Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
13 ғасырдағы Кентерберий архиепискобы және әулие
13th century Archbishop of Canterbury and saint
Эдмунд Абингдондық (сондай-ақ Эдмунд Рич, Кентерберий әулие Эдмунды, Понтиньилік Эдмунд, француз тілінде: St Edme; шамамен 1174 – 1240) – Кентерберий архиепискобы қызметін атқарған ағылшын дін қызметкері. Ол Париж және Оксфорд университеттерінде математика, диалектика және теологиядан беделді лекция оқыды, Аристотельді зерттеуді қолдады. Бұрыннан-ақ шекпенділікпен танымал болған ол дін қызметкеріне бекітіліп, дінтану докторы атанды және көп ұзамай теология бойынша лекцияларымен ғана емес, халық арасында танымал уағызшы ретінде де көзге түсті. Ол Англия ішінде ұзақ жылдар саяхаттап, 1227 жылы Алтыншы крест жолына шақырып уағыздады. Папа Григорий IX-тың бұйрығымен Кентерберий архиепискобы лауазымын қабылдауға мәжбүр болған ол, мейірімді мінезін күшті қоғамдық беделмен және король Генрих III-ке қарсы Магна Картаны қорғаумен, сондай-ақ жалпы азаматтық және шіркеу басқаруы мен әділдікті қамтамасыз етумен үйлестірді. Ол монастырь өмірінде қатаң тәртіп сақтау үшін де жұмыс істеді және Ұлы Льюэллинмен бейбіт келісімге келді. Оның саясаты корольдің ашу-ызасын және қызғанышын, сондай-ақ бірнеше монастырьлардың және Кентербери соборының дін қызметкерлерінің қарсылығын тудырды. 1240 жылы Римге жол басында Францияда қайтыс болды. 1246 жылы қасиетті деп жарияланды.
Edmund of Abingdon (also known as Edmund Rich, St Edmund of Canterbury, Edmund of Pontigny, French: St Edme; c. 11741240) was an English born prelate who served as Archbishop of Canterbury. He became a respected lecturer in mathematics, dialectics and theology at the Universities of Paris and Oxford, promoting the study of Aristotle. Having already an unsought reputation as an ascetic, he was ordained a priest, took a doctorate in divinity and soon became known not only for his lectures on theology but as a popular preacher, spending long years travelling within England, and engaging in 1227 preaching the Sixth Crusade. Obliged to accept an appointment as Archbishop of Canterbury by Pope Gregory IX, he combined a gentle personal temperament with a strong public stature and severity towards King Henry III in defence of Magna Carta and in general of good civil and Church government and justice. He also worked for strict observance in monastic life and negotiated peace with Llywelyn the Great. His policies earned him hostility and jealousy from the king, and opposition from several monasteries and from the clergy of Canterbury Cathedral. He died in France at the beginning of a journey to Rome in 1240. He was canonised in 1246.
Ерте өмір және мансап
Эдмунд 1174 жылы, мүмкін 20 қарашада (Сент-Эдмунд шейітінің мерекесі), Беркширдегі (қазіргі Оксфордшир) Абингдонда, Англияның Оксфорд қаласынан оңтүстікке қарай 7 миль жерде дүниеге келген. Эдмундтың екі әпкесі және кем дегенде бір інісі болған. Оның бай саудагер әкесі Рейнольдқа кейде "бай" деген лақап тағылған, бірақ бұл Эдмундқа немесе оның бауырларына тірі кезінде ешқашан қолданылмаған. Әкесі әйелінің келісімімен Ейншам абаттығындағы монастырға кетіп, отбасының тәрбиесін оның қолына қалдырды. Ол өмірін аскетизммен өткізген және балаларын да солай тәрбиелеуге тырысқан. Екі қызы да кісілік киім киген. Эдмунд Абингдондағы монастырь мектебінде білім алған болуы мүмкін. Ол діни білімге құштарлық танытқан, мектепте оқып жүргенде аян көрген және он екі жасында Оксфордтағы ғибадатханада мәңгілік тазалық сақтауға серт берген. Түнде дұғаға көп уақыт жұмсағандықтан, лекция кезінде көбінесе ұйықтап қалатын. Ол лекциялық ақысын Оксфордтың шығысындағы Сент-Петр шіркеуіне әйелдер шіркеуін салуға жұмсаған деген дәстүр бар. Ол өмір сүрген және оқытқан жері оның атымен аталатын ортағасырлық академиялық залға айналдырылып, кейіннен Санкт-Эдмунд залы колледжі болып құрылды. Анасының ықпалымен ол теологияны оқуға кіріскен. Біраз уақыт бойы Эдмунд бұл өзгеріске қарсылық көрсеткенмен, ақыры 1205-1210 жылдар аралығында жаңа мансабына бейімделген. Ол Мертон монастырының августиндік канондарымен бір жыл зейнеткерлікте болды және бірнеше игіліктерден түскен кірісін өзіне жұмсаудан бас тартты. Ол көбінесе жалғыздық іздеп Рединг абаттығына баратын, егер монахтық өмір уағыздау және түсіндіру өнеріне оның қабілеттерін дамытуға мүмкіндік бергенде, ол монах болар еді. Ол осы қызметте он бір жыл болды, сонымен қатар уағыздаумен де айналысты. 1227 жылы ол Англияның көп бөлігінде алтыншы крест жолына шақыруды уағыздады. Эдмунд архиепископ болып тағайындалғанға дейін Римнен тәуелсіздік алған шіркеулерді қолдағаны, Магна Картаны сақтағаны және шетелдіктерді мемлекеттік және шіркеулік қызметтен шеттетуімен танылған. Архиепископ болып тағайындалуға құлшынбаған Эдмунд, егер ол бас тартса, Папа шетелдік дін қызметкерін тағайындауы мүмкін екендігі айтылған соң, оған көндірілді. Өзінің басқа епископтарының атынан Эдмунд 1234 жылдың 2 ақпанында Вестминстерде Англияның Генрих III-ін әкесі Джонның үлгісін ұстануға шақырды. Бір аптадан кейін ол тағы да корольдің алдына барондар мен епископтармен бірге келді, бұл жолы Генрихтің кеңесшілерін, олардың көпшілігі шетелдік, әсіресе Винчестер епискобы Питер де Рошты босатудан бас тартса, қауымнан шығарумен қорқытты. Генрих мойынсұнып, фавориттер босатылды, Хьюберт де Бург (олар тұтқындаған) босатылып, корольмен татуласты, көп ұзамай архиепископ Уэльске Ұлы Льюэлинмен бейбітшілік туралы келіссөздер жүргізуге жіберілді. Алайда Эдмундтың табысы корольді оған қарсы қайырды. Ол метрополиттік сапар құқығын талап етіп, оны жүзеге асырды, бұл жиі сынға ұшырады және ол өзінің билігін сақтау үшін сотқа жүгінуге мәжбүр болды, әсіресе Кентерберидегі өзінің монастырьлік тарауымен. 1236 жылы король Эдмундтың бақылауынан босату үшін Пападан өзіне легат жіберуін сұрады. 1237 жылы кардинал Одо келген кезде архиепископ өзін әр жерде теріс қарап, қорлайтынын көрді. Эдмунд жарамсыз деп жариялаған Симон де Монфорт пен Генрихтің әпкесі Элеонораның арасындағы саяси маңызды неке Римде апелляциялық шағым бойынша ратификацияланды. Патша мен легат Кентерберий монахтарын Эдмундтың билігіне қарсылық білдіруде қолдады. Эдмунд патшаға наразылық білдірді және Кентерберияның бостандықтарын бұзғандардың барлығын жалпыға бірдей қауымнан шығарып салды. Бұл шаралардың еш әсері болмады, ал Папаны легат шешімдерін өзгертуге итермелеуге болмайды. Эдмунд ұлттық шіркеудің тәртіптілігі биліктердің осы қақтығысынан бүлінгеніне шағымданып, зейнетке шығуды ойластырды.
Edmund was born circa 1174, possibly on 20 November (the feast of St Edmund the Martyr), in Abingdon in Berkshire (now Oxfordshire), 7 miles south of Oxford, England. Edmund had two sisters and at least one brother. "Rich" was an epithet sometimes given to his wealthy merchant father, Reynold. It was never applied to Edmund or his siblings in their lifetimes. His father retired, with his wife's consent, to the monastery at Eynsham Abbey, leaving in her hands the education of their family. Her name was Mabel; she was a devout woman who lived an ascetic life and encouraged her children to do the same. Both her daughters took the veil. Edmund may have been educated at the monastic school in Abingdon. He developed a taste for religious learning, saw visions while still at school, and at the age of twelve took a vow of perpetual chastity in the Virgin's church at Oxford. Long hours at night spent in prayer had the result that he often "nodded off" during his lectures. There is a long established tradition that he utilised his lecture fees to build the Lady Chapel of St Peter's in the East at Oxford. The site where he lived and taught was formed into a mediaeval academic hall in his name and later incorporated as the college of St Edmund Hall. His mother's influence then led to his taking up the study of theology. Though for some time Edmund resisted the change, he finally entered upon his new career between 1205 and 1210. He spent a year in retirement with the Augustinian canons of Merton Priory, and refused to spend upon himself the revenues which he derived from several benefices. He often retired for solitude to Reading Abbey, and it is possible that he would have become a monk if that profession had afforded more scope for his gifts as a preacher and expositor. He held this position for eleven years, during which time he also engaged in preaching. In 1227 he preached the sixth crusade through a large part of England. Before his consecration Edmund became known for supporting ecclesiastical independence from Rome, maintenance of the Magna Carta and the exclusion of foreigners from civil and ecclesiastical office. Reluctant to accept appointment as archbishop, Edmund was persuaded when it was pointed out that if he refused, the Pope might very well appoint a foreign ecclesiastic. In the name of his fellow bishops Edmund admonished Henry III of England at Westminster, on 2 February 1234, to heed the example of his father, John of England. A week after his consecration he again appeared before the king with the barons and bishops, this time threatening Henry with excommunication if he refused to dismiss his councillors, many of them foreign, and particularly Peter des Roches, Bishop of Winchester. Henry yielded, and the favourites were dismissed, Hubert de Burgh (whom they had imprisoned) was released and reconciled to the king and soon the archbishop was sent to Wales to negotiate peace with Llywelyn the Great. Edmund's success, however, turned the king against him. He claimed and exercised metropolitan rights of visitation, this was often challenged and he had to resort to litigation to maintain his authority, not the least with his own monastic chapter at Canterbury. In 1236, with the object of emancipating himself from Edmund's control, the king asked the pope to send him a legate. On the arrival of Cardinal Odo in 1237 the archbishop found himself thwarted and insulted at every point. The politically significant marriage between Simon de Montfort and Henry's sister Eleanor, which Edmund had pronounced invalid, was ratified at Rome upon appeal. The king and legate upheld the monks of Canterbury in their opposition to Edmund's authority. Edmund protested to the king, and excommunicated in general terms all who had infringed the liberties of Canterbury. These measures had no impact, and the pope could not be moved to reverse the legate's decisions. Edmund complained that the discipline of the national church was ruined by this conflict of powers, and began to consider retirement.
Құрмет
Эдмундтың қайтыс болғаннан кейін бір жылдың ішінде оның қабірінде кереметтер орын алды деген әңгіме тарады. Генрихтың қарсылығына қарамастан, ол өлімінен алты жыл өткен соң, 1246 жылдың желтоқсан айында қасиетті деп жарияланды. Оның мерекесі 16 қарашада тойланады. Бірнеше жылдан кейін, оның досы Чичестерлік Ричард Доверде оған арналған алғашқы шіркеу – Сент-Эдмунд шіркеуін киеледі, бұл бір ағылшын әулиесіне екінші ағылшын әулиесі арнаған жалғыз шіркеу болды; бұл шағын ғимарат бүгінгі күнге дейін сақталған. Солсбериде 1269 жылы епископ де ла Уайл құрған колледждік шіркеу Эдмундқа арналды; 1407 жылы қайта жаңартылған шіркеу қазір Солсбери өнер орталығы болып табылады. Собордағы алтарь да оған арналған. Сент-Эдмундтың Рим-католик бастауыш мектебі (Абингдон, Оксфордшир) және Сент-Эдмунд дайындық жоғары мектебі (Бруклин, Нью-Йорк) бар. Эдмунд Рич Абингдон Англия шіркеуінде 16 қарашада еске алынады.
Less than a year after Edmund's death, miracles were alleged to be wrought at his grave. Despite Henry's opposition, he was canonised only six years after his death, in December 1246. His feast day is 16 November. A few years later, the first chapel dedicated to him, St Edmund's Chapel, was consecrated in Dover by his friend Richard of Chichester, making it the only chapel dedicated to one English saint by another; this small building still stands. At Salisbury, a collegiate church founded in 1269 by Bishop de la Wyle was dedicated to Edmund; rebuilt in 1407, the church is now Salisbury Arts Centre. An altar in the cathedral is also dedicated to him. St Edmund's Roman Catholic Primary School, Abingdon, Oxfordshire and St Edmund Preparatory High School, Brooklyn, NY. Edmund Rich of Abingdon is remembered in the Church of England with a commemoration on 16 November.
Ескерткіштер
Эдмундтің денесі ешқашан Кентербериге жеткізілмеді, себебі ондағы бенедиктин қауымы Эдмундтың олардың тәуелсіздігіне жасаған шабуылдары деп есептегеніне наразылық білдірді. Бір қол Коннектикут штатының Мистик қаласының жағалауындағы Эндерс аралында орналасқан Сент-Эдмунд сарайындағы Біздің Анамыздың Көтерілуі шіркеуінде сақталған. Сарайды Сент-Эдмунд әкелері мен бауырларының қоғамы басқарады. 1853 жылы Эдмундтің сол аяғының тобық сүйегі (фибуласы) Варедегі Сент-Эдмунд колледжіне кардинал Уайзман сыйға берді. Сент-Эдмундтың шаفاعті арқасында көптеген ауыр сырқаттардан жергілікті халық емделді; олардың ең алғашқысы 1871 жылы құлап, жарақат алған студенттің жағдайы болды. Оның толық жазылуы нәтижесінде қасиеттіге құрмет көрсету үшін Пюгиннің әдемі шіркеуіне қосалқы шіркеу қосылу туралы уәде орындалды. Эдмунд өлімінде өзімен бірге алып жүрген, негізгі матасы Аль-Андалуста жасалған исламдық жібек шашубасы, шұлық және манипельмен бірге жергілікті шіркеуде сақталып тұр.
Edmund's body was never translated to Canterbury, because the Benedictine community there resented what they regarded as Edmund's attacks on their independence. An arm is enshrined in the Chapel of Our Lady of the Assumption at St. Edmund's Retreat on Enders Island off the coast of Mystic, Connecticut. The retreat is operated by the Society of the Fathers and Brothers of St. Edmund. In 1853, the fibula of Edmund's left leg was presented to St Edmund's College, Ware, by Cardinal Wiseman. Many local cures of serious illnesses were attributed to the intercession of St Edmund; one of the earliest of these was of a student who nearly died after a fall in 1871. His complete healing led to the accomplishment of a vow to extend the beautiful Pugin chapel with a side chapel to honour the saint. The Islamic silk chasuble, with the main fabric probably made in Al Andalus, that Edmund had with him at his death remains in a local church, with a stole and maniple.
Кейіпкер
Эдмундтің өмірі – өзінен құрбандық ету мен басқаларға адал қызмет етуден тұрды. Ол бала кезінен бастап қанағаттандыруға көмектесетін тәртіптерді сақтады, мысалы, сенбі күндері нан мен сумен қана тамақтанды және киесін киді. Бірнеше сағат ұйықтағаннан кейін, түннің көп бөлігін дұға мен ой-толғанысқа арнады. Бұл трактат XIII ғасырдың екінші жартысында ағылшын-норман тіліне "Mirour de Sainte Eglyse" ("Қасиетті шіркеудің айнасы") деп аударылды, ол діни қызметкерлерге арналған христиан діні туралы еңбек. (Француз тіліндегі мәтін редакторы оны "халыққа арналған нұсқа" деп атаған нұсқада қайта жөнделді, бұл негізінен Лондон, Ұлыбритания кітапханасы, MS Arundel 288 қолжазбасында сақталған).
Edmund's life was one of self sacrifice and devotion to others. From boyhood he practised asceticism; such as fasting on Saturdays on bread and water, and wearing a hair shirt. After snatching a few hours' sleep, most of the night he spent in prayer and meditation. which was translated into Anglo Norman around the second half of the thirteenth century as Mirour de Seinte Eglyse ('a mirror of the holy Church'), a treatise about the Christian faith aimed at religious practitioners. (The French text was then revised in a version labelled by its editor as a 'lay version', which is attested principally in the manuscript London, British Library, MS Arundel 288).
Сент-Эдмунд қоғамының діни қауымы
Эдмундтың өмірі 1843 жылы Жан Батист Мюард пен Пьер Бойердің Франциядағы Понтиньиде Сент-Эдмунд қоғамын құруына себеп болды. Қоғам Эдмундтың есімін және өмірін сақтап, Сенс архиепископтығында шіркеуден алысқан халықтың иманын қайта жандандыру мақсатымен, діни миссияларды жүргізуге ниеттенді. Понтиньиде орналасқан қоғамның мүшелері Франциядағы дінге қарсы кең тараған көзқарастан кейін 1889 жылы АҚШ-қа қашып кетті. Сент-Эдмунд қоғамы Вермонт штатының Винооски паркіне қоныстанды және 1904 жылы Сент-Майкл колледжін құрды, онда Эдмундтың өміріндегі істері мен құндылықтары колледж миссиясы арқылы жалғасуда. Бүгінде Сент-Эдмунд қоғамының мүшелері Вермонт штатының Берлингтон епархиясында діни қызмет атқаруға, Сельмадағы Эдмунд миссиясы арқылы афроамерикалық қауымға көмек көрсетуге, Сент-Михаил колледжінде жоғары білім беруге, сондай-ақ Коннектикут штатындағы Сент-Эдмунд ретритінде (Эндэрс аралы) және Вермонт штатындағы Сент-Анна ғибадатханасында рухани кеңес беруге арналған.
Edmund's life inspired the formation of the Society of Saint Edmund at Pontigny, France, in 1843 by Jean Baptiste Muard and Pierre Boyer. The Society intended to keep Edmund's memory and life alive by conducting parish missions in the archdiocese of Sens, so as to revitalize the faith of the people who had become alienated from the Church. Members of the Society, based in Pontigny, fled to the United States in 1889 after widespread anticlericalism in France. The Society of Saint Edmund settled in Winooski Park, Vermont and in 1904 established Saint Michael's College where the deeds and values of Edmund's life continue through the college mission. Today members of the Society of Saint Edmund devote themselves to parochial work in the Diocese of Burlington, Vermont, ministry to the African American community through the Edmundite Missions in Selma, Alabama, to higher education at Saint Michael's College, and retreat ministry at Saint Edmund's Retreat (Enders Island) in Connecticut as well as Saint Anne's Shrine in Vermont.