Кіріспе

Уэльстегі Середижондағы теңіз жағалауындағы қала, Уэльстегі қала.

Нью-Кей (Cei Newydd) – Уэльстегі Середижондағы теңіз жағалауындағы қала және сайлау округі. 2021 жылғы халық санауы бойынша тұрғындарының саны 1045 адамды құрайды. Бұл қала ақын Дилан Томас және оның "Сүт ағашының көлеңкесінде" пьесасымен байланысты.

Тарих

19 ғасырдың басына дейін Нью-Кей – шаруашылық жерлерімен қоршалған, сабан шатырлы бірнеше коттедждерден және табиғи портынан тұратын елді мекен болатын. Бұл порт балық аулау қайықтары мен бірнеше шағын сауда кемелері үшін қауіпсіз тұрақ болды. 1834 жылы «Жаңа Кей порты» заңы қабылданды және 4700 фунт стерлинг сомасында тас пирс салынды. Сауда белсенділігі артып, экономикалық көшіп келушілердің келуімен жаңа үйлер бой көтерді. Кеме жасау ісі басталғанда, қала аумағы кеңейді және қорғалған шығанақтың беткейлерінде қабатты үйлер салынды. 1840 жылдары үш жүзден астам адам үш орталықта кеме жасаумен айналысты: Нью-Кейдің өзі, солтүстікке қарай орналасқан Трэтгвин шығанағы және орманды тік жардың астындағы, солтүстікке қарай орналасқан Сей-Бах тас жағажайы. Мұнда жағалау бойымен жүзуге арналған шмактер мен шхуналар ғана емес, сонымен қатар Америка мен Австралияға жүзуге арналған ірі кемелер де жасалды. Сол кезде Нью-Кейде кеме жасаушылармен қатар жарты ондаған темірші шеберханалары, үш желкен тігуші, үш арқан өндірісі және құю фабрикасы болды. Қаланың көптеген ер адамдары теңізшілер болды немесе теңіз саласымен байланысты кәсіптермен айналысты. Ескі қоймалардың бірнешеуі жаңа мақсаттарға ие болды. Порт басшысының кеңсесінің сыртында әлі де тізбектер, металл сақиналар, капистан мен экспорт-импорт алымдарының тізімін көруге болады. 1907 жылы жергілікті газет «Нью-Кейде Уэльстегі өз мөлшерімен салыстырғанда зейнеткер теңіз капитандырының саны ең көп» екенін жазды. 1939 жылғы соғыс тізімінде Нью-Кейде 58 теңізші (олардың 30-ы кеме жүргізушілер) тұрды, ал Лаугарнда – төрт, Феррисайде – бір адам тұрды. Нью-Кей тарихшысы С.С.Пассмор Нью-Кейде болған «білімге құштарлықты» атап өтті. Бұл 1854 жылы газеттерді оқу бөлмесін ашу арқылы көрініс тапты, кейіннен ол Ллойдс кітапханасымен біріктірілді. Туристерге арналған алғашқы нұсқаулықтардың бірі 1885 жылы «Уэльс баспасөзі» баспасынан шықты: «Нью-Кейге нұсқаулық: Нью-Кейді демалыс орны ретінде қысқаша сипаттама». 1904-1905 жылдардағы Уэльстегі діни жаңару Нью-Кейде басталды. 1911 жылы Джордж V-нің тәж киюіне орай Коронация бақтары құрылды. 1925 жылы Тоуин жолында Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқандардың құрметіне ескерткіш зал салынды. 1939-1945 жылдардағы соғыс кезінде Лондондық теңіз мектебінің оқушылары Нью-Кейге эвакуацияланды және қала тұрғындарының үйлері мен қонақүйлерінде орналастырылды. Мектеп журналында мектептің Нью-Кейдегі уақыты туралы суреттерімен бірге толық сипаттама берілген. 1945 жылдың мамыр айындағы сайлаушылар тізімінде Нью-Кейде 877 тұрғын тіркелді. Олардың 587-сі әйелдер, 290-ы ер адамдар еді, бұл көрсеткіштер Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда қаза тапқан Нью-Кей ер адамдарының, көбінесе теңізшілердің санын көрсетеді. Нью-Кейдің соғыстан кейінгі тарихы көбінесе қаланың тартымды демалыс орны ретінде дамуымен байланысты.

Басқару

Жаңа Кейн – бұл қауыммен шектесетін сайлау округінің атауы. 1995 жылдан бері округтен Сердигион округтік кеңесіне бір округтік кеңесші сайланып келеді. Жергілікті деңгейде Жаңа Кейн қалалық кеңесі он кеңесшіден құралған.

Туризм және аттракциондар

Демалыс шегушілерді қызықтыратын негізгі орындар – суреттей порт және кең құмды жағажайлар, сондай-ақ Кардиган шығанағында тіршілік ететін бөтелке мұрынды дельфиндерді көруге мүмкіндік беретін қайық саяхаттары. Қаланың мұра орталығы мен теңіз жануарлары орталығы бар. Жақын жердегі Нью-Кей бал фермасы, Уэльстегі ең ірі бал арасы шаруашылығы, тірі бал араларының көрмесін ұйымдастырады және бал, мед және бал арасы өнімдерін сатады. Қала шетінде көптеген ірі демалыс парктері мен тұрақтар орналасқан. Жыл сайынғы Кардиган шығанағы регатасы, әдетте тамыз айында, кем дегенде 1870 жылдан бері өткізіліп келеді. Қазіргі іс-шараларға жағалау спорты (жүзу, ескек есу және т.б.) және шағын қайықтар мен крейсерлік жарыстар кіреді. Жағажай бойында ұзақ серуендеуге болады, сондай-ақ жағалау жолымен Оңтүстікке Лланграногқа және Солтүстікке Абереронға дейін жартасты жолдар бар. Ұлттық сенім қорының Лланерхерон иелігі, сондай-ақ 18 ғасырлық Тай Глин қоршалған бағы, Силиу Аэроннан қысқа ғана қашықтықта орналасқан. Бір сағаттан кем уақытта жүруге болатын жерде неолиттік Пентре Ифан зират кешені, сондай-ақ Кастелл Хенллис темір ғасыры ауылы бар. Ридол аңғары темір жолындағы қалпына келтірілген бу локомотивтері жақын маңдағы Аберистуиттен Девилс Бриджге қарай көрнекті маршрутпен жүреді.

Жергілікті нысандар

Дүкендер, мейрамханалар және пабтардан басқа, Нью-Кейде үлкен бастауыш мектеп, дәрігерлік пункт, округтік кітапхана жүйесінің шағын бөлімшесі, өрт сөндіру станциясы және Естелік зал бар. Сондай-ақ, Нью-Кейдің үстіңгі жағында, теннис кортының қасында қоғамдық саябақ орналасқан. Нью-Кей боулинг клубы Франсис көшесінде, қаланың үстіңгі бөлігінде орналасқан. New Quay гольф клубы алғаш рет 1909 жылы құрылған, бірақ 1920 жылдары жабылды. Бүгінгі күні ең жақын гольф клубы – Кардиган гольф клубы. Қонақжайлылық саласынан басқа, теңіз балық аулау және балық өңдеуде де маңызды жұмыс орындары сақталған. RNLI басқаратын New Quay құтқару станциясында екі құтқару кемесі бар: Mersey классындағы Frank және Lena Clifford of Stourbridge, негізгі демеушілеріне арналған, және жағалаудағы үрмелі D классы. 2014 жылы станция 150 жылдық мерекесін тойлады, осы кезеңде 940 шақыру орындалды. Аберарон, Кардиган және Аберистуит қалаларына тұрақты автобус қатынасымен қоғамдық көлік қамтамасыз етіледі. Қала ешқашан пойыз қызметіне ие болған емес, өйткені 1860 жылдары Кардиганға немесе Ньюкасл Эмлинге бағыттар ашу жоспарлары тоқтатылды, ал Аберароннан Лампетерге дейінгі тармақ (Лампетер, Аберейрон және Нью-Кей жеңіл темір жолы) Бірінші дүниежүзілік соғыс салдарынан аяқталмады.

Басқа да танымал тұлғалар

Товин Джонс (1858–1925), дін қызметкері, саясаткер және Кармартенширдің шығыс округі мен кейін Лланеллидің депутаты. Джон Тиви Джонс (1870–1948), баптист дін қызметкері, журналист және драматург. Уэльс тіліндегі Уикипедия. Элизабет Мэри Джонс («Моэлона», 1877–1953), мұғалім, романист және аудармашы, соның ішінде Альфонс Додедің еңбектерін аударған. Флори Эванс (1884–1967), жергілікті тұрғын және Нью-Кей теңізшісінің қызы, 1904 жылы Нью-Кейде Уэльстің христиандық жаңаруын бастады деп хабарланады. Ол уағыздаушы және Үндістанға миссионер болып кетті. Герайнт Боуэн (1915–2011), уэльс тіліндегі ақын, ғалым және саяси белсенді. Дилл Джонс (1923–1984), джаз стиліндегі пианиношы. Ангарад Тарис (1964 ж.т.), суретші. Саманта Уинн Риддерх (1966 ж.т.), ақын. Уэльс тіліндегі Уикипедия. Франческа Риддерх (1969 ж.т.), жазушы және ғалым. Райан Эндрюс (1981 ж.т.), кинорежиссер, музыкалық бейнефильмдер режиссері және өндіріс дизайнері.

Плас Лланина

Плас Лланина Нью-Кейдің солтүстігінде, Трайтгвин және Сей Бах жағажайларының үстіндегі жартастарда шамамен бір шақырымдай қашықтықта орналасқан. Ол кішкентай, орта ғасырдан кейінгі дворян үйінің көрнекті мысалы саналады. Оның қызықты тарихы бар, соның ішінде есімдері тарихта қалған иелері мен оларға байланысты әртүрлі әңгімелер де бар. Бұл үй шамамен 1630 жылдан бастап Маскрейвтер отбасының меншігінде болды. 18 ғасырдың соңында Джонс отбасының иелігіне өтті, соңғы иесі Эдвард Уоррен Джонс болды. Ол қайтыс болғаннан кейін Лланина иелігін өзінің екі құдасына – Шарлотта Ллойдқа (Кодмор) және оның інісі Чарльз Ричард Лонгкрофтқа қалдырды. Үй 1920 жылға дейін Лонгкрофттардың меншігінде болды, соңғы иесі – Лланинада туып өскен Әуе вице-маршалы, сэр Чарльз Александр Холкомб Лонгкрофт (1883–1958) болды. Ол Корольдік әуе күштерінің негізін қалаушылардың бірі саналады. 1930 жылдардың соңында Лорд Говард де Уолден бұл үйді және оның аумағын жазғы резиденция ретінде жалға алды. 1940 жылдардың соңында полковник Дж. Дж. Дэвис пен Бетти Дэвис сатып алды, кейіннен олар Силиу Аэрондағы Тай Глинге көшіп кетті. 1964 жылға қарай Плас Лланина қирап, тозығы жетті. Кейіннен 1988 жылы сатып алынып, Лондон банкирімен қайта жаңартылды. Үй Сент-Ина шіркеуінің жанында орналасқан, шіркеуге және жағажайға дейін қоғамдық жаяу жол салынған.

Суреттер

Р. Атрилл (к.ж.) Нью-Кейдің фотосуреттердегі қысқаша тарихы
Р. Атрилл (к.ж.) Бұрынғысы мен қазіргісі: Нью-Кей қалай өзгерді. Р. Атрилл (к.ж.) Нью-Кейдегі Дилан Томас іздері
Р. Брайан (2012) New Quay: A History in Pictures, Llanina Books. Фрэнсис Фриттің Нью-Кей фотосуреттерінің жинағы, 150-ден астам экспонат, көбісі 1930-1960 жылдар аралығында түсірілген. Д. Н. Томас (к.ж.) Дилан Томаске қызығушылық тудыратын Нью-Кейдің суреттері.

Оқу

Р. Брайан (2012) New Quay: A History in Pictures, Llanina Books. Р. Брайан (2014) New Quay құтқару кемелері: 150 жылдық қызмет және батылдық, Llanina Books. С. Кэмпбелл Джонс (С. С. Пассмор) (1974/75) New Quay-де кеме жасау 1779–1878 жж., Ceredigion, 7, 3/4. J. A. Davies (2000) Дилан Томас Свонси, Гоуэр және Лагарн, Уэльс университетінің баспасы. У. Дэвис және Р. Мод (ред.) (1995) Сүт ағашының астында: түпкілікті басылым, Everyman. C. Эдвардс Джонс (2013) New Quay Wales Есінде қалғандар, Book Guild Publishing. П. Феррис (ред.) (2000) Жиналған хаттар: Дилан Томас, Dent. J. G. Jenkins (1982) Теңіздік мұра: Оңтүстік Ceredigion-ның кемелері мен теңізшілері, Gomer. В. Дж. Льюис (1987) New Quay және Llanarth, Aberystwyth. С. К. Пассмор (1986) 1851 жылғы санақ кезінде New Quay, Ceredigion, 3, 5. С. С. Пассмор (2012) Фермерлер мен капитандық фигуралар: New Quay порты және оның айналасы, Grosvenor. С. С. Пассмор (2015) New Quay көшелері, Lulu Press. С. В. Риддерч (2015) Ceredigion жағалауы: Llareggub және Қара арстан, «Дилан Одиссеясында»: 15 әдеби тур картасы, ред. С. Эдмондс, Literature Wales/Graffeg. Д. Н. Томас (2000) Дилан Томас: Ферма, екі сарай және коттедж, Seren. Д. Н. Томас (2002) Дилан Томастың New Quay-і, New Welsh Review, жаз. Д. Н. Томас (2002) Дилан Томас жолы, Y Lolfa. Д. Н. Томас (2004) Сүт ағашының астында туған, «Дилан есінде» томы 2, 1935–1953 жж., Seren. Д. Н. Томас (2014) New Quay-ден келген пошта карточкасы, Ellis, H. (ред.) (2014) Дилан Томас: Жүз жылдық мереке, Bloomsbury. М. де Уолден (1965) Менің өмірімнен беттер, Sidgwick and Jackson. У. Уилкинсон (1948) Уэльстегі қуыршақтар, Bles.