телеграф арқылы берілетін бұйрықтар, штабтар мен планшеттік басқару құралдарымен алмастырылды. Бұл кейіннен автоматты жетон алмасу құрылғысына жаңартылды. Дегенмен, негізгі жақсарту инженер Александр Ньюлендс жобалаған жолдың бөліктерін екі еселеу болды, 1900 жылы Блэр Атолдан Далнакардохқа дейін (8.25 миль (13 км)), 1901 жылы Дрюимуахдарға дейін (8.5 миль (14 км)) және 1909 жылы Далвинниге дейін (5.5 миль (9 км)) созылды. 1960 жылдары жолдың көп бөліктері екі жолдан бір жолға айналдырылды. 1976 жылы Блэр Атолдан Далвинниге дейінгі 23 мильдік учаске қайта екі жолға келтірілді. 2019 жылдың наурыз айында Network Rail жолдағы өткізу қабілетін арттыру және ScotRail қызметтерінде InterCity 125 пойыздарын енгізуді қолдау мақсатында жұмыс бағдарламасын аяқтады, осыған байланысты өткізу тізбектері мен платформалар кеңейтілді.

Жылжымалы құрам

ClassImageTypeOperatorRouteMaximum SpeedBuilder/builtЖыл бойына қызмет көрсетуДизельді локомотив ScotRail Глазго/Эдинбург – Инвернесске125200 BREL 1975–1982 2018– N/A Inter7City брендімен жұмыс істейді. Пойыздар паркі 9 төрт вагондық және 17 бес вагондық пойызды құрайды. 1 төрт вагондық пойыз Stonehaven-дегі апаттан зардап шекті. Mark 3Жолаушылар вагоны BREL 1979 198067Дизельді локомотив Caledonian SleeperЛондон Эустон – Инвернесске (Эдинбургте электр локомотивінен ауысады)125200Alstom 1999 20002023 DB Cargo UKКласс 73/9 DB Cargo UK-тан жалға алу мерзімі біткеннен кейін алмастырды. Mark 5 жолаушылар вагоныЛаунж-вагонОтыратын төсекОрналасқан төсекЛондон Эустон – Инвернесске100161CAF 2016 2018Қазан 2019–Caledonian Sleeper Rail LeasingMark 2 вагондарының орнынаMark 5 төсек вагоныMark 3 вагондарының орнына 158/0 Express Sprinter DMU ScotRail Глазго/Эдинбург – Инвернесске90145 Derby Litchurch Lane Works 1989–1992 N/A170/3 & 170/4 TurbostarГлазго/Эдинбург – Инвернесске100161 N/A 800 класы Azuma Би-модальды пойыз Лондон Солтүстік темір жолы Лондон Кингс Кросс/Эдинбург – Инвернесске 125 200 Hitachi Newton Aycliffe 2014 2018 2019– N/A Қызмет Highland Chieftain деп аталады. Пойыздар паркі 10 бес вагондық және 13 тоғыз вагондық пойыздан тұрады.

Қолданылуы

Кейбір станциялардағы жол пайдалану деңгейі тұрақты болып қалуда. 2003 жылғы сәуірмен салыстырғанда 2010 жылғы сәуірдегі жол бойындағы жалпы пайдалану 154%-ға артты.

Болашақ

Шотландия үкіметінің 2020 жылдың ақпан айында жарияланған Ұлттық көлік стратегиясында, бұл желінің 2035 жылға дейін жоғары сымдар арқылы электрлендірілетіні мәлімделген.