Кіріспе

BMD-2 – 1985 жылы қолданысқа енгізілген советтік әуеде тасымалданатын жаяу әскердің жауынгерлік машинасы. Бұл BMD-1-дің жаңа мұнарасы және корпусына енгізілген өзгерістері бар түрі. BMD – «Боевая Машина Десанта» (Боевая Машина Десанта, сөзбе-сөз – «Әуедегі шайқас машинасы») деген сөздердің аббревиатурасы. Ол BMD-1-ді ауыстыру мақсатымен жасалған, бірақ советтік қызметте оны толығымен ығыстыра алмады. НАТО белгілемесі – BMD M1981/1.

Даму

Кеңес-Ауған соғысы басталғанда, Кеңес әскерлері BMP 1 және BMD 1 әуеде тасымалданатын әскери машиналарын пайдаланды. Екеуі де 73 мм 2А28 «Гром» төмен қысымды, тегіс ішкі диаметрі бар, қысқа рекольді, жартылай автоматты зеңбірекпен, 9М14 «Малютка», 9М14М «Малютка М» және 9М14П «Малютка П» ракеталарын іске қосуға қабілетті 9С428 ПТЖҚ және коаксиалды 7,62 мм ПКТ пулеметімен жарақталған болды. Бұл қару-жарақ броньсыз көліктер, жаяу әскер және жеңіл нығайтылған бекіністер сияқты жұмсақ нысаналарға қарсы тиімді болды, бірақ танкке қарсы күресте тиімсіз болды және таулы жерде зеңбіректің төмен көтерілу бұрышынан қиындықтар тудырды. 1981 жылы Ауғанстандағы әскер бөлімдері жаңа BMP 2 әскери машиналарын ала бастады. Оның 30 мм 2А42 көп мақсатты автокөліктік зеңбірегінің екі ленталы жүктеу жүйесі және жоғары көтерілу бұрышы 73 мм 2А28 зеңбірегінің кемшіліктерін жойды. 9S428 ПТЖҚ жартылай автоматты басқарумен жабдықталған 9P135M ПТЖҚ-мен алмастырылды. Ол SACLOS басқарылатын 9M113 «Конкурс», 9M113M «Конкурс М», 9M111 «Фагот» және 9M111 2 «Фагот» ракеталарын атуға қабілетті болды, бұл ракеталар ескі үлгілерге қарағанда әлдеқайда тиімді және сенімді болды. Кеңес әуедегі күштерінің басшылығы осындай машиналармен өз бөлімдерін қаруландыруға шешім қабылдады. Бастапқыда BMD 1 корпусы BMP 2 мұнарасына тым кішкентай екені анықталды. Сондықтан екі машина жасауға шешім қабылданды. Біріншісі BMD 1/BMP 1 мұнарасын өңдеу арқылы жаңа әуедегі әскери машинаға деген дереу қажеттілікті қанағаттандыруға арналған, оны BMP 2-дегідей қарумен жарақтандырып, содан кейін BMD 1 корпусына орнату жоспарланды. Екінші машина BMP 2 мұнарасын орнатуға мүмкіндік беру үшін әлдеқайда үлкен болуы керек еді, ол кейін BMD 3 болды. BMD 1-дің жаңартылған нұсқасы 1983 жылы жасалды және 30 мм 2А42 көп мақсатты автокөліктік зеңбірек, 7,62 мм ПКТ коаксиалды пулемет және 9P135M ПТЖҚ орнатылған жаңа B 30 мұнарасын қамтыды. Ол 1985 жылы өндіріске түсті.

Шолу

BMD 2, BMD 1 корпусының сәл жаңартылған нұсқасы және жаңа мұнараға ие.

Экипаж

BMD 2 экипажы BMD 1 экипажымен бірдей. Командирге байланыс үшін R 123M радиостанциясы берілді. Жаңа мұнарада атысшы бас қарудың сол жағына орналасқан. Мұнараның үстінде алға қарай ашылатын біртұтас дөңгелек люк бар. Люктің алдында БМП 2-де қолданылатынға ұқсас атысшының көзқарасы орналасқан. Тағы бір атысшының көзқарасы бас қарудың сол жағында орналасқан және оның бойымен тік жазықтықта қозғалады. Бұл – атысшының қаруды жоғары бұрышта қолдануына арналған көзқарас, ол әуе нысаналарын нысанаға алғанда қолданылады. Көлік құралында жақтарынан көру үшін қосымша перископтар бар. Мұнараның алдына ақ жарық шам орнатылған.

Мұнара

B 30 мұнарасы BMP-1/BMD-1 мұнарасының өңделген түрі.

Қару-жарақ

Көлік 30 мм 2А42 көп мақсатты автоматтық зеңбірекпен және 7,62 мм PKT коаксиалды пулеметпен қаруланған. Парашютты пайдалану үшін, BMD ұшу алдында арнайы паллетке салынады. BMD-ні түсіру үшін, алдымен Il-76 көлік ұшағынан BMD-ні шығаратын торпарашют босатылады. Ұшақтан шыққан соң, бір үлкен негізгі парашют ашылады. Негізгі парашюттің ашылуы паллеттен төменге төрт ұзын тіреуішті түсіреді. Тіреуіштер жерге тиген кезде ретроракета іске қосылады, бұл BMD-ні 6 м/с және 7 м/с аралығындағы түсу жылдамдығына дейін баяулатып, салыстырмалы түрде жұмсақ қонуға мүмкіндік береді. BMD 1-ге ұқсас, BMD 2-де де өте тар ішкі кеңістік бар. Ол BMP 1 және BMP 2 ИФВ-ден әлдеқайда кішкентай. Оның ішіне көлік командирі, пулеметші және мұнараның артында отырған үш сарбазды қоса алғанда, бес жаяу әскері сыяды. Көлік құралының бүйір және артқы жағында перископтық көру блогы орнатылған. Корпустың екі жағында және артқы жағында үш атыс тесігі бар. Сондай-ақ, басқа да сепаратистік BMD-2 машиналары қолданысқа түскенін жазбаға алған.

2022 жылғы Ресейдің Украинаға басып кіруі

BMD-2 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіру кезінде Ресейдің әуе десант әскерлері қолданды. 2023 жылдың 16 желтоқсанына дейін ашық дереккөзді барлау сайты Oryx 250 ресейлік BMD-2 (178 жойылған, 7 зақымдалған, 9 тасталған және 56 тұтқынға алынған) жоғалғанын визуально растады.

Нұсқалар

BMD 2 (Объект 916) – Негізгі модель. BMD 2K (K – «командирская» – командалық) – Қосымша антеннамен жабдықталған командалық нұсқасы. BMD 2K AU – Жаңа байланыс және басқару жабдықтарымен жаңғыртылған BMD 2K. BMD 2M – BMD 2 модернизациясы, бастапқы мұнарасы Bereg жауынгерлік модулімен алмастырылды. Басты қару-жарағы жаңартылмаған BMD 2-ге ұқсас, 300 оқпен 2A42 зеңбірегі және PKTM пулеметімен жабдықталған. Дегенмен, бастапқы зымырандық жүйе 9М133 «Корнет» зымырандарына арналған екі құрылғымен ауыстырылды. Жаңа өртке бақылау жүйесі орнатылды, оған жылуды анықтайтын канал, лазерлік қашықтық өлшегіш, метеорологиялық сенсормен және автоматты нысананы іздеумен біріктірілген жаңа баллистикалық компьютер, сондай-ақ жаңа стабилизатор кіреді. Жаңа радио орнатылды және үш түтін гранатасы қосылды. 2023 жылдан бері қолданыста. 1995 жылы 63 дана, 2000 және 2005 жылдары 78 дана қолданылды.

Бұрынғы операторлар

КСРО мұрагер мемлекеттерге берілді.