Кіріспе
Пайдаланушыны бірнеше қадам арқылы бағыттайтын компьютерлік интерфейс түрі. Бағдарламалық шебер немесе орнату жәрдемшісі немесе көп қадамды форма – бұл пайдаланушыны бағдарламаны алғаш рет конфигурациялау үшін, мысалы, диалогтік терезе арқылы шағын қадамдар тізбегімен жетелейтін пайдаланушы интерфейсі. Күрделі, сирек кездесетін немесе бейтаныс тапсырманы шебер арқылы оңайлатуға болады, ол тапсырманы қарапайым бөліктерге бөледі. Бірақ шебер терең түсінікке кедергі келтіруі мүмкін және еңбектеп жасайтын дизайнның орнына қолданылуы мүмкін. 1985 жылғы «Компьютерлік бағдарламалардың құрылымы және интерпретациясы» оқулығы мұқабасындағы суреті үшін «Шебер кітабы» деп аталды; оның бірінші тарауында: «Есептеу процесі шынымен де сиқыршының рух туралы түсінігіне ұқсас» делінген. 1991 жыл шамасында Microsoft Publisher десктоптық басылым бағдарламасының алғашқы нұсқасын жасағанда, Microsoft графикалық дизайн дағдылары жетіспесе де пайдаланушыларға жақсы безендірілген құжаттар жасауға көмектескісі келді. Microsoft бағдарлама қандай құралдар ұсынбасын, пайдаланушылар оларды қалай тиімді пайдалануды білмейді деп есептеді. Publisher-дің «Беттік шеберлері» стандартты құралдармен өңдеуге болатын, кәсіби деңгейде жасалған үлгіге негізделген толық құжат макетін жасау үшін формалар жиынтығын ұсынды. Шеберлер Publisher-ден бұрын бірнеше жыл бойы Microsoft-та әзірленді, әсіресе Microsoft Access үшін, ол 1992 жылдың қарашасына дейін жарық көрмеді. Шеберлердің мақсаты – біреудің бағдарламаны қалай пайдаланғанын үйреніп, олардың келесі қадамын болжап, оларды құрылымды және ретті түрде күрделі тапсырмалар жиынтығынан өткізу болды. Олар өнімді мысал арқылы үйретуге де қызмет етті. 1989 жылға таяу Microsoft дауыс пен сөйлейтін бейнелерді нұсқау ретінде пайдалануды талқылады, бірақ мультимедиалық мүмкіндігі бар жабдық әлі кеңінен таралмаған еді. Бұл мүмкіндік басқа қолданбаларға жылдам тарады. 1992 жылы Mac үшін Excel 4.0 кросс-кестелерді құру сияқты тапсырмалар үшін шеберлерді енгізді; Office 95 табиғи тілмен анықтамалық беттерді сұрату үшін «Жауап шебері» енгізді; ал Windows кейін принтерді қосу, интернет-қосылымды конфигурациялау немесе жаңа қолданбаларды орнату сияқты тапсырмалар үшін шеберлерді пайдаланды.
A software wizard or setup assistant or multi step form is a user interface that leads a user through a sequence of small steps, like a dialog box to configure a program for the first time. A complex, rare, or unfamiliar task may be easier with a wizard that breaks the task into simpler pieces. But a wizard may be a barrier to deeper understanding, and a substitute for clearer design. The 1985 textbook Structure and Interpretation of Computer Programs was nicknamed the "Wizard Book" for the illustration on its cover; its first chapter says, "A computational process is indeed much like a sorcerer's idea of a spirit." When developing the first version of its desktop publishing software, Microsoft Publisher, around 1991, Microsoft wanted to help users create well presented documents in spite of their lack of graphic design skills. Microsoft reasoned that, no matter the tools a program offered, users would not know how best to use them. Publisher's "Page Wizards" instead provided a set of forms to produce a complete document layout, based on a professionally designed template, which could then be manipulated with the standard tools. Wizards had been in development at Microsoft for several years before Publisher, notably for Microsoft Access, which wouldn't ship until November 1992. Wizards were intended to learn from how someone used a program and anticipate what they may want to do next, guiding them through more complex sets of tasks by structuring and sequencing them. They also served to teach the product by example. As early as 1989, Microsoft discussed using voice and talking heads as guides, but multimedia capable hardware was not yet widespread. The feature spread quickly to other applications. In 1992, Excel 4.0 for Mac introduced wizards for tasks like building crosstab tables; Office 95 introduced the "Answer Wizard" for querying help pages with natural language; and Windows later used wizards for tasks like adding a printer, configuring an Internet connection, or installing new applications.
Мысал
Келесі скриншоттар Kubuntu операциялық жүйесін орнатудың жеті қадамдық шеберінің бір бөлігін көрсетеді. Әр қадам қажет, бірақ бір-бірімен байланысты емес; олар бірінен кейін бірі ұсынылады, пайдаланушыны шатастырмау үшін. Пайдаланушы қадамдарды алға және артқа жылжыта алады; алғашқы қадамдарда орнатуды тоқтату опциясы да бар. Кейбір опциялар әдепкі бойынша белгілі бір таңдауға ие, сонда пікірі жоқ пайдаланушы дизайнердің ең жақсы шешімін қабылдай алады. Қадамдардағы прогресс сол жақта көрсетілген. Соңғы экранда опциялар немесе енгізу жоқ, ол жасалған операциялардың қорытындысын ұсынады.
Сын
Сиқыршылар ойлап-толғануға тым көп уақыт кететін, сұрақтардың мағынасын жоятын және ішкі жұмысты жасыратындықтары үшін сынға ұшыраған. Бұл сын жиі кездесетіндей, бір шеберлік дизайны туралы нұсқаулық шеберліктің "нашар интерфейске жалатылған жамау" деген кең таралған пікірді жолмен баяндай бастайды.