Кіріспе
ХІ ғасырдағы Англияның канцлері және Йорк архиепискобы Жерард (21 мамыр 1108 ж. қайтыс болды) 1100 және 1108 жылдар аралығында Йорк архиепискобы, ал 1085 жылдан 1092 жылға дейін Англияның лорд-канцлері болды. Нормандық, ол Англия королі I Вильгельмнің және кейіннен оның ұлы II Вильгельм Руфтың кеңсесіне кіруіне дейін Руан соборындағы дін қызметкері болды. I Вильгельм Жерардты лорд-канцлер етіп тағайындады, ол Руфтың басшылығымен осы лауазымда қызметін жалғастырды, ол оны 1096 жылы Херефорд епископтығымен марапаттады. Жерард II Вильгельмнің аң ауы тобында болған болуы мүмкін, өйткені ол Вильгельмнің өлімінен кейін бірнеше күн ішінде Англияның I Генрихы жариялаған алғашқы жарлыққа куә болды. Генрих таққа отырғаннан кейін көп ұзамай Жерард бос қалған Йорк кафедрасына тағайындалды және Йорк пен Кентербери кафедралары арасындағы Англиядағы архиепископтық басымдыққа қатысты ұзақ дауға тартылды. Жерард Шотландиядағы шіркеу юрисдикциясы бойынша Йорктің талаптарын Рим папасының мойындауына қол жеткізуге тырысты, бірақ ол Кентерберидегі әріптесі Ансельммен Йоркқа Кентерберидің билігі туралы келісімге келуге мәжбүр болды, бірақ бұл оның ізбасарларына міндетті емес еді. Патша мен Рим папасы арасындағы епископтарды тағайындау құқығына қатысты Investiture дауында Жерард екі тараптың да талаптарын келісуге тырысты; дау 1107 жылы ақыры шешілді. Ол білімді қолдады, тіпті дін қызметкерлерінің бірін осы кезде кең таралмаған еврей тілін оқуға шақырды. Ол өзі астрологиямен айналысты, бұл оның сиқыршы және колдовник деген қауесеттерге әкелді. Осындай қауесеттердің және соборлық дін қызметкерлерін реформалауға жасаған танымал емес тырысыстарының салдарынан Жерард 1108 жылы күрт қайтыс болғаннан кейін Йорк соборында жерленуден бас тартты. Кейіннен оның ізбасары архиепископ ретінде Жерардтың денесін собордың алдындағы бастапқы жерлеу орнынан собор шіркеуіне көшірді.
Gerard (died 21 May 1108) was Archbishop of York between 1100 and 1108 and Lord Chancellor of England from 1085 until 1092. A Norman, he was a member of the cathedral clergy at Rouen before becoming a royal clerk under King William I of England and subsequently his son King William II Rufus. Gerard was appointed Lord Chancellor by William I, and he continued in that office under Rufus, who rewarded him with the Bishopric of Hereford in 1096. Gerard may have been with the king's hunting party when William II was killed, as he is known to have witnessed the first charter issued by the new king, Henry I of England, within days of William's death. Soon after Henry's coronation Gerard was appointed to the recently vacant see of York, and became embroiled in the long running dispute between York and the see of Canterbury concerning which archbishopric had primacy over England. Gerard managed to secure papal recognition of York's claim to jurisdiction over the church in Scotland, but he was forced to agree to a compromise with his counterpart at Canterbury, Anselm, over Canterbury's claims to authority over York, although it was not binding on his successors. In the Investiture Controversy between the king and the papacy over the right to appoint bishops, Gerard worked on reconciling the claims of the two parties; the controversy was finally resolved in 1107. Gerard was a patron of learning, to the extent that he urged at least one of his clergy to study Hebrew, a language not commonly studied at that time. He himself was a student of astrology, which led to suggestions that he was a magician and a sorcerer. Partly because of such rumours, and his unpopular attempts to reform his cathedral clergy, Gerard was denied a burial inside York Minster after his sudden death in 1108. His successor as archbishop subsequently had Gerard's remains moved into the cathedral church from their initial resting place beside the cathedral porch.
Ерте өмір және мансап
Жерард Винчестер епискобы Уолкелиннің және Эли аббаты Саймонның немере інісі еді. Оның ата-анасы Осберт пен Анна болды, ал ағасы Питер де патшаның кеңсе қызметкері болды. Оның туған жері мен өскен уақыты белгісіз; ол Руан соборының канторы ретінде тіркелген. Ол Англия патшалары Вильгельм I және Вильгельм II тұсында корольдік кеңседе қызмет етті. 1087 жылы Вильгельм I қайтыс болғанда ол қасында болды. 1092 жылға дейін Вильгельм Руфтың канцлері болып қызмет етті; оның лауазымынан айырылуының себебі белгісіз. Ол патшаның сенімін сақтап, Руф 1095 жылы оны Уильям Уорлвастпен бірге архиепископ Ансельмнің паллийін – архиепископтың билігінің белгісін алу үшін Папа Урбан II-ге дипломатиялық миссияға жіберді. Руф Ансельмді қызметтен шеттету және Ансельмнің паллийін өзіне беру шартымен Урбанды антипапа Климент III емес, нағыз папа ретінде тануға ұсыныс жасады, оны өз қалауынша пайдалану үшін. Миссия 1095 жылдың ақпан айында Римге аттанды және Уитсон күні Альбано кардинал-епискобы Вальтер бастаған пап легатымен бірге Ансельмнің паллийін алып оралды. Легат Руфтың Урбанды мойындауын қамтамасыз етті, бірақ кейін Ансельмнің ісін қараудан бас тартты. Руф Ансельмнің архиепископ лауазымын қабылдады және Виндзордағы король сарайында Ансельмге паллиум беруге келісті. Герард әлі диакен және жұба ретінде қабылданбаған болса да, Херефорд епископтығымен марапатталды, ол бұрынғы күні осы лауазымдарға ие болған еді. 1096 жылдың 9 маусымында Лондондағы Әулие Павел соборының қасиеттілік рәсіміне қатысты. Жерард сол күні Лондон епискобы Мориспен бірге Генридің тәж кию рәсіміне қатысты. Генриді, басымен келесі Морис тәж кигізген болуы мүмкін, бірақ ортағасырлық жазбагер Уолтер Мап Генриге алғашқы бос архиепископтық орнына уәде бергені үшін Жерард Генриге тәж кигізгенін айтады. Жерард Мориске тәж кию рәсімінде көмектескен болуы мүмкін.
Архиепископ
1100 жылдың желтоқсан айында Герард Йорк архиепископы болды. Ешбір деректе оның корольдің сауығына кіргені туралы айтылмаған, бірақ Ансельм Папа Паскаль II-ні Герардқа өзінің паллиумын беруге шақырғандықтан, егер Герардты Генрих сауықтырған болса, бұл мүмкін емес сияқты. 1101 жылы Уитсан күні король Генрих I, Ансельмнің қолдауымен, Ранулф Фламбардты, Дурхам епископын, Дурхам епархиясының жерінен айырды, себебі Ранулф Генрихтің ағасы Роберт Куртозға қосылған, ол да Англия тағына талапкер болған. Содан кейін Герард Ранулфты епископтық лауазымынан шеттетуге бұйрық берді. Йоркқа ауысқаннан кейін көп ұзамай Герард Ансельммен ұзақ дауға түсті, ол Кентербери архиепискобымен тең басымдыққа ие болуын талап етті және Ансельмге канондық бағыныштылық серті беруден бас тартты, бұл Кентербери-Йорк дауының ұзақ тарихының бір бөлігі болды. 1102 жылғы Вестминстер кеңесінде Герард Йорк архиепискобы ретінде оған арналған кіші орынды тепкілеп тастады және Ансельмдікіндей үлкен орын берілмейінше отырудан бас тартты. Ол 1102 жылы Римге барып, Пападан паллиумын алды. Папа корольге қарсы шешім қабылдады, бірақ Герард және тағы екі епископ Папаның епископтарды діни қызметке тағайындауға қарсы әртүрлі паптық жарлықтарын орындамайтынына уәде бергенін хабарлады. Олардың бұл мәлімдемесін Ансельмнің өкілдері мен Папа жоққа шығарды және Герард пікірін қайтартпайынша, ол қауымнан шеттетілді. Герард шотландтар үшін Йорк митрополиясын Папаның мойындауын қамтамасыз етті. Кейіннен ол Роджерді Оркней епископы етіп тағайындады, бірақ Турготты Сент-Эндрюс епархиясына тағайындаудан бас тартты, себебі Тургот Йорк басымдығын мойындамады. Герард өзінің епархиясының монастырларына жомарттықпен садақа берді; ортағасырлық жазбагер Хью Кантор Герардтың ізбасары Томас II-нің Герардты епархияның мүліктерін ысырап еткені үшін айыптағанын айтты. Ол 1103 жылы Ансельмге өзінің дін қызметкерлерінің кеңеспеушілігіне шағымданып, Ансельмнің Йорк соборының бөлімін құраған монахтардан гөрі, діни канондармен жақсы қарым-қатынаста болғанына қызғанды. Осы хатта Герард Йорктегі кейбір канондар дін қызметкері болуға тағайындалудан бас тартқанына наразылық білдірді. Ол сондай-ақ оларды пребендтерді қабылдауда, бірақ соборда тұрудан немесе жұмыс істеуден бас тартуда және шын мәнінде бойдақ болмай, бойдақ болудың тар құқықтық анықтамасына назар аударуда айыптады. Канондардың пікірінше, олар тек өз үйлерінде әйелдерді ұстамау керек, бірақ оларға басқалардың үйлеріне әйелдерді баруға немесе оларды күтуге тыйым салынбаған. Герард пен оның канондары арасындағы қарым-қатынасқа шағымданушы Герард болды ғана емес; соңғылары Герардты Йорктің мүліктерін басқаларға сыйлық ретінде беру арқылы кедейлендірді деп айыптады.
Өлім және мұра
Герард 12 ғасыр заң кітаптары – "Квадрипартитус" және "Легс Хенричи Прими" анонимді авторының серігі болды. Орта ғасырлық шежіреші Вильгельм Малмсбери Герардты әдепсіздік, ашкөздік және сиқыршылықпен айыптады. Ол кем дегенде бір дін қызметкерін осы кезде әдетте оқылмайтын еврей тілін оқуға ынталандырды. Кейбір шежірешілер оның еврей псалтырына ие болуын алаңдатарлық деп есептеді, оны дінсіздік немесе құпия иудаизмнің белгісі деп қарады. Малмсбери оған тағылған күнәлардың бірі – әр таңда Римдік астролог Юлий Фирмик Матернусты зерттеуі, Малмсбери үшін бұл Герардтың сиқыршы екенін білдірді. Малмсбери сондай-ақ Герардтың "әдепсіз және құмарлыққа берілген" екенін мәлімдеді, бұл мәлімет Котон Тит Д. xxiv қолжазбасының бір бөлігі ретінде сақталған. Оның хаттарының жинағы 12 ғасырдың ортасында тарады, бұл 1164 жылы Бееу епискобы Филипп де Харкурдың Бек аббаттығына сыйлаған мүліктің бір бөлігі болды, бірақ қазір жоғалып кеткен. Герард 1108 жылдың 21 мамырында Саутвеллде, кеңеске қатысу үшін Лондонға бара жатып кенеттен қайтыс болды. Оның денесі бақта, "ерекше өнерлер" кітабының және оның Юлий Фирмик көшірмесінің жанынан табылды. Оның канондары оны собор ішінде жерлеуге рұқсат бермеді, бірақ олардың наразылығы, көбінесе Герардтың олардың өмір салтын реформалауға жасаған әрекеттеріне байланысты болды, оның сиқыршылыққа деген ықыласына емес. Герард бастапқыда Йорк-минстердегі кіреберіс жанына жерленді, бірақ оның ізбасары Томас оның сүйектерін собор шіркеуінің ішіне көшірді.