Уильям Мелтон: Йорк архиепископы және Англия қазынашысы

Кіріспе

14 ғасырдағы Йорк архиепискобы және Англия қазынашысы Уильям Мелтон (5 сәуір 1340 жылы қайтыс болды) Йорктың 43-ші архиепискобы (1317–1340) және алғашқы Лорд-приви мөрі болды.

Өмір

Мелтон Николас Мелтонның ұлы және Генри де Мелтон мен Джон Мелтонның бауыры болды. Ол Кингстон-апон-Халлдан шамамен тоғыз шақырым қашықтықтағы Велтон ауылында дүниеге келді. Ол Англияның канцлері және Эли епископы Джон Хотемнің замандасы еді. Екеуі де көптеген мәселелерде бірге жұмыс істеп, сол кезеңде Англиядағы ең ықпалды шіркеу қайраткерлері болды. Мелтон 1307 жылы Эдуард II таққа отырғанда киім-кешек сарайын басқарды және Йорк архиепископына тағайындалған кезде көптеген лауазымдарды бірдей атқарды. Басқа істермен қатар, ол Барнстапл архидиаконы және Беверли аббаты болды. 1307 жылдан 1312 жылға дейін Сент-Мартин-ле-Гранд соборының деканы қызметін атқарды. 1314-1316 жылдары патшалық киім-кешек сарайының сақшысы болып тағайындалды. 1315 жылдың желтоқсанында архиепископ Гринфилд қайтыс болғаннан кейін бір ай ішінде Йорк шіркеу округінің тарапынан сайланды, бірақ қиындықтар туындады және ол 1317 жылдың қыркүйегінде ғана Авиньондағы папа Иоанн XXII арқылы қасиеттілікке ие болды. Архиепископ ретінде Мелтон Йорктегі Сент-Клемент монастырындағы бенедиктиндік монастырдағы қашқан немесе бүлікші әйелдердің көптеген істерін қарауға мәжбүр болды, олардың ішінде Лидстің Джоаннасы ең танымал болды. Мелтон архиепископтық қызметінің барысында ол Шотландияның істеріне белсенді түрде араласты. 1318-1322 жылдар аралығында Джеймс Дуглас, Дуглас лорды бастаған шотландтар Йоркширге шабуыл жасап, елдің үлкен бөлігін қиратып, шіркеулерді бұзып, ең бай монастырларды тонады. Осы шабуылдар Йорк қаласы мен Мелтон арасында ескі Бейл деп аталатын қаланың мотта және бейли қорғанысының бір бөлігін күтіп-ұстау жайлы дауға әкелді. 1319 жылғы шабуыл кезінде король Бервик қамалында болды және көптеген жаттықтырылған сарбаздар онымен бірге болды. Архиепископ Мелтон қолға бар адамдарды жинап, шотландтарға қарсы шабуыл жасады. Йорк руханилары, монахтары және азаматтары жиналды, нәтижесінде Суэльде Митон шайқасы болды (12 қазан 1319 ж.), онда ағылшындар толығымен жеңілді. Сол кезде Йорк қаласында болған королева Изабелла Нотингемге қашып құтылуға үлкерді. Көптеген дін қызметкерлері, негізінен Суэл өзенін жүзіп өтуге тырысқанда қаза тапты, сондықтан шотландтар оны Митон тарауы деп атады. 1322 жылғы шотланд шабуылдарымен байланысты Боробридж шайқасы болды, онда Ланкастер графы тұтқынға алынып, Боробриджден өзінің Понтефракт қаласына жеткізіліп, сонда бас кесілді. Архиепископ Мелтон бір кезде Ланкастерге көмектескен және нәтижесінде Эдуард II-нің ықыласын жоғалтқан сияқты. Алайда 1325 жылға қарай корольдің жақсы пікірі қайта қалпына келді, өйткені Мелтон 1326 жылға дейін Англияның лорд-қазынашысы болды. Мелтон Эдуард II-нің соңғы күндерінде оны тастап кетпеді және оның түрмеге қамалуына қатты наразылық білдірді. Ол Эдуард III-тің таққа отыруына қатыспады және кейіннен жаңа үкіметті құлатуға қауіпті қастандық жасаған деген айыппен тұтқындалды, бірақ ақталды. 1328 жылдың қаңтар айында Мелтон жас патшаны Хеноның Филиппасына үйлендірді. 1330 жылы ол қайтадан қазынашы болып тағайындалды, бірақ 1331 жылы бұл лауазымнан кетті.

Melton was the son of Nicholas of Melton, and the brother of Henry de Melton, and John Melton. He was born in Melton in the parish of Welton, about nine miles from Kingston upon Hull. He was a contemporary of John Hotham, Chancellor of England and Bishop of Ely. The two prelates were often associated in public matters and were the most powerful churchmen of their period in England. Melton was Controller of the Wardrobe at the accession of Edward II in 1307 and was a pluralist through and through at the time of his elevation to the see of York. Among other things, he was also Archdeacon of Barnstaple and Provost of Beverley. He was Lord Privy Seal from 1307 to about 1312, having been Dean of St. Martin's le Grand at that time also. He was promoted to Keeper of the Household Wardrobe from 1314 to 1316. He was elected by the chapter of York within a month of Archbishop Greenfield's death, in December 1315, but difficulties arose and he was not consecrated until September 1317, at Avignon by Pope John XXII. While serving as archbishop, Melton had to deal with numerous cases of fugitive or rebellious nuns at the Benedictine nunnery St Clement's by York, most notably Joan of Leeds. Throughout Melton's archiepiscopate, he was actively concerned with the affairs of Scotland. Between 1318 and 1322, the Scots, under James Douglas, Lord of Douglas, made raids into Yorkshire, devastating great parts of the country, destroying churches and sacking the richest monasteries. These continued raids led to a dispute between the City of York and Melton regarding the responsibility for the upkeep of part of the city's motte and bailey defences known as the Old Baile. During the raid of 1319, the King was at the siege of Berwick and much of the trained soldiery was there with him. Archbishop Melton collected what men he could and led them against the Scots. Clergy, friars and citizens of York were accordingly gathered and the result was the Battle of Myton (12 October 1319) on the Swale, in which the English were entirely routed. Queen Isabella, who was in York at the time, managed to escape to safety at Nottingham. So many clergy died, mainly trying to swim the River Swale to escape, that Scots referred to it as the Chapter of Myton. Connected with the Scottish raids of 1322 was the battle of Boroughbridge, in which the Earl of Lancaster was taken prisoner, led from Boroughbridge to his own castle of Pontefract and there beheaded. Archbishop Melton had aided Lancaster at one point, and seems, in consequence, to have fallen into some disfavour with Edward II. By 1325 however, the King's good opinion had been recovered, since Melton then became Lord Treasurer of England until 1326. Melton did not desert Edward II in his latter days, regarding his imprisonment with great displeasure. Nor was he present at the coronation of Edward III, and is said afterwards to have been engaged in a dangerous intrigue to upset the new government, for which he was arrested, though acquitted. In January 1328, Melton married the young king to Philippa of Hainault. In 1330 he was reappointed Treasurer, but left the office in 1331.

Еңбектері мен мұралары

Мелтон Йорк соборының нефін салуды аяқтады және оның мүсіні әлі күнге дейін үлкен батыс порталдың үстінде сақталған. Ол Холдернестегі Патрингтондағы Әулие Патрик шіркеуінің құрылысына үлкен көмек көрсеткені айтылады, сондай-ақ Беверли соборының құрылысына да көп үлес қосты. Ол 1340 жылдың 5 сәуірінде Кавуд сарайында қайтыс болды және Йорк соборының нефінің солтүстік қанатында жерленді. Оның қайтысынан кейін орнатылған ескерткіш терезе 1790 жылдары Йорк деканы Джон Фонтейннің бұйрығымен Хай Мелтондағы Әулие Джеймс шіркеуіне көшірілді. Мелтон көптеген манырлар мен жылжымайтын мүліктерді басқарып, өте бай өмір сүрді. Оның мұрагері – оның жүрегі туыс Уильям Мелтон, ол Шеффилдке жақын Астоннан шыққан және Йоркширдің оңтүстігіндегі ең беделді рыцарьлар әулетінің бірін құрған адам. Мелтон Йорк архиепископы қызмет еткен кезеңдегі қызметінің толық тізімін жүргізді, ол "Уильям Мелтонның тіркелмесі" деген атпен бес томдық кітап ретінде жарияланды.