Константин Бруннер: Неміс-еврей философының өмірі мен философиясы
Constantin Brunner
Константин Бруннер (1862-1937) – неміс-еврей философы, философтық зерттеулермен, әдеби сынмен аты шыққан, танымал ғалым. Биографиясы, өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс еврей философы Константин Бруннер (1862–1937) – неміс еврей философы Аржех Иуда Вертхаймердің (Лео деп аталған) қалам аты. Ол 1862 жылдың 27 тамызында Алтонада (Гамбург қаласының жанында) дүниеге келген. Ол Гамбург маңында көп буын бойы өмір сүрген көрнекті яһуди отбасынан шыққан; оның әкесі Акиба Вертхаймер Алтона және Шлезвиг-Гольштейннің бас раввині болған. Бруннер философияны бірнеше белгілі ғалымдардан оқыды, бірақ докторлық диссертациясын қорғамады. Ол әдеби сыншы ретінде танылып, үлкен даңққа ие болды. 1890 жылдары ол жазу ісіне толыққандай берілу үшін қоғамдық өмірден шеттеді. 1933 жылға дейін Германияда тұрды, содан кейін нацистік партия билікке келгеннен кейін Гаага қаласына көшіп, 1937 жылдың 27 тамызында онда қайтыс болды.
German Jewish philosopher
Constantin Brunner (1862–1937) was the pen name of the German Jewish philosopher Arjeh Yehuda Wertheimer (called Leo). He was born in Altona (near Hamburg) on 27 August 1862. He came from a prominent Jewish family that had lived in the vicinity of Hamburg for generations; his grandfather, Akiba Wertheimer, was chief Rabbi of Altona and Schleswig Holstein. Brunner studied philosophy under a number of prominent scholars, but never completed his doctorate. He established himself as a literary critic, and enjoyed a wide celebrity. In the 1890s, he withdrew from public life to devote himself to writing. He lived in Germany until 1933, when, with the rise to power of the Nazi party, he moved to The Hague, where he died on 27 August 1937.
Бруннер және иудаизм
Рухани және діни арақатынастар Бруннердің еңбектеріндегі маңызды тақырып болып табылады. Ол иудаизмнің мәні бойынша дінге қарсы екенін айтады, "Біздің Мәсіх" еңбегінде "рухани доктрина ретінде иудаизм дінге қарама-қарсы және оған қарсы наразылық танытады" деп көрсетеді, ал аргументін Шеманың өзіндік аудармасымен аяқтайды: "Ей, Израиль, тыңда! Барлық нәрсенің мәні – біздің Құдайымыз, Барлық нәрсенің мәні – Бірлік". Ол дін қызметкерлерінің/паризайымдардың/раввиндердің иудаизмін пайғамбарлық иудаизммен салыстырады, сондағы екіншісі оның нағыз мистикалық мәнін көрсетеді, ал біріншісі осы мәнді бұрмалайды.
The opposition between the spiritual and the religious is a major theme in Brunner's work. He contends that Judaism is essentially anti religious, stating in Our Christ that "Judaism as a spiritual doctrine is the opposite of religion and a protest against it", and culminates his argument with his own translation of the Shema: "Hear O Israel, Being is our god, Being is one". He juxtaposes priestly/pharisaic/rabbinic to prophetic Judaism, stating that the latter represents the true mystical essence in opposition to the former which distorts that essence.
Бруннер мен христиандық
Бруннер үшін Иса – мистик және гений еді, ал христиан діні оның ойларының көп бөлігін бұрмалау болып табылады.
For Brunner, Jesus was both a mystic and a genius, whereas Christian religion is largely a distortion of his thought.
Бруннер мен Израиль
Брунер өмір бойы антисионистік болды. Дегенмен, өмірінің соңында Еуропадағы оқиғаларға байланысты Израиль мемлекетінің құрылуына қарсылығын қайта қарастырғанына куәліктер бар (Ассимиляция және ұлтшылдық: Константин Бруннермен хат алмасу / Вилли Арон).
Throughout his life, Brunner was anti Zionist. However, there is evidence that, toward the end of his life in light of events in Europe, he was reconsidering his opposition to the founding of the state of Israel (see Assimilation und Nationalismus: ein Briefwechsel mit Constantin Brunner / Willy Aron).
Бруннер мен философия тарихы
Брунердің пікірінше, Спиноза таныстырған шынайы философияның антонимі – схоластика, ол Иммануил Кантта ең жоғары деңгейіне жетеді. Осылайша, Спиноза мен Кант Брунердің барлық интеллектуалды тарихты құрылымдаған диалектикалық идеализмдегі қарама-қарсы полюстерді көрсетеді.
According to Brunner, the authentic philosophy presented by Spinoza has its antithesis in scholasticism which reaches its highest expression in Immanuel Kant. Thus Spinoza and Kant represent opposite poles in the dialectical idealism by which Brunner organizes the whole of intellectual history.
Бруннер және ғылым
Брунер барлық ғылымның негізі – әмбебап қозғалыс доктринасы екенін айтады. Оның осы доктринаны кеңейтуі көптеген медицина қызметкерлері мен зерттеушілерге шешуші әсер етті.
Brunner maintains that the foundation of all science is the doctrine of universal all motion. His elaboration of this doctrine has had a decisive effect on a number of medical practitioners and researchers.
Бруннер және эволюция
Бруннердің пікірінше, түрдің тұрақтылығы – биологиялық жүйелермен мағыналы жұмыс істеу үшін сақталуы қажет ғылыми қағида. Ол эволюция теориясы түр туралы ұғымды күштен шығарғандықтан, ғылыми зерттеулерге зиян келтіретінін айтты.
Brunner's position is that the fixity of the genus is a scientific principle that needs to be preserved if meaningful work is to be undertaken with biological systems. He argued that because the theory of evolution undermined the notion of genus, it would be detrimental to practical scientific endeavor.
ықпалы мен маңыздылығы
Франц Шенбернер «Еуропалық зиялының мойындауы» атты еңбегінде Бруннерді Еуропадағы «маңызды тұлғалардың бірі» деп сипаттайды. Бруннер Уолтер Ратенау, Мартин Бубер, Густав Ландауэр және Лу Андреас Саломемен хат алмасты. Альберт Эйнштейн Бруннерді оқыған, оның сыншылдық көзқарасын бағалап, Спинозаға деген құлшынысын бөліскенмен, оның философиясын, әсіресе Иммануил Кантқа қарсы келген тұстарын қабылдамады. Бруннер Черновицтегі еврей жастарының арасында көптеген адал ізбасарларды жинады. Осы топтағы ең белгілі шәкірті – ақын Роза Аусландер. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бруннердің кітаптары өртеліп, оның шәкірттері тарап кетті. Оның неміс шәкірті Магдалена Каш нацистерден Бруннердің жазбаларының көп бөлігін сақтап қалды. 1948 жылы ол Бруннердің басқа да аман қалған достарының көмегімен Гаагада «Internationaal Constantin Brunner Institut» (ICBI) институтын құрды. Дегенмен, суретшілер Ехуди Менухин мен Андре Бретон оны үлгі етіп қарағандарына қарамастан, оның еңбектеріне қызығушылықтың кең ауқымды жаңғыруы болған жоқ.
In Confessions of a European Intellectual, Franz Schoenberner describes Brunner as "one of the more important figures" in Europe. Brunner corresponded with Walther Rathenau, Martin Buber, Gustav Landauer and Lou Andreas Salomé. Albert Einstein read Brunner but, while appreciating his critical insight and sharing his devotion to Spinoza, rejected his philosophy, particularly where it stood opposed to Immanuel Kant. Brunner attracted a large and devoted following among the Jewish youth in Czernowitz. The best known of his disciples in this group is the poet, Rose Ausländer. With the Second World War, Brunner's books were burned and his devotees scattered. His German disciple Magdalena Kasch managed to save the bulk of Brunner's writing from destruction by the Nazis. In 1948, she, with the help of some of Brunner's other surviving friends, founded the "Internationaal Constantin Brunner Institut" (ICBI) in the Hague. However, there has been no major revival of interest in his work, despite the efforts of artists Yehudi Menuhin and André Breton who regarded him as a role model.
Француз тіліндегі Бруннер
Бруннердің бірнеше еңбегі француз тілінде қолжетімді. "Л'амур" – Бруннердің сексуалдық қатынастар туралы зерттемелерінің бірінші бөлімі. "Спиноза Кантқа қарсы" Бруннердің қазіргі заманғы философия тарихының жобасын ұсынады. "Неміс халқының бақытсыздығы" (түпнұсқасы 1924 ж.) нацизмнің қаупінен ескертеді. Сорбоннада Анри Лури жасаған Бруннер еңбектерінің француз тіліне бірнеше аудармасын қамтитын мұрағат сақталған. Француз тілінде де көптеген екіншілік материалдар бар, соның ішінде Мартин Роданның "Еуропалық мәдениетіміз – беймәлім" (Peter Lang, 2009) атты жақында жарық көрген еңбегі бар.
Several works by Brunner are available in French. L'amour is the first part of Brunner's work on sexual relationships. Spinoza contre Kant contains Brunner's sketch of the history of modern philosophy. Le malheur de notre peuple allemand et nos " Völkisch " (orig. 1924) warns against the dangers of Nazism. The Sorbonne has an archive of several French translations of Brunner's work by Henri Lurié. There is abundant secondary material in French as well, notably a recent work by Martin Rodan entitled Notre culture européenne, cette inconnue (Peter Lang, 2009).
Онлайн шығармалары
Спиноза Кантқа қарсы (ағылшын). "Der Judenhass und die Juden" (неміс).
Spinoza contra Kant (English). Der Judenhass und die Juden (German).