Кіріспе

Бағдарламалық қосымша интерфейсінің түрі. Көп құжатты интерфейс (MDI) – бірнеше терезелердің бір бас терезе ішінде орналасқан графикалық пайдаланушы интерфейсі. Мұндай жүйелерде көбінесе бала терезелер өз ішінде басқа терезелерді орналастыруға мүмкіндік болады, осылай күрделі ұялатылған иерархиялар құрылады. Бұл, барлық терезелер бір-бірінен тәуелсіз болатын жеке құжатты интерфейстерден (SDI) өзгеше.

Бір құжат интерфейсімен салыстыру

Пайдаланушылық қабілеттілік саласында көптеген пікірталастар бірнеше құжат немесе бір құжат интерфейсінің артықшылығы туралы болды. Бағдарламалық жасақтама компаниялары екі интерфейсті де қолданды, бірақ нәтижелері әртүрлі болды. Мысалы, Microsoft өзінің Office бағдарламаларын SDI-ден MDI режиміне, содан кейін қайтадан SDI режиміне өзгертті, бірақ іске асыру деңгейі компоненттен компонентке өзгеше. SDI пайдаланушылар жеке бағдарламалар арасында, бір бағдарламаның терезелері арасында ауысудан гөрі жиі ауысатын жағдайларда тиімдірек болуы мүмкін. MDI ашық терезелер туралы жеткілікті ақпарат болмаған жағдайда, шатасуға себеп болуы мүмкін. MDI бағдарламаларында бағдарлама жасаушы құжаттар арасында ауысуға немесе ашық терезелердің тізімін көруге мүмкіндік беруі керек, ал пайдаланушы ашық құжаттар арасында ауысу үшін бағдарламаға тән мәзірді ("терезелер тізімі" немесе ұқсас) пайдалануы мүмкін. Бұл терезе менеджерінің тапсырмалар жолағында немесе тапсырмалар менеджерінде ашық терезелерді көрсетіп тұратын SDI бағдарламаларынан өзгеше. Соңғы жылдары MDI бағдарламаларында ашық терезелерді көрсету үшін "қойындыларды" (tabs) пайдалану жиі кездеседі. Қойындылар арқылы ашық құжаттарды басқаруға арналған интерфейс "қойынды құжат интерфейсі" (TDI) деп аталады. Тағы бір нұсқа – "бөлінген" (tiled) панельдер немесе терезелер, бұл мазмұнның бір-біріне жабысуын болдырмауға көмектеседі. Кейбір бағдарламалар пайдаланушыға осы режимдерді жеке қалауына немесе қолдағы тапсырмаға байланысты өзгертуге мүмкіндік береді. Бүгінгі таңда барлық графикалық пайдаланушы интерфейсі құралдары MDI-ді жобалау үшін кем дегенде бір шешім ұсынады. MacOS High Sierra-да қойынды терезе топтары пайда болғанға дейін Apple-дің Cocoa API ерекше жағдай болып саналды. Мысалы, Java GUI құралдар жиынтығы, Swing, жеке терезелерге контейнер ретінде қызмет ететін класты (класс) ұсынады. GTK MDI үшін ешқандай стандартталған қолдауды қамтамасыз етпейді.

Артықшылықтар

Бірнеше құжат интерфейсі (сонымен қатар, табулы құжат интерфейсі) болғанда, барлық дочері терезелер бір мәзір жолағымен және/немесе құралдар жолағымен бөліседі, бұл қалыптасуды азайтып, экран кеңістігін тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Бұл аргумент жалпы мәзір жолағын қолданатын операциялық жүйеде осыншалықты маңызды емес. Қолданбаның дочері терезелерін бірден жасыруға/көрсетуге/кішірейтуге/үлкейтуге болады. "Tile" және "Cascade" сияқты мүмкіндіктер дочері терезелер үшін іске асырылуы мүмкін. Кросс-платформалық қолданбаларды жасаушылар өз пайдаланушыларына платформалар арасында біркелкі қолданба мінез-құлқымен қамтамасыз ете алады. Егер терезелік орта және операциялық жүйеде жақсы терезе басқару болмаса, қолданба жасаушы оны өзі іске асыра алады. Модульділік: Күрделі терезе менеджерін қолданбалардан тәуелсіз жаңартуға болады.

Қалқымалы бала терезелері

IDE стиліндегі қосымшалардағы бала терезелер үшін кең таралған қағида – бала терезелерді түрлендіру мүмкіндігі, олар белсенді болмағанда немесе пайдаланушы көрсеткен жағдайда. Түрлендірілген бала терезелер ата-ана терезесінің төрт сыртқы жиегінің бірімен шектеседі және оларды қайта ашуға мүмкіндік беретін белгі немесе көрсеткішпен жабдылған болады.

Қосалқы панельдер үшін қойындылы құжат интерфейсі

(MDI) қолданбаларынан айырмашылығы, олар әдетте бас терезе үшін жалғыз қойынды интерфейске рұқсат береді, IDE стиліндегі интерфейсі бар қолданбалар бас терезедегі бір немесе бірнеше кіші панельдерді ұйымдастыруға арналған қойындыларды пайдаланады.

Макинтош

MacOS және оның графикалық интерфейсі терезеге немесе қолданбаға емес, құжатқа бағытталған. Әрбір құжат терезесі – пайдаланушымен жұмыс істей алатын нысан. Мәзір жолағы алдыңғы терезеге тиесілі қолданбаға сәйкес өзгереді. Қолданба терезелерін топтап жасыруға және басқаруға болады, ал пайдаланушы қолданбалар (терезелер тобы) немесе жеке терезелер арасында ауыса алады, палитралар автоматты түрде жасырылады. Көптеген бағдарламалар терезелер ашылмағанда да жұмыс істей береді. Шындығында, Mac OS X-ке дейін әртүрлі қолданбалардан терезелерді біріктіру әдейі мүмкін емес еді. Дегенмен, кейбір ерекше қолданбалар (әсіресе Photoshop) адам-машина интерфейсі ережелерін бұзып, өзгеше әрекет етеді.