Кіріспе

Джордж Эдгар Слюссер (George Edgar Slusser; 14 шілде 1939 - 4 қараша 2014) – американдық журналист, ғалым, профессор және жазушы. Слюссер ғылыми фантастиканы зерттеуші белгілі сыншы болды. Калифорния университетінің Риверсайдтағы салыстырмалы әдебиет кафедрасының зейнеткер профессор болған ол, Итон жинағының алғашқы кураторы еді.

Өмірбаян

Слюссер 1939 жылы Сан-Францискода саудагер Реймонд Лерой Слюссер мен Эдло Милдред Рэрттің ұлы болып дүниеге келді. Слюссер Гарвард университетінде оқыды, содан кейін Германияда Фулбрайт стипендиясын алып, Францияда Гарвардтың саяхатшы ғалымы болды. Слюссер жыл сайынғы «Ғылыми фантастикаға көпірлер» журналын шығаруға көмектесті, осы конференциялардың нәтижелерін жариялады. UCR бас кітапханашысы Элеонора Монтегю мен Калифорния штатының Сан-Бернардино кітапханашысы Майкл Берджесс көмегімен Слюссер Итон коллекциясының кураторы болды және коллекцияның қорын радикалды түрде кеңейтуді өз міндеті деп санады. Слюссер университетте ғылыми фантастиканы зерттеу орталығы мен ғылыми фантастика бойынша аспирантура бағдарламасын ашуға ұсыныс жасады, бірақ бұл жоспар университет ректоры Томас Ривера қайтыс болғаннан кейін тоқтатылды. Слюссер 2005 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін UCR-де салыстырмалы әдебиетті оқытып келді. Говард В. Хендрикс, Дэвид Лейби, Брэдфорд М. Ляу және Дэрил Ф. Маллетт сияқты көптеген ғылыми фантастика жазушылары мен ғалымдары Слюссердің шәкірттері болды.

Жазу

Слюссер ондаған кітаптар мен журнал мақалаларын жазды. Оның еңбектерінің көбі ғылыми фантастиканы сынға тартуға арналған. Ол Исаак Азимовты, Грег Берді, Грегори Бенфордты, Джеймс Блишті, Рей Брэдбериді, Дэвид Бринді, Роберт Хайнлайнды, Роберт Сильвербергті және Теодор Стердженді, алтын ғасыр авторлары Дж. Х. Роснимен, Олаф Степлдонмен, Жюль Вернмен және Х. Г. Уэллспен бірге ең үздік ғылыми фантастика жазушылары ретінде атады, себебі олар өз шығармаларында ғылымға ерекше назар аударды. Слюссер Брэдбериді мақтап: «Брэдбери шығармаларын өте көркем ететін, халықтық сипатты танытты. Көптеген ғылыми-фантастикалық туындылар Брэдбери анықтаған Орта Батыс, американдық тәжірибеден туындады», – деді. Слюссер Брэдберидің технофобиясы оның шығармаларында айқын байқалатынын атап өтті: «Брэдбери үшін ғылым – тыйым салынған жеміс, Еденнің құлауы». Артур Кларк туралы Слюссер: «Кларк, Азимов пен [Роберт А.] Хайнлайн сияқты, адамдық драмалары ғылым мен технологияның жетістіктерімен анықталады. Кларк [ғылыми фантастиканың] мәнін бейнелейді, ол екі қарама-қарсы іс-әрекетті – адамзаттың дамуын бір сюжетке біріктіреді», – деді. Слюссер Роберт А. Хайнлайнды «ғылыми фантастика жазушыларының үлгісі» деп санаса да, оның авторды сынауы одан да өткір болды. Слюссер Хайнлайнның кейінгі туындыларын «өзімшілдікпен жазылған» деп есептеді. Слюссер Хайнлайнның «Кеңістікке костюм киіп барамын» сияқты әңгімелері студенттерді тартатынын, себебі ол «Хаклберри Финннің қайта жазылған нұсқасы» сияқты екенін айтты. «Роберт А. Хайнлайн, өз еліндегі жат адам» атты еңбегінде Слюссер Хайнлайн кітаптарында ұсынған «Шартсыз сайлау» философиясының діни емес түрін айыптады: «Хайнлайн – біздің мәдениеттегі белгілі бір шиеленісті бейнелейтін жазушы, сайланғандар мен құлдырағандар әлеміне арналған діни емес кальвинистік көзқарас». Слюссер Хайнлайнды да, Франк Гербертті де «қалам беруші» (потбойлер) деп атады. 2012 жылы Слюссер әйелімен бірге Ж. Х. Рознидің шығармаларын «Үш ғылыми фантастикалық повесть: тарихқа дейінгі кезеңнен бастап адамзаттың соңына дейін» деп аударды.