Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уэльстегі университет қаласы, Уэльстегі қала.
University town in Wales
the town in Wales
Лампетер (/'//l//æ//m//p//ə//t//ər/; Llanbedr Pont Steffan (ресми); Llambed (жайылма)) – Уэльстің Середигон аймағында, Афон Дулас өзенінің Теифи өзенімен қосылатын жерінде орналасқан қала, қауым және сайлау округі. Аберистуит және Кардиганнан кейін Середигонның үшінші ең ірі қалалық аймағы болып табылады және Уэльс Тринити Сент-Дэвид университетінің кампусына ие. 2011 жылғы халық санауы бойынша халқы 2970 адамды құрады. Лампетер – Ұлыбританиядағы ең кіші университет қаласы. Оқу жылында университет қала халқына шамамен 1000 адам қосылады.
Lampeter (/'//l//æ//m//p//ə//t//ər/; Llanbedr Pont Steffan (formal); Llambed (colloquial)) is a town, community and electoral ward in Ceredigion, Wales, at the confluence of the Afon Dulas with the River Teifi. It is the third largest urban area in Ceredigion, after Aberystwyth and Cardigan, and has a campus of the University of Wales Trinity Saint David. At the 2011 Census, the population was 2,970. Lampeter is the smallest university town in the United Kingdom. The university adds approximately 1,000 people to the town's population during term time.
Этимология
Қаланың уэльс тіліндегі атауы Лланбедр Понт Стеффан, оның шіркеуі мен қамалына сілтеме жасай отырып, "Петрдің шіркеуі [Стефанның көпірінде]" деген мағынаны білдіреді. Оның ағылшынша атауы осыдан шыққан, сондай-ақ уэльс тіліндегі Llambed атауы да осыдан алынған. 1433 жылы ағылшын тілінде "Тхампетр" деп жазу кездеседі.
The Welsh name of the town, Llanbedr Pont Steffan, means "Peter's church [at] Stephen's bridge" in reference to its church and castle. Its English name derives from this, as does the colloquial Welsh name Llambed. An alternative English spelling occurs as "Thlampetre" in 1433.
Тарих
Норман ағаш қамалы Понт-Стефан ("Стефанның көпірі" ағылшын тілінде) Тейфи өзенінің жағасында стратегиялық тұста орналасып, 1187 жылы Оуэйн Гвинед басып алғаннан кейін қиратылып, қайта салынбады. Кардиганшир – 1282 жылы Лливелин ап Груффудты (Лливелин Эйн Ллиу Олаф) Цилмериде жеңгеннен кейін Эдуард I құрған корольдік округтердің бірі. Осы кезде Лампетер тікелей корольдік бақылауға көшті. Бірақ бұл қалаға көп әсер етпеді, валли тілі мен мәдениеті гүлденуін жалғастырды. Алғашқы Бороу Хартиясы 1284 жылы апталық базар өткізу құқығы берілген Рис ап Мередитке табысталды. Содан кейін берілген хартиялар бойынша жыл сайын сегіз жәрмеңке ұйымдастырылды. Қаланы Бринхьюэлл, Мейсифелин және Питервеллдің Ллойд барондықтары сияқты әсем үйлерде тұратын жергілікті аристократия басқарды. Олар әділеттік органдары ретінде қылмыс жасағандарға ең қатаң жаза тағайындады. Жәрмеңкелер мен базарлар зорлық-зомбылық пен маскүнемдікке толы, көңіл көтеруге айналды, ал Лампетер қалалық әкімшілігі алдындағы айып тастағыштар мен қамшылау бағанасы 18 ғасырда жиі қолданылды. Лампетердің соғыс ескерткіші, мүсінші Сэр Уильям Госкомб Джон (1860–1952) жасаған, 1921 жылдың қыркүйегінде ашылды.
The Norman timber castle of Pont Steffan ("Stephen's bridge" in English) occupying a strategic position beside the River Teifi was destroyed in 1187 after it had been conquered by Owain Gwynedd and was not rebuilt. Cardiganshire was one of the royal counties established by Edward I after the defeat of Llywelyn ap Gruffudd (Llywelyn Ein Llyw Olaf) at Cilmeri in 1282, when Lampeter fell under direct royal control. But this had little effect on the town, and the Welsh language and culture continued to thrive. The first Borough Charter was granted in 1284 to Rhys ap Meredydd who was given the right to hold a weekly market. As many as eight fairs were also held each year under successive charters. The town was ruled by a local aristocracy who lived in elegant mansions, including Brynhywel, Maesyfelin and the Lloyd baronets of Peterwell. As magistrates, they handed out the severest of penalties to offenders. The fairs and markets had become rowdy occasions with violence and drunkenness, and the stocks and whipping post in front of Lampeter Town Hall were frequently put to use in the 18th century. Lampeter's war memorial, sculpted by Sir William Goscombe John (1860–1952), was unveiled in September 1921.
Университет
Сент-Дэвид колледжі 1822 жылы Лампетерде Сент-Дэвид епископы Томас Берджесс құрған. Ол Уэльстегі алғашқы жоғары білім орны және Оксфорд пен Кембриджден кейінгі Англия мен Уэльстегі үшінші ескі оқу орны болды. 1852 жылы оған Діни білім бакалавры (BD) дәрежесін беруге рұхсат берілді, ал 1865 жылы тағы бір рұхсаттама гуманитарлық ғылымдар бойынша BA дәрежесін беруге мүмкіндік берді. 1971 жылы ол Уэльс университетінің құрамына кіріп, Сент-Дэвид университеті колледжі деп аталды, ал 1996 жылы Уэльс университеті, Лампетер болып қайта аталды. 2008 жылы Лампетер институтының бастапқы рұхсаттамасы Батыс Уэльстегі жоғары білімді реформалау үшін Тринити колледжі Кармартен, Кардиган мен Лланеллидегі кәсіптік-техникалық колледждер және Суонси Метрополитен техникалық колледжін Уэльс Тринити Сент-Дэвид университетіне біріктіру үшін қолданылды. Университеттің регби командасы Уэльсте алғашқылардың бірі болды. Ол 1850 жылдары Роуленд Уильямс Кембриджден әкелген ойынның негізінде құрылды.
St David's College was founded in Lampeter in 1822 by Thomas Burgess, Bishop of St David's, to provide training for those wishing to join the Anglican priesthood. It was the first institution of higher education in Wales and the third oldest in England and Wales after Oxford and Cambridge. In 1852 it was granted a charter to award the Bachelor of Divinity (BD) degree, and in 1865 another charter enabled it to confer BA degrees in liberal arts. In 1971, it became a constituent part of the University of Wales as St David's University College and was renamed the University of Wales, Lampeter, in 1996. In 2008, the Lampeter institution's original charter was used to reform higher education in West Wales with the integration of Trinity College Carmarthen, further education colleges in Cardigan and Llanelli, and the technical college known as Swansea Metropolitan into the University of Wales Trinity Saint David. The university's Rugby Union team was the first in Wales. It was formed in the 1850s by Rowland Williams who introduced the game from Cambridge.
Басқару
Лампетер – бұл қауыммен шектері бірдей келетін сайлау округінің атауы. Бірақ, 1995 жылға дейін ол Дифед округі кеңесінің округі болып табылып, сонымен қатар көршілес Ллангиби қауымын да қамтыды. 1995 жылдан бері округтен Середигон округтік кеңесіне екі округтік кеңесші сайлануда. 1995 жылдан бері өткен барлық сайлауларда Уэльс Лейбористік партиясының және тәуелсіз кеңесші сайланды. Жергілікті деңгейде Лампетер Лампетер қалалық кеңесіндегі 14 қалалық кеңесшімен өкілдік етіледі.
Lampeter is the name of the electoral ward which is coterminous with the community, though prior to 1995 it was a ward for Dyfed County Council and also included the neighbouring community of Llangybi. Since 1995 the ward has elected two county councillors to Ceredigion County Council. The ward has elected a Welsh Labour Party councillor and an Independent councillor at each election since 1995. At the local level Lampeter is represented by 14 town councillors on Lampeter Town Council.
Мәдениет
Лампетердің жергілікті Эистеддфоды, Эистеддфод Рис Томас Джеймс Пантифедвен, жыл сайын тамыз мерекесінде өткізіледі. Ол ерекше атақты, себебі 30 жасқа дейінгі әншілер арасында өткізілетін байқауы бар, ол Llais Llwyfan Llambed ("Лампетер сахнасының дауысы") деп белгілі. Лампетер мұражайы қаланың мәдени және ауыл шаруашылығы дамуын, сондай-ақ колледж тарихын көрсетеді. Театр Фелинфах – Лампетерден шамамен 7 миль қашықтықта, Дифрин Аэрондағы Истрад Аэрон ауылының жанында орналасқан шағын аймақтық театр. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Дилан Томас және оның әйелі Кейтлин Талсарнның сыртындағы усақталған Плас Геллиде тұрды. Дилан Томас жолы Талсарн мен Лампетерді, сондай-ақ ақынмен байланысты Середигиондағы Аберерон және Нью-Кей сияқты басқа да жерлермен байланыстырады. 1968 жылы Уильям Джулиан Кейо Эванс өзінің жарымәскери ұлтшыл "Еркін Уэльс армиясы" Лампетерден алғашқы шеруін бастады. Кармел тауындағы Әйелдер шіркеуі, Рим-католик шіркеуі, II санатқа жатады және 20 ғасырдың ортасындағы шіркеу сәулетінің көрнекті үлгісі саналады.
Lampeter's local Eisteddfod, Eisteddfod Rhys Thomas James Pantyfedwen, is held annually over the August bank holiday. It is particularly noteworthy for its competition for singers under the age of 30, colloquially known as Llais Llwyfan Llambed ('the voice of Lampeter's stage'). Lampeter Museum covers the cultural and agricultural development of the town as well as the history of the college. Theatr Felinfach, a small regional theatre located outside the village of Ystrad Aeron in Dyffryn Aeron, about 7 miles from Lampeter. During the Second World War, Dylan Thomas and his wife Caitlin lived at Plas Gelli, a secluded mansion just outside Talsarn. The Dylan Thomas Trail links Talsarn and Lampeter with the other places in Ceredigion associated with the poet, such as Aberaeron and New Quay. In 1968, William Julian Cayo Evans first marched his paramilitary nationalist 'Free Wales Army' from Lampeter. The Church of Our Lady of Mount Carmel, a Roman Catholic Church, is Grade II listed and is considered a fine example of mid 20th century church architecture.
Спорт
Лампетерде күшті спорттық қауымдастық бар, оған Куманн және Лланибиддер кіреді. Қалада көптеген спорт түрлері ойналады, олардың ішінде регби одағы ең танымал. Лампетер Уэльстегі алғашқы регби командасын құрған қала. Бұл спорттың 1840 жылдардың соңында келгеніне сенімді, яғни қаланың осы спортпен тығыз байланысы мен ұзақ тарихы бар. Қала Лампетер Таун Регби клубымен өкілдік етіледі, ол Уэльс Регби Одағының мүшесі және Лланнелли Скарлетс клубына ойыншы дайындайтын клуб. Қалада футбол қатарында тағы да көптеген спорт түрлері ойналады, қаланың өкілі футбол командасы, олардың ойын алаңы Лампетер Регби клубының негізгі алаңының жанында орналасқан. Футбол командасының жастар командаларымен қатар бірінші және екінші командалары да бар. Қала тұрғындарының қызметінде спорт залы, үлкен зал және заманауи теннис корттары бар демалыс орталығы бар. Қалада жүзу бассейні және боулинг алаңы да бар.
Lampeter has a strong sporting community, which includes Cwmann and Llanybydder. Many sports are played in the town, with rugby union being the most popular. Lampeter fielded the first rugby union team in Wales. The sport is believed to have arrived in the late 1840s, meaning the town has a very long tie and history with the sport. The town is represented by Lampeter Town Rugby which is a member of the Welsh Rugby Union and is a feeder club for the Llanelli Scarlets. Many other sports are played in the town, including association football, with the town being represented by a football team, their pitch being directly next to the main pitch of Lampeter Rugby Club. The football team has junior teams as well as a 1st and 2nd team. The town is served by a leisure centre, which has a gym, the main hall and modern tennis facilities. The town has a swimming pool and also a bowling green.
Көлік
1866 жылы Лампетерде көлік жақсы жағдайға келді, себебі темір жол ашылды, ол екі қаланы байланыстырды. 1911 жылы Абераронға қосымша тармақ желісі салынды. Темір жол ұлттықтандырылғаннан кейін, 1951 жылы Абераронға жолаушылар тасымалы тоқтатылды. Кармартен және Аберистуитке бағытталған негізгі желідегі жолаушылар пойыздары 1964 жылдың желтоқсанына дейін жүріп тұрды, бірақ Аберистуиттің оңтүстігінде болған су тасқынынан рельстер зардап шегіп, тікелей қатынас тоқтатылды. Бұл "Бичинг балтасы" дәуірі болатын, сондықтан жөндеу шығындарының өтелуі қиын екеніне көндіру оңай болды. Қалған жолаушылар қызметтері де тоқтатылды. Сүт пойыздары 1970 жылға дейін Понт Льяниодағы өңдеу фабрикаларына, ал 1973 жылға дейін Фелинфахқа дейін жүйтіп тасылды. Желі 1975 жылы толығымен алынып тасталды. Дегенмен, Бронвид Армс пен Даникоед Халт арасындағы ескі желінің бөлігі әлі де сақталып қалған және жаз айларында белгілі бір кесте бойынша жұмыс істейтін Гвили темір жолы, булы темір жолдарды сақтау қоғамы оны пайдаланады. Қала арқылы тұрақты автобус бағыттары жүріп тұрады, Лампетерді Аберистуит, Кармартен және Суонсимен байланыстырады. Күн сайын екі автобус Суонсиден әрі қарай қатынайды, Кардиффке тікелей қызмет көрсетеді.
In 1866, transport in Lampeter was greatly improved with the opening of the railway linking and In 1911, a branch line opened to Aberaeron. Following the nationalisation of the railways, the passenger service to Aberaeron ceased in 1951. Passenger trains on the main line to Carmarthen and Aberystwyth continued until December 1964 when the track was badly damaged by flooding south of Aberystwyth and through trains were suspended. This was the era of the "Beeching Axe" and it took little political persuasion to decide that the cost of repairs would be unjustified. The remaining passenger services were withdrawn. Milk trains continued to the processing factories at Pont Llanio until 1970, and Felinfach until 1973. The line was eventually lifted in 1975. However, the section of the old line between Bronwydd Arms and Danycoed Halt still exists and is used by the Gwili Railway, a steam railway preservation society which operates a regular timetable during summer months. Regular bus services operate through the town, connecting Lampeter to Aberystwyth, Carmarthen and Swansea. Two buses a day continue beyond Swansea, providing a through service to Cardiff.
Туининг
Лампетер Франциядағы Сен-Жермен-сюр-Мойн қаласымен байланыс орнатқан.
Lampeter is twinned with Saint Germain sur Moine, France.