Кіріспе

1318 1319 1320

1319 жыл (MCCCXIX) – Юлиан күнтізбесі бойынша дүйсенбіде басталатын кәдімгі жыл.

Қаңтар - наурыз

14 қаңтар – Пемброк графы мен Херефорд графы Кентербери архиепископы Уолтер Рейнольдсты Стивен Грейвсендті Лондон епископы етіп қадағалауға көндіреді. 20 қаңтар – Архиепископ Уильям Мелтонның бұйрығымен, ол 1318 жылғы 28 қарашада Дурхам және Карлайл епископтарына өз юрисдикциясындағы барлық аббаттарды, приорларды, архидиакондарды және монастырларды «in octabis Sancti Hilarii proxime futuris» (Әйін Хиларидің келесі октавасында) оның алдына шақыру туралы бұйрық жібергеннен кейін, Йорк қаласында кеңес отырысы өткізіледі. 6 ақпан – (14 Дхуль-Хиджжа 718 жыл) Мекке әмірінің қазіргі лауазымындағы Шамс әл-Дин Ақ Сункур әл-Насири Меккенің бұрынғы әмірлері Румайта ибн Әби Нумай мен Сайф әл-Дин Бахадур әл-Ибрахимиді тұтқындап, Меккеден Каирге алып кетеді. Румайтаға өзінің ағасы Хумайда ибн Әби Нумайға қолдау көрсеткендігі айып тағылады, ал Ибрахими Хумайданың қашуына жол бергендігі айыпталады. Румайта Каирге келгеннен кейін бір айдан соң кешіріледі. 14 наурыз – Португалия королі Денис Португалияда Христиандық әскери орденін (Ordem Militar de Cristo) құрды. Жаңа орден – Португалия Корольдігінің соғыстан кейінгі қайта құруына көмектескен бұрынғы Тамплиерлер орденінің қайта жандануы.

Сәуір Маусым

19 сәуір – Тарантоның ханзадасы Филипп I, Албания королі ретінде, өзінің екінші үлкен ұлы, ханзада Филипп II-ге Филипп, Румынияның деспоты атағын береді. Румыния есімделгеніне қарамастан, деспоттық Албанияның бір бөлігі болып табылады және бұл атақ Филипп II-ге Грекиядағы Эпирге құқықтар береді. 8 мамыр – Норвегия королі Хакон V Магнуссон 49 жасында ұлдары болмай қайтыс болады, тақ мұрагер таңдалғанша бос қалады. Хавтор Йонссон ақпараттық үкімет басқарады, содан кейін ақсүйектер Хаконның қызы Ингебордың ұлы Магнус VII Эриксонды мұрагер етіп сайлайды. 20 маусым – Моңғол империясы шегінде Алтын Орданың Өзбек ханы (қазіргі Өзбекстан мен Ресейдің моңғолдар бақылауындағы аймағы) Алтын Орданың аумағын кеңейту мақсатымен Ильханатқа (моңғолдар бақылауындағы Таяу Шығысқа) қарсы шайқасқа түседі. Өзбек хан әскеріне Ильханат ханзадасы Ясаур бастаған көтерілісшілер қосылады. Ильхан сұлтаны Әбу Саид Бахадур хан мен оның генералы Әмір Чупан қорғаушыларды жеңіске жетелейді және көптеген көтерілісші офицерлерін тұтқынға алады. Содан кейін, Грузияның Құрумушиі мен Анатолияның Иринджині сияқты, сатқындық үшін 36 әмір мен жеті намісгер жазаланады. 25 маусым – Гранаданың Вега шайқасы: Дон Педро мен Дон Хуан бастаған 12 000 сарбаздан тұратын Кастилия әскері Гранадада маврлардың қарсы шабуылынан жеңіліске ұшырайды. Екі регент те шайқаста қаза табады. Педро мен Хуан өздерінің Кастилия вассалдарын Кордобада экспедициялық әскер жинауға шақырған, бұл құлатылған сұлтан Насрды Гранада тағына қайтаруға жасалған әрекет болатын.

шілде - қыркүйек

8 шілде – Швецияның IV Магнусы Швеция мен Норвегия арасында одақ құрып, король болып сайланды. 23 шілде – Хиос шайқасы: Альберт Шварцбург басқарған госпитальдық орден мен Генуя флоты (шамамен 30 кеме) Хиос жанында түрік флотын жеңіске бұйырды. 12 тамыз – 1294 жылдан бері екі бауырлас арасында бөліскен Бавария герцогтігі Жоғарғы Бавария герцогы Рудольф Ұсақтілдің қайтысымен біріктірілді. Людвиг Барбар, Рим патшасы және Төменгі Бавария герцогы. 1328 жылы Людвиг IV болып сайланады. 14 тамыз – 11 жасында Генрих Бала, өзінің туысы және қамқоршысы Вальдемар Ұлының қайтысынан кейін Германиядағы Бранденбург маркграфы болды. Генрихтің жас болуына байланысты Померания герцогы Вартислав IV Бранденбургті регент ретінде басқарды. Генрих II 11 айдан кейін қайтыс болғаннан кейін Аскания әулетінің Бранденбургтегі билігі аяқталды. Тамыз – Жақында қайтыс болған король Хакон V-нің немересі, және бұдан бұрын Швеция королі деп жарияланған Магнус Эриксон Норвегия ассамблеясы тарапынан Норвегияның Магнус VII королі ретінде мойындалды. 6 қыркүйек – Мианех шайқасындағы жеңісі үшін сый ретінде Ильханаттың генералы Чупанға Ильханат сұлтаны Әбу Саидтың қарындасы Сати Бегке үйленуге рұқсат берілді. 13 қыркүйек – Папа Иоанн XXII Рим католик шіркеуіндегі барлық діни лауазымдарға (архиепископтар, епископтар, абаттар, приорлар және коллегиялық және монастырлық басшылар) тағайындау құқығы Папаға тиесілі екенін жариялап, дербес шіркеулердің өз басшыларын сайлау құқығын жойды. 20 қыркүйек – Майтон шайқасы: Джеймс Қара, Дуглас лорды басқарған шотланд әскері (шамамен 15 000 сарбаз) ағылшын әскерін жеңді. Дэвид Далримпл, Хайлс лорды 460 жылдан кейін былай деп жазды: «Ағылшындар бірден жеңіліске ұшырады. Үш мың адам даладан қаза тапты, ал көптегені Суэл өзенінде батып кетті. Бұл шайқаста үш мың дін қызметкері қаза тапты [20 қыркүйек]. Сол кездегі қатал шаруалар үшін бұл жеңіліс шотландтардың Миттон тарауы деп аталды». Шабадан кейін король Эдуард II Бервик қамалын қоршаудан босатуға мәжбүр болды және Трент өзенінен оңтүстікке шегінді, шотландтарға Камберленд пен Вестморлендті тонауға мүмкіндік берді. Осы уақытта Йоркта болған королева Изабелла қауіпсіздік үшін Нотингемге қашып құтылды.