Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Карл Вильгельм Наундорф (27 наурыз 1785 (болжамды) – 10 тамыз 1845) – неміс сағатшысы және сағат жасаушы. Өмірінің соңына дейін ол Франция королі Людовик XVI және Австрияның Мари Антуанеттаның ұлы, Франция принці Людовик Карл немесе Людовик XVII екенін айтқан. Наундорф Людовик XVII екенін мәлімдеген трижырдан астам адамның ішіндегі ең жадағерлерінің бірі болды.
Karl Wilhelm Naundorff (27 March 1785 (alleged) – 10 August 1845) was a German clockmaker and watchmaker who until his death claimed to be Prince Louis Charles, or Louis XVII of France, son of Louis XVI, King of France and Marie Antoinette of Austria. Naundorff was one of the more stubborn of more than thirty men who claimed to be Louis XVII.
Өмірбаян
Людовик XVI және Мария Антуанеттаның ұлы Людовик Карл француз төңкерісі кезінде түрмеге қамалып, түрмеде қайтыс болды деп есептеледі. Бірақ, монархияға жақын адамдар жас дофинді ғибадатхана түрмесінен құпия түрде алып шығып, ол басқа жерде жасырын өмір сүріп жатыр деген әртүрлі әңгімелер тарады. Пол Баррас пен Жозефин Богарне оның қашып кетуіне қатысқан болуы мүмкін деп айтылады. Карл Вильгельм Наундёрф туралы алғашқы мәліметтер 1810 жылы Берлиндегі Шпандауда пайда болды, онда ол Пруссия азаматтығын алды. 1822 жылы ол Бранденбургтегі Хавель өзенінің жанындағы отбасымен бірге тұруға көшті, кейіннен өрт қоюға айыпталды. 1824 жылы Наундёрф үш жылға жалған ақша жасағаны үшін түрмеге отырды.
Prince Louis Charles, the son of Louis XVI and Marie Antoinette, was imprisoned during the French Revolution and believed to have died in prison. However, there were various rumors that monarchist sympathizers had spirited the young dauphin away from the Temple prison and that he was living elsewhere in secret. Among those said to be involved in his escape are Paul Barras and Josephine Beauharnais. The first records of Karl Wilhelm Naundorff are from 1810 in Spandau, Berlin, where he received the citizenship of Prussia. By 1822 he had moved to live with a family in Brandenburg on the Havel where he was later accused of arson. In 1824, Naundorff was jailed for three years for counterfeiting.
Өзін көрсету
1827 жылы босатылғаннан кейін Кроссен қаласына көшіп, ол өзінің естеліктерінен құралған екі кітаптың біріншісін жазды. Екінші кітабын ол көп жылдардан соң Англияда жазды, ал оны ағылшын тіліне Чарльз Г. Персеваль, Калвертон шлютері, Букингемшир және Спенсер Персевальдың сіңілі баласы аударды. Ол өзінің орнына соқыр және саңыр жетім бала қойылғанын, ол жақын арада қайтыс болғанын, ал ол қашқанға дейін ғибадатхана мұнарасының құпия бөлмесінде жасырылғанын айтты. Сондай-ақ, ол кейін Наполеон әскерлерінің оны қайта ұстағанын және Еуропаның әртүрлі түрмелерінде құпия түрде ұстағанын, ақыры жиырма жасында қашып құтылғанын мәлімдеді. Бірақ мұның ешқайсысын дәлелдей алмады. 1833 жылы Наундорф Парижге сапар шекті, онда француз тағына тағы бір талапкер, Ричмон бароны сотталып жатты. Іс жүргізушінің куәгерлерінің бірі оның хатын қарсы дәлел ретінде оқып берді. Наундорф француз тілін жақсы білмесе де, Людовик XVI-ның бұрынғы сарай қызметкерлерінің көптеген өкілдерін өзінің дофин екеніне көндіре алды. Ол патша сарайының жеке өмірі туралы барлық нәрсені білетіндей көрінді, көптеген сұрақтарға дұрыс жауап берді және сарай қызметкерлерімен бала кезінен таныс болғандай сөйлесті. Олардың бірі – Луидің балалық шағындағы күтімшісі Агата де Рамбо болды, ол оны қабылдады. Этьен де Жоли, Людовик XVI-ның әділет министрі, және Жан Бремонд, патшаның жеке хатшысы да оны ханзада деп мойындады. Алайда, ханзада Людовиктің қарындасы Мария Тереза Шарлотта оны танымады. Ол оның суреттерін көрген, бірақ ол ағасына ұқсамайды деп мәлімдеді. Ол тіпті оны көргісі келмеді, тіпті патша сарайының бұрынғы өкілдерімен ұсынылмаған басқа талапкерлерді де көргенімен. Бірде Агата де Рамбо оны көндіру үшін атпен Прагаға дейін барды, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Ханшайым оны да қабылдаудан бас тартты. 1836 жылы Наундорф Мария Терезаға өзіне тиесілі деп санайтын мүлікті қайтару үшін сотқа жүгінді. Бірақ король Луи-Филипптің полициясы оны тұтқындап, барлық қағаздарын тәркілеп, Англияға депортациялады. Ол жерде ол бірнеше әскери өнертабыстарды жасаумен айналысты, соның ішінде алғашқы граната және голланд әскеріне сатылған кері соққысы жоқ мылтық. Ол 1 қаңтар 1840 жылы таққа қайта оралатынын жариялады. Аталған күн өткен соң, ол көптеген қолдаушыларын жоғалтты.
When he was released in 1827, he moved to Crossen and wrote the first of two books of would be memoirs. The second he wrote in England many years later and was translated to English by Charles G. Perceval, Rector of Calverton, Buckinghamshire, and nephew of Spencer Perceval. He claimed that he had been substituted with a deaf and mute orphan who died soon afterward and that he had been hidden in a secret area of the Tower of the Temple until his escape. He also claimed that he was later recaptured by Napoleon's forces and secretly kept in several dungeons throughout Europe until finally escaping in his mid twenties. He could present no proof of any of this. In 1833, Naundorff travelled to Paris where another claimant to the French throne, the Baron de Richemont, was on trial. One of the witnesses for the prosecution read out his letter as a counterclaim. Despite the fact that Naundorff did not speak French very well, he managed to convince various former members of Louis XVI's court that he was the Dauphin. He seemed to know everything about the private life of the royal court, gave right answers to most questions and spoke to courtiers as if he had known them as a child. One of them was Agathe de Rambaud, Louis' childhood nurse who accepted him. Others who claimed to have recognized him as the prince include Étienne de Joly, King Louis XVI's Minister of Justice, and Jean Bremond, the king's personal secretary. However, Princess Marie Thérèse Charlotte, the sister of Prince Louis, did not acknowledge him. She had seen pictures of him, but claimed that she did not see any resemblance to her brother. She refused even to see him, despite having seen other claimants who were not represented by former members of the royal court. On one occasion Agathe de Rambaud travelled to Prague by carriage to persuade her but to no avail. The princess refused to see her as well. In 1836, Naundorff sued Marie Thérèse for property that supposedly belonged to him. Instead, the police force of king Louis Philippe arrested him, seized all his papers and deported him to England. There he worked to develop several military inventions, including an early grenade, and a recoilless rifle which he eventually sold to the Dutch Military. He declared that he would be restored to the throne on 1 January 1840. When that date passed, he lost the majority of his supporters.
Мұра және жалғасып жатқан даулар
Наундорф 1845 жылғы 10 тамызда Нидерландының Делфт қаласында, мүмкін уланудан қайтыс болды. Ол Нидерланд әскерінің пиротехникалық басқармасының директоры болып тағайындалғаннан кейін отбасымен бірге сол жерде тұрып, жұмыс істеді. Оның әлі де жақтастары болды, себебі оның қабіріндегі эпитафияда «Бұл жерде Франция королі Людовик XVII жатыр» деп жазылған, ал өлім куәлігінде ол «Шарль Людовик де Бурбон, Нормандия герцогы (Людовик XVII), Шарль Гийом Наундорф деген атпен танылған, Франция королі, марқұм Людовик XVI және Франция королевасы, Австрияның архигерцогинясы Мария Антуанеттаның ұлы» деп көрсетілген. Екеуі де Парижде қайтыс болды. Наундорфтың ұрпақтары аянбай күресті. Олардың кейбіреулері «де Бурбон» тегін пайдалануға талап етіп, 19 және 20 ғасырлар бойы француз соттарына және сенаттарына танылу үшін өтініштер жіберді. Наундорфтың немересінің заңсыз ұлы, цирк директоры Рене Шарль де Бурбон 1954 жылы француз сотында өз талабынан бас тартуға мәжбүр болды. Дегенмен, оның кейбір ұрпақтары әлі де осы талапты қолдап келеді. Француз тарихшыларының бір тобы ДНК-тестілеу Наундорфтың танылу мәселесін шешкенін айтады. 1998-2000 жылдар аралығындағы зерттеулерде зерттеушілер Наундорфқа тиесілі деп санайтын қалдықтардың митохондриялық ДНК тізбектерін Мария Антуанеттаның және оның екі қарындасының, сондай-ақ екі тірі аналық туысының қалдықтарынан алынған тізбектермен салыстырды. Олар нуклеотидтік тізбектердегі айырмашылықтар Наундорфтың Мария Антуанеттаның ұлы болуының ықтимал еместігін көрсетеді деген қорытындыға келді. Оның ұрпақтары бұл қалдықтардың Наундорфқа тиесілі еместігіне келіспейді және тәуелсіз тергеуді жалғастыруда. 2014 жылғы 16 сәуірде Наундорфтың шашынан алынған ДНК бойынша, Наундорф пен Людовик XVI арасындағы Y хромосомасынан алынған Y-STR тізбектерінің 16 айырмашылығының 7-сі анықталды, бұл Наундорфтың Людовик XVI-ның ұлы болуының мүмкін еместігін көрсетеді.
Naundorff died on 10 August 1845 in Delft, the Netherlands, possibly of poisoning. He had been living there with his family after being made Director of Pyrotechnics for the Dutch Military. He still had some supporters because the epitaph on his grave reads "Here lies Louis XVII, King of France" and in his death certificate he is named as "Charles Louis de Bourbon, Duke of Normandy (Louis XVII), who was known under the name of Charles Guillaume Naundorff, [ ] son of His Majesty the late Louis XVI, King of France and of Her Imperial and Royal Highness Marie Antoinette, Archduchess of Austria, Queen of France, who both died in Paris". Naundorff's descendants did not give up. Some of them insisted on using the surname "de Bourbon" and they petitioned for recognition to French courts and senates all through the 19th and 20th centuries. Circus director René Charles de Bourbon, an illegitimate son of one of Naundorff's grandchildren, lost his claim in a French court in 1954. However, some of the descendants still press the claim. A handful of French historians insist that DNA testing finally resolved the issue of Naundorff's claim. In a research in 1998 2000, mitochondrial DNA sequences of remains that researchers have claimed to have belonged to Naundorff were compared with sequences obtained from the remains of Marie Antoinette and two of her sisters and two living maternal relatives. They argue that differences in the nucleotide sequences make it very unlikely that Naundorff was the son of Marie Antoinette. A group of his descendants disagree that the remains are those of Naundorff and are independently continuing the investigation. As of 2014 16, based on DNA extracted from Naundorff's hair, it was found that there are 7 out of 16 sequence differences of Y STR from the Y chromosome between Naundorff and Louis XVI, therefore making Naundorff unlikely the son of Louis XVI.