Кіріспе

Ресей ғарышкері (1961 жылы туған)

Полковник Юрий Иванович Онуфриенко (Юрий Иванович Онуфриенко,; 6 ақпан 1961 жылы туған) – зейнеткер ресейлік ғарышкер. Ол 1996 жылы "Мир" ғарыш станциясында және 2001–2002 жылдары Халықаралық ғарыш станциясында екі ұзақ ғарыш сапарының қатысушысы.

Жеке

Онуфриенко КСРО-ның (қазір Украина) Харьков облысы Золочев ауданындағы Рясне селосында дүниеге келген. Онуфриенко мен оның әйелі Валентина Михайловна Онуфриенконың екі ұлы бар: 1982 жылы туған Юрий және 1990 жылы туған Александр, сондай-ақ 1988 жылы туған Елена деген қызы бар. Оның екі үлкен ағасы бар, ал ата-анасы қайтыс болған. Онуфриенко теннис, тамақ дайындау, балық аулау, шахмат және авиациямен қызығады.

Білім

Онуфриенко 1982 жылы В. М. Комаров атындағы Еск жоғары әскери авиациялық ұшқыштар мектебін ұшқыш-инженер дипломымен бітірді. 1994 жылы Онуфриенко Мәскеу мемлекеттік университетінде картография саласында диплом алды.

Марапаттар

Онуфриенко Ресейдің Батыры медалімен, Ресей Федерациясының ұшқыш-космонавты атағымен, Ресей Федерациясының Батыры алтын жұлдыз орденімен және NASA ғарыш ұшуы мен қоғамдық қызмет медальдарымен марапатталды. 1997 жылы ол француз құрметті легионының кавалері болып тағайындалды.

Тәжірибе

Онуфриенко Кеңес (кейін Ресей) Әуе күшінде ұшқыш болып қызмет етті, ол 800 сағаттан астам ұшқан. Ол L-29, Sukhoi Su-7, Sukhoi Su-17 (M1-4) және L-39 ұшақтарында ұшқан.

Ғарышкер мансабы

Онуфриенко 1989 жылы ғарышкер үміткері ретінде таңдалды. 1989 жылдың қыркүйегінен 1991 жылдың қаңтарына дейін ол жалпы ғарыш дайындығы курсынан өтті. 1991 жылдың сәуірінен бастап, ол сынақ ғарышкерлері тобының құрамында оқыды. 1994 жылдың наурыз айынан бастап, ол "Мир-18" экспедициясының екінші құрамының командирі болу үшін ұшуға дайындықтан өтті, бұл дайындық "Союз ТМ-21" ғарыш кемесі мен "Мир" ғарыш станциясында "Шатл-Мир" бағдарламасы аясында жүзеге асырылды.

Мир EO-21

1996 жылдың 21 ақпанынан 2 қыркүйегіне дейін Онуфриенко "Мир EO 21" экспедициясының командирі болды. Онуфриенко мен ғарышкер Юрий Усашовты алып барған "Союз ТМ 23" ғарыш кемесі 1996 жылы 21 ақпанда сағат 12:34:05 UTC Байқоңыр ғарыш айлағынан ұшып кетті. Екі күндік автономды ұшудан кейін "Союз" ғарыш кемесі 23 ақпанда сағат 14:20-де "Мир" ғарыш станциясының алдыңғы портына қосылды. Бір айдан кейін оған және Юрий Усачовқа NASA ғарышкері Шаннон Люсид қосылды. "Мир 21" барысында Онуфриенко көптеген зерттеу эксперименттерін жүргізді, оның ішінде ақуыз кристалдарын өсіру эксперименттерін және жоғары температуралы балқыту пеші "Оптизонды" пайдалана отырып, материалдар ғылымы саласындағы эксперименттерді өткізді. 1996 жылдың 26 сәуірінде "Мир" ғарыш станциясының жетінші және соңғы модулі – "Природа" модулі келді. Оның негізгі мақсаты – қашықтан зондтау арқылы Жер ресурстарын зерттеу, сондай-ақ қашықтан зондтау әдістерін әзірлеу және тексеру болды. "Мир EO 21" кезінде "Progress M 31" ғарыш кемесімен жабдықтар жеткізілді. Шаннон Люсид кеткеннен кейін Онуфриенко мен Юрий Усачовқа француз астронавты Клауди Андре Дешайс қосылды. 1996 жылдың 2 қыркүйегінде Онуфриенко, Усачев және Клауди Андре Дешейс "Союз ТМ 23" капсуласында Жерге оралды. Ғарыш кемесі 07:41:40 UTC-де Ақмоладан (Целиноград) оңтүстік-батысқа қарай 108 км жерге қонды. Барлығы "Союз ТМ 23" және "Мир" ғарыш кемелерінде Онуфриенко ғарышта 193 күн өткізді.

4-ші экспедиция

Онуфриенко 4-ші экспедицияда командашы қызметін тағы да атқарды. Онуфриенко STS 108 миссиясымен ғарышқа қайта оралды. 2001 жылдың 5 желтоқсанында 22:19:28 UTC уақытында Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылған «Эндевор» ғарыш кемесі 2001 жылдың 7 желтоқсанында 20:03 UTC уақытында Халықаралық ғарыш станциясына (ХҒС) қосылды. STS 108 миссиясының басты мақсаты – ХҒС-ке жабдықтарды жеткізу және станцияны күтіп ұстауға көмектесу болды. ХҒС-де 6,5 ай бойы болған 3 мүшелі 4-ші экспедиция экипажы (Онуфриенко және NASA астронавттары Дэниел В. Бурш және Карл Э. Уолц) станция жабдықтарын сынақтан өткізді, ішкі және сыртқы техникалық жұмыстарды жүргізді, сондай-ақ станцияның ғылыми эксперименттерді жүргізуге қабілетін арттырды. 4-ші экспедиция экипажы STS 111 миссиясымен Жерге оралды, ал «Эндевор» 2002 жылдың 19 маусымында Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасына қонды. Осы миссияны аяқтағаннан кейін Онуфриенко ғарышта тағы 196 күн өткізді, осылайша оның жалпы ғарышта болған уақыты 389 күнге жетті.

Ғарышқа шығу

Онуфриенко карьерасында жалпы 42 сағат 33 минутқа созылған сегіз рет ғарышқа шықты. 2010 жылдың маусым айына қарай ол ғарышқа ең көп уақыт өткізген ғарышкерлер тізімінде 11-ші орынды иеленді. Онуфриенко "Мир" ғарыш станциясында болған кезінде алты рет, ал Халықаралық ғарыш станциясына (ISS) барғанда екі рет ғарышқа шықты. Онуфриенко өзінің алғашқы ғарышқа шығуын 1996 жылдың 15 наурызында жасады. Ол және ғарышкер Усахов сағат 01:04 UTC-де ғарышқа аттанды. Олар екінші "Стрела" иінтірегін орнатып, "Мир" кооперативтік күн батареясын (MCSA) орнатуға дайындалды. Ғарышқа шығу 5 сағат 51 минутқа созылды. 1996 жылдың 20 мамырында Онуфриенко екінші рет ғарышқа шықты. Ғарышқа шығу сағат 22:50 UTC-де басталып, 04:10 UTC-де аяқталды, жалпы уақыты 5 сағат 20 минутты құрады. Осы ғарышқа шығу кезінде екі ғарышкер "Кристалл" модулінің сыртындағы, ілініп тұрған күйіндегі "Мир" кооперативтік күн батареясын (MCSA) алып тастады. Олар "Стрела" иінтірегін пайдаланып, массивті "Квант-1" модуліне жеткізді. Екі ғарышкер алюминий мен нейлоннан жасалған "Пепси-Кола" банкасының макетін де кеңейтіп, оны Жердің фондық түсімен түсірді. "Пепси-Кола" компаниясы осы процедураны төледі және түсірілген материалды телеарнада көрсетуді жоспарлады. Алайда, жарнама эфирге шықпады, себебі "Пепси" кейіннен банканың дизайнын өзгертті. Онуфриенко үшінші рет ғарышқа 1996 жылдың 24 мамырында шықты. Ол және ғарышкер Усахов сағат 22:50 UTC-де ғарышқа аттанды. Олар MCSA-ны "Квант-1" модуліне орнатысты. Ғарышқа шығу 5 сағат 34 минутқа созылды. 1996 жылдың 30 мамырында Онуфриенко төртінші рет ғарышқа шығу үшін "Мир" ғарыш станциясынан сыртқа шықты. Ол және ғарышкер Усахов сағат 18:20 UTC-де ғарышқа шықты. Олар "Природа" модулінің сыртында модульдік оптоэлектрлік мультиспектралды сканерді (MOMS) және "Квант-2" модуліндегі қол тіреулерді орнатысты, бұл болашақта ғарыштан тыс қызметтерді жүргізу кезінде жылдам қозғалуға көмектесетін еді. MOMS Жер атмосферасы мен ортасын зерттеу үшін пайдаланылды. Ғарышқа шығу 4 сағат 20 минутқа созылды. 1996 жылдың 6 маусымында Онуфриенко бесінші рет ғарышқа шықты. Ол Усаховпен бірге микрометеорит детекторын орнатып, швейцариялық/ресейлік "Комза" экспериментіне кассеталарды ауыстырды, сондай-ақ "Бөлшектердің әсері" экспериментін, "Мир" үлгісін қайтару экспериментін және SKK 11 кассетасын орнатты, бұл құрылыс материалдарын ғарыш жағдайларына ұшыратуға арналған. Ғарышқа шығу "Пирс" шлюзінен басталды және орыс "Орлан" ғарыш костюмдері қолданылды. Онуфриенко мен НАСА астронавты Карл Уолц ресейлік "Стрела" кранының жүк иінтірегін қайта орналастырды. Олар иінтіректі қысыммен байланыстырылатын адаптерден (PMA 1) "Пирс" док-бөлмесінің сыртына көшірді. Экипаж "Звезда" қызметтік модулінің соңына әуесқой радио антеннасын да орнатты. Ғарышқа шығу 6 сағат 3 минутқа созылды. Онуфриенко 2002 жылдың 25 қаңтарында сегізінші рет ғарышқа шықты, ол кезде НАСА астронавты Дэниел Буршпен бірге "Пирс" шлюзінен ғарышқа аттанды. Ғарышқа шығу 5 сағат 59 минутқа созылды.