Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
13 ғасырдағы Кентербери архиепискобы, теолог және кардинал Стивен Лэнгтон (шамамен 1150 – 9 шілде 1228) – католик шіркеуінің ағылшын кардиналы және 1207 жылдан өмірінің соңына дейін, 1228 жылға дейін Кентербери архиепискобы болды. Англия королі Джон мен Папа Иннокентий III арасындағы оның сайлануына қатысты дау 1215 жылы Магна Картаның қабылдануына әкелген дағдарыстың маңызды себебі болды. Лэнгтон бүгінгі күні қолданылатын стандартты тарауларға бөлінген Киелі кітаптың авторы деп есептеледі.
13th century Archbishop of Canterbury, theologian, and cardinal
Stephen Langton (c. 1150 – 9 July 1228) was an English cardinal of the Catholic Church and Archbishop of Canterbury from 1207 until his death in 1228. The dispute between King John of England and Pope Innocent III over his election was a major factor in the crisis which produced the Magna Carta in 1215. Langton is also credited with having divided the Bible into the standard modern arrangement of chapters used today.
Ерте өмір және мансап
Оның әкесі Генри Лэнгтон, Линкольнширдегі Врагбиге жақын Лэнгтон жер иесі болған. Стивен Лэнгтон ауылдағы ормен қоршалған шаруа үйінде туған болуы мүмкін, және ол, әдетте, жергілікті кафедралық мектепте білім алған. Аңыз бойынша, ол Суррейдегі Фрайдей-стритте де туған болуы мүмкін. Стивен Париждегі университетті бітіріп, 1206 жылға дейін теологиядан дәріс берген. Оның ізгілігі мен білімі оған Париж бен Йорк қалаларында лайықты орын алып, Англиядағы ең көрнекті шіркеу адамы ретінде танылды. Оның інісі Саймон Лэнгтон 1215 жылы Йорк архиепискобы болып сайланды, бірақ бұл сайлауды Папа Иннокентий III жойды. Саймон 1227 жылы ағасы Стивенге Кентербери архидиаконы болып қызмет етті. Англияның Иоанны мен Папа Иннокентий III арасында қатаң саяси күрес басталды. Король Стивенді архиепископ ретінде мойындағандарды жамағат жауы деп жариялады. 15 шілдеде 1207 жылы Иоанн Кентерберилік капитулды қуғынға түсірді, ол енді Стивенді бірауыздан қолдады. 1208 жылдың наурыз айында Папа Иннокентий III Англияға интердикт салды, ал 1212 жылдың соңында, көптеген келіссөздер сәтсіз аяқталғаннан кейін, Иоаннға қарсы қуғын үкімін шығарды, жазаны орындауды 1213 жылдың қаңтарында Францияның Филипп II патшасына тапсырды. Архиепископ ретіндегі алғашқы әрекеті – корольді ақтау болды, ол әділетсіз заңдарды жоюға және Генрих I берген бостандықтарды сақтауға ант берді (бірақ ол осы антына дерлік бірден бұзды). Стивен корольге қарсы күрестің жетекшісіне айналды. 1213 жылдың 25 тамызында Вестминстерде өткен шіркеушілер кеңесінде, онда белгілі бір барондар шақырылған, ол Генрих I жарғысының мәтінін оқып, оны жаңартуға шақырды. Содан кейін Стивеннің белсенді басшылығы мен барондардың әскери күші Иоаннды Магна Картаны бекітуге (15 маусым 1215 ж.) мәжбүр етті. Иоанн корольдігі қасиетті таққа қарасты феод болғандықтан, Папа оның ісіне қолдау көрсетіп, барондарды анафемаға ұшыратты. Анафеманы жариялаудан бас тартқаны үшін король папа комиссарлары арқылы Стивенді барлық шіркеулік қызметтен шеттетуге бұйрық берді, ал 4 қарашада бұл үкім Папа тарапынан бекітілді, бірақ Стивен оған жеке шағым түсірді. Ол келесі көктемде тыныштық орнағанға дейін Англиядан шығу шартымен босатылды және 1218 жылдың мамыр айына дейін шетелде қалды. Осы уақытта Папа Иннокентий де, король Иоанн да қайтыс болды, ал Англиядағы барлық тараптар Генрих III-ті қолдауға бірікті. Стивен Лэнгтон Генрихтің билігінде Англияның саяси тәуелсіздігі үшін жұмысын жалғастырды. 1223 жылы ол тағы да барондардың жетекшісі және өкілі ретінде пайда болды, олар король Генрихтен жарғыны растауын талап етті. Ол Генрихтің атынан Францияға барып, Нормандияны қайтару үшін Франция королі Людовик VIII-ге өтініш жасады, содан кейін Генрихті бүлікші барондарға қарсы қолдады. Ол жаңа папа Гонорий III-тен өзінің өмірінде Англияға тұрақты папалық легаты жіберілмейтініне уәде алды, сондай-ақ ағылшын шіркеуіне қолайлы және Кентербери архиепископтығын жоғарылатуға бағытталған басқа да жеңілдіктерге қол жеткізді. Англия шіркеу тарихында маңызды оқиға – Стивен 1222 жылдың 17 сәуірінде Осниде ашқан кеңес; оның Стивен Лэнгтонның конституциялары деп белгілі жарлықтары – ағылшын шіркеу соттарында әлі де міндетті деп танылған ең алғашқы провинциялық канон.
His father was Henry Langton, a landowner in Langton by Wragby, Lincolnshire. Stephen Langton may have been born in a moated farmhouse in the village, and was probably educated in his local cathedral school. He could also have been born at Friday Street, Surrey, according to local legend. Stephen studied at the University of Paris and lectured there on theology until 1206, when Pope Innocent III, with whom he had formed a friendship in Paris, called him to Rome and made him cardinal priest of San Crisogono, Rome. His piety and learning had already won him prebends in Paris and York and he was recognised as the foremost English churchman. His brother Simon Langton was elected Archbishop of York in 1215, but that election was quashed by Pope Innocent III. Simon served his brother Stephen as Archdeacon of Canterbury in 1227. There followed a hard political struggle between John of England and Pope Innocent III. The King proclaimed as a public enemy anyone who recognised Stephen as Archbishop. On 15 July 1207, John expelled the Canterbury chapter, which was now unanimous in support of Stephen. In March 1208, Pope Innocent III placed England under an interdict and at the close of 1212, after repeated negotiations had failed, he passed sentence of deposition against John, committing the execution of the sentence to Philip II of France in January 1213. His first act as Archbishop was to absolve the King, who swore an oath (which he almost immediately violated) guaranteeing that unjust laws should be repealed and the liberties granted by Henry I should be observed. Stephen now became a leader in the struggle against King John. At a council of churchmen at Westminster on 25 August 1213, to which certain barons were invited, he read the text of the charter of Henry I and called for its renewal. In the sequel, Stephen's energetic leadership and the barons' military strength forced John to grant his seal to Magna Carta (15 June 1215). Since King John now held his kingdom as a fief of the Holy See the Pope espoused his cause and excommunicated the barons. For refusing to publish the excommunication the king had Stephen suspended from all ecclesiastical functions by the papal commissioners and on 4 November this sentence was confirmed by the Pope, although Stephen appealed to him in person. He was released from suspension the following spring on condition that he keep out of England until peace was restored, and he remained abroad till May 1218. Meanwhile, both Pope Innocent and King John died and all parties in England rallied to the support of Henry III. Stephen Langton continued under Henry's reign to work for the political independence of England. In 1223 he again appeared as the leader and spokesman of the barons, who demanded that King Henry confirm the charter. He went to France on Henry's behalf to call on Louis VIII of France for the restoration of Normandy, and later he supported Henry against rebellious barons. He obtained a promise from the new pope, Honorius III, that during his lifetime no resident papal legate should be again sent to England, and won other concessions from the same pontiff favourable to the English Church and exalting the see of Canterbury. Of great importance in the ecclesiastical history of England was a council which Stephen opened at Osney on 17 April 1222; its decrees, known as the Constitutions of Stephen Langton, are the earliest provincial canons which are still recognised as binding in English Church courts.
Өлім
Стивен Лэнгтон 1228 жылғы 9 шілдеде Чичестер, Сассекс қаласының жанындағы Слиндон қаласында қайтыс болды. Ол Кентербери соборының оңтүстік қанатының жанындағы ашық жерге жерленген. Кейіннен осы жерге (қазіргі Баффс полкінің шіркеуі) Әулие Михаил шіркеуі салынды, ал оның қабірінің басы осы шіркеудің шығыс жағына, ал құрбандық тақтасының астына, ал аяғы одан сыртқа шығады. Магна-Картаның қолдағанына 800 жыл толуын мерекелеу үшін құрылған "Стефан Лэнгтон жолы" Врагби маңындағы Лэнгтоннан басталып, Линкольн соборына жетеді, онда осы хартаның түпнұсқасы сақталған.
Stephen Langton died at Slindon, near Chichester, Sussex, on 9 July 1228. He was buried in open ground beside the south transept of Canterbury Cathedral. St Michael's Chapel was later built over this ground (now the Buffs Regimental Chapel), and the head of his tomb projects into the east end of this chapel, under its altar, with the foot outside it. The "Stephen Langton Trail", devised to celebrate the 800th anniversary of the sealing of Magna Carta, starts in Langton by Wragby and leads to Lincoln Cathedral, where there is an original copy of the charter.
Шығармалары
Лэнгтон көп еңбек жазды. Оның көптеген уағыздары, глоссалары, түсініктемелері, жазбалары және Ескі Ғимараттың барлық кітаптарына арналған трактаттары Ламбет сарайында, Оксфорд пен Кембриджде және Францияда қолжазба түрінде сақталған. Ф.Ж.Э. Рабидің сөзінше, "Стефан Лэнгтонның «Veni Sancte Spiritus» атты белгілі поэзиялық тізбегінің авторы болғанына күмән келтіруге ешқандай себеп жоқ". Оның басылған жалғыз еңбегі, бірнеше хаттардан басқа (Кентерберилік Гервастың тарихи еңбектері, ред. У. Стаббс, II. Лондон, 1880, Роллс сериясы, № 71, кіріспеге қосымша) – «Tractatus de translatione Beati Thomae» (Ж.А. Джайлстың «Кентерберилік Томас», Оксфорд, 1845), бұл, мүмкін, оның 1220 жылы Томас Беккеттің қабірлік қалдықтарын ауыстыру кезінде айтқан уағызының кеңейтілген нұсқасы; бұл рәсім Англияда бұрын-соңды көрілмегендей сәнді болды. Ол сонымен қатар Ричард I-нің өмірбаянын жазды, ал басқа да тарихи еңбектер мен өлеңдер оған жатқызылады.
Langton wrote prolifically. His many sermons and his glosses, commentaries, expositions, and treatises on almost all the books of the Old Testament are preserved in manuscript at Lambeth Palace, at Oxford and Cambridge, and in France. According to F. J. E. Raby, "There is little reason to doubt that Stephen Langton was the author" of the famous sequence Veni Sancte Spiritus. The only other of his works which has been printed, besides a few letters (in The Historical Works of Gervase of Canterbury, ed. W. Stubbs, ii. London, 1880, Rolls Series, no. 71, appendix to preface) is a Tractatus de translatione Beati Thomae (in J. A. Giles's Thomas of Canterbury, Oxford, 1845), which is probably an expansion of a sermon he preached in 1220, on the occasion of the translation of the relics of Thomas Becket; the ceremony was the most splendid that had ever been seen in England. He also wrote a life of Richard I, and other historical works and poems are attributed to him.
Киелі кітап тараулары
Дәстүр бойынша, Киелі кітаптардың шиыршықтары жолдардың соңында (петухот) немесе ортасында (сетумот) бос орындармен бөлінетін болған. Алайда, Киелі кітапты қазіргі стандартты тарауларға бөлген – Лэнгтон деп саналады. Кардинал Уго де Санкто Каро да Киелі кітапты жүйелі түрде бөлгені белгілі (1244-1248 жылдар аралығында), бірақ бүгінгі күнге дейін Лэнгтонның тараулар бойынша жасаған бөлінісі қолданылып келеді.
Classically, scrolls of the books of the Bible have always been divided by blank spaces at the end (petuhoth) or middle (setumoth) of the lines. However, Langton is believed to be the one who divided the Bible into the standard modern arrangement of chapters. While Cardinal Hugo de Sancto Caro is also known to have come up with a systematic division of the Bible (between 1244 and 1248), it is Langton's arrangement of the chapters that remains in use today.