Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық тенор және актер (1921–1959)
American tenor and actor (1921–1959)
Марио Ланза (/US/'/l//ɑː//n//z//ə//, /'/l//æ//n//z//ə/ LA(H)Nzə, ˈmaːrjo ˈlantsa; туған Alfredo Arnold Cocozza alˈfreːdo koˈkottsa; 31 қаңтар 1921 – 7 қазан 1959) – американдық тенор және актер. Ол 1940-жылдардың соңы мен 1950-жылдарда Голливудта танымал болған киножұлдыз болды. Ланза 16 жасында кәсіби әнші болу үшін оқуды бастады. 1947 жылы Голливуд Боулда өнер көрсеткеннен кейін, Ланза Metro Goldwyn Mayer компаниясының басшысы Луис Б. Майермен жеті жылдық келісімшартқа қол қойды, ол оның өнерін көргеннен кейін әсерлі қалды. Осыған дейін Ланза операдан тек екі қойылымда ғана өнер көрсеткен. Келесі жылы (1948) ол Пуччинидің «Мадам Баттерфляй» операсында Пинкертон рөлін орындады. MGM үшін оның алғашқы фильмі «Осы түн ортасындағы сүйіс» (1949) болды, онда Катрин Грейсон мен Этель Бэрримормен бірге түсті. Бір жылдан кейін, «Жаңа Орлеанның тойы» фильмінде оның танымал әні «Менің сүйіктіме» миллионнан астам сатылымды әнге айналды. 1951 жылы ол өзінің кумирі, тенор Энрико Карузо рөлінде «Ұлы Карузо» атты тамыр тарихында ойнады, бұл фильм «Жылдың ең сүйкімді түні» (Sobre las Olas әуенімен) тағы бір миллионнан астам сатылымды ән шығарды. «Ұлы Карузо» сол жылы ең көп касса жинаған 11-ші фильм болды. Оның келесі фильмі «Сен менікісің» фильмінің тақырыптық әні оның соңғы миллионнан астам сатылымды хиті болды. Ән «Үздік түпнұсқа ән» номинациясына ие болды. Келесі «Студент-принц» фильміне саундтрек жазғаннан кейін, ол режиссер Кертис Бернхардтпен көркемдік айырмашылықтарға байланысты студия басшысы Доре Шаримен ұзақ созылған күреске түсті және ақырында MGM-нен босатылды. Ланза «мойындық, қатал және амбициялы» деп танымал болды. Ол 38 жасында өкпе эмболиясынан қайтыс болғанға дейін тағы үш фильмде ойнады. 1959 жылы қайтыс болған кезде ол әлі де «дүниедегі ең әйгілі тенор» болды.
Mario Lanza (/US/'/l//ɑː//n//z//ə//, /'/l//æ//n//z//ə/ LA(H)Nzə, ˈmaːrjo ˈlantsa; born Alfredo Arnold Cocozza alˈfreːdo koˈkottsa; January 31, 1921 – October 7, 1959) was an American tenor and actor. He was a Hollywood film star popular in the late 1940s and the 1950s. Lanza began studying to be a professional singer at the age of 16. After appearing at the Hollywood Bowl in 1947, Lanza signed a seven year film contract with Louis B. Mayer, the head of Metro Goldwyn Mayer, who saw his performance and was impressed by his singing. Prior to that, the adult Lanza sang only two performances of an opera. The following year (1948) he sang the role of Pinkerton in Puccini's Madama Butterfly in New Orleans. His film debut for MGM was in That Midnight Kiss (1949) with Kathryn Grayson and Ethel Barrymore. A year later, in The Toast of New Orleans, his featured popular song "Be My Love" became his first million selling hit. In 1951, he starred as tenor Enrico Caruso, his idol, in the biopic The Great Caruso, which produced another million seller with "The Loveliest Night of the Year" (a song which used the melody of Sobre las Olas). The Great Caruso was the 11th top grossing film that year. The title song of his next film, Because You're Mine, was his final million selling hit song. The song went on to receive an Academy Award nomination for Best Original Song. After recording the soundtrack for his next film, The Student Prince, he embarked upon a protracted battle with studio head Dore Schary arising from artistic differences with director Curtis Bernhardt, and was eventually fired by MGM. Lanza was known to be "rebellious, tough, and ambitious". He made three more films before dying of an apparent pulmonary embolism at the age of 38. At the time of his death in 1959, he was still "the most famous tenor in the world".
Алғашқы жылдар
Филадельфияда Альфредо Арнольд Кокоцца болып дүниеге келген ол, кішкентай кезінде ата-анасы – Абруццо және Молизе аймақтарынан шыққан италияндықтардың әсерімен классикалық ән өнерімен танысты. Оның анасы Мария Ланца Абруццо аймағындағы Пескара провинциясындағы Токко-да-Казаурия қаласынан, ал әкесі Антонио Кокоцца Молизе аймағындағы Изерния провинциясындағы Филигнано қаласынан шыққан. 16 жасқа келгенде оның ән таланты айқын байқалды. Ол жасөспірім кезінде Филадельфиядағы YMCA Opera Company опералық қойылымдарында өнер көрсетіп, кейін Бостон симфониясының ұзақ жылдар (1924–1949) бас дирижері Серж Куссевицкийдің назарына ілікті. 1942 жылы Куссевицкий жас Кокоццаға Массачусетс штатындағы Танглвудтағы Беркшир музыка орталығына толық студенттік стипендия берді. Содан кейін Куссевицкий оған: "Сенің дауысың – жүз жылда бір рет естілетін дауыс" деген екен.
Born Alfredo Arnold Cocozza in Philadelphia, he was exposed to classical singing at an early age by his Abruzzese Molisan Italian parents. His mother Maria Lanza was from Tocco da Casauria, a town in the province of Pescara in the region of Abruzzo. His father Antonio Cocozza was from Filignano, a town in the province of Isernia in the region of Molise. By age 16, his vocal talent had become apparent. Starting out in local operatic productions in Philadelphia for the YMCA Opera Company while still in his teens, he later came to the attention of longtime (1924–49) principal Boston Symphony conductor Serge Koussevitzky. In 1942, Koussevitzky provided young Cocozza with a full student scholarship to the Berkshire Music Center at Tanglewood, Massachusetts. Reportedly, Koussevitzky later told him "Yours is a voice such as is heard once in a hundred years."
Опералық мансабы
Ол опералық дебютін 7 тамызда 1942 жылы Танглевудтағы Беркшир музыка фестивалінде Отто Николайдың «Виндзордың қуанышты әйелдері» операсында Фентон рөлімен жасады. Бұл Кокоццаның сахналық атын Марио Ланза деп қабылдауына себеп болды, себебі ол анасының бойжеткен кезіндегі тегіне ұқсас еді. Танглевудтағы өнер көрсетулері оған сыншылардың жоғары бағасын әкелді, «Нью-Йорк Таймс» газетінің Ноэль Штраусы 21 жасар тенорды «сол кездегі тенорлардың арасында сапасы, жылуы және күші жағынан теңдесі жоқ» деп мақтады. Герберт Граф кейін «Opera News» журналында (5 қазан 1942 ж.) «Маусымның нағыз жаңалығы – Марио Ланза болды. Бір күні оған Метрополитен операсына шақырудан гөрі қиындықтар тумас еді» деп жазды. Ланза Танглевудта Николайдың Фентон әнін екі рет орындады, сондай-ақ Пуччинидің «Богема» операсының III актісінде мексикалық сопрано Ирма Гонсалес, баритон Джеймс Пиз және меццо-сопрано Лора Кастелланомен бірге өнер көрсетті. Музыкалық сыншы Джей Розенфельд 1942 жылдың 9 тамызындағы «Нью-Йорк Таймс» газетінде: «Ирма Гонсалес Мими рөлінде, ал Марио Ланза Родольфо рөлінде дауыстарының әдемілігімен және кейіпкерлерін көркем бейнелеуімен көзге түсті» деп жазды. 2008 жылы қайтыс болғанға дейін берген сұхбатында Гонсалес Ланзаның «өте әдепті, жағымды, күшті және әдемі дауысты» болғанын еске алды. Оның опералық мансабы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тоқтап қалды, ол АҚШ әуе корпусының арнайы қызметтеріне жіберілді. Ол соғыс жылдарындағы «Бейікте» және «Қанатты жеңіс» сериалдарында ойнады. Ол соңғысының фильмдік нұсқасында да қатысты (бірақ хордың танылмайтын мүшесі ретінде). 1945 жылдың қыркүйегінде Нью-Джерси штатының Атлантик-Сити қаласында NBC симфониялық оркестрімен бірге, өзінің ұстазы Питер Герман Адлердің жетекшілігімен концерт беріп, әншілік мансабын жаңартты. Келесі айда ол CBS радиосының «Great Moments in Music» бағдарламасында тенор Ян Пирс орнына шығып, төрт айдың ішінде алты рет өнер көрсетіп, әртүрлі опералар мен басқа да шығармалардан үзінділер орындады. Ол 15 ай бойы Энрико Розатиден сабақ алды, содан кейін 1947 жылдың шілдесінен 1948 жылдың мамырына дейін АҚШ, Канада және Мексика бойынша 86 концерттік турнеге бас Джордж Лондон мен сопрано Франсис Йендпен бірге шықты. 1947 жылдың шілдесінде Чикагоның Грант Паркіне екінші рет келгенін сынға алып, «Чикаго Санди Трибюн» газетінде Клаудия Кэссиди Ланзаның «өте табиғи тенорын» мақтады және «оның көптеген жақсы тұстарынан қашып кетсе де, оны үйренуге болмайтын нәрселерге ие. Ол лирикалық желінің көрерменге қалай жететінін біледі және операның неге музыкалық драма екенін түсінеді» деп атап өтті. 1948 жылдың сәуірінде Ланза Уолтер Герберт жетекшілігімен Нью-Орлеан опера қауымдастығы үшін Пуччинидің «Мадама Баттерфляй» операсында Пинкертон рөлін екі рет орындады, режиссері Армандо Аньини болды. «Сент-Луис Ньюс» газетінде (1948 жылдың 9 сәуірінде) алғашқы кештің қойылымын сынға алып, Лоренс Оден былай деп жазды: «Марио Ланза лейтенант Пинкертон рөлін айтарлықтай жалынмен орындады. Біз мұндай романтикалық жетекші тенорді сирек көреміз. Оның ерекше әдемі дауысы үлкен көмек береді». Осы қойылымдардың сәттілігінен кейін, ол 1949 жылы Вердидің «Травиата» операсындағы Альфредо рөліне Нью-Орлеанға қайта шақырылды. Бірақ, өмірбаянын жазған Армандо Чезаридің айтуынша, 1949 жылы Ланза «бұрыннан-ақ Голливуд машинасына терең батып кеткен еді, сондықтан [Вердидің ортаңғы тенордағы басты рөлін] ешқашан үйренбеді». Өлген кезде Ланза опера сахнасына қайта оралуға дайындалып жатқан еді. Дирижер Питер Герман Адлер, ол бұрын Ланзамен концертте де, «Ұлы Карузо» фильмінің саундтрегінде де жұмыс істеген, 1959 жылдың жазында Римде тенорды жолықтырды және кейіннен «Ланза опера жаттықтырушысымен күніне екі сағат жұмыс істеді және операға, оның жалғыз шынайы махаббатына қайта оралуға ниеттенді» деп еске алды. Адлер тенорға «опералық болашағын жоспарлауда» «барлық мүмкін көмекті» уәде етті. 1959 жылдың 14 қазанындағы «Variety» журналында Ланзаның Рим операсының 1960-61 маусымда Леонкаваллоның «Паглиаччи» операсындағы Канио рөлінде операға қайта оралуын жоспарлағаны туралы хабарланды. Бұл туралы Рим операсының көркемдік директоры Риккардо Витале де растады. «Variety» сондай-ақ Ланзаның қайтыс болған кезде оған RCA Victor үшін Римде RCA Italiana жаздырған толық опералық жазбаларға қатысуға дайындық жүргізіліп жатқанын атап өтті.
He made his opera debut as Fenton in Otto Nicolai's The Merry Wives of Windsor (in English) at the Berkshire Music Festival in Tanglewood on August 7, 1942 after a period of study with conductors Boris Goldovsky and Leonard Bernstein. This was when Cocozza adopted the stage name Mario Lanza for its similarity to his mother's maiden name, Maria Lanza. His performances at Tanglewood won him critical acclaim, with Noel Straus of The New York Times hailing the 21 year old tenor as having "few equals among tenors of the day in terms of quality, warmth and power". Herbert Graf subsequently wrote in Opera News (October 5, 1942), "A real find of the season was Mario Lanza [ ] He would have no difficulty one day being asked to join the Metropolitan Opera." Lanza sang Nicolai's Fenton twice at Tanglewood, in addition to appearing there in a one off presentation of Act III of Puccini's La bohème with the noted Mexican soprano Irma González, baritone James Pease and mezzo soprano Laura Castellano. Music critic Jay C. Rosenfeld wrote in The New York Times of August 9, 1942, "Irma González as Mimì and Mario Lanza as Rodolfo were conspicuous by the beauty of their voices and the vividness of their characterizations." In an interview shortly before her own death in 2008, González recalled that Lanza was "very correct, likeable, with a powerful and beautiful voice". His budding operatic career was interrupted in World War II when he was assigned to Special Services in the U. S. Army Air Corps. He appeared in the wartime shows On the Beam and Winged Victory. He also appeared in the film version of the latter (albeit as an unrecognizable member of the chorus). He resumed his singing career with a concert in Atlantic City, New Jersey with the NBC Symphony Orchestra in September 1945 under Peter Herman Adler, subsequently his mentor. The following month, he replaced tenor Jan Peerce on the live CBS radio program Great Moments in Music on which he made six appearances in four months, singing extracts from various operas and other works. He studied with Enrico Rosati for 15 months, and then embarked on an 86 concert tour of the United States, Canada and Mexico between July 1947 and May 1948 with bass George London and soprano Frances Yeend. Reviewing his second appearance at Chicago's Grant Park in July 1947 in the Chicago Sunday Tribune, Claudia Cassidy praised Lanza's "superbly natural tenor" and observed that "though a multitude of fine points evade him, he possesses the things almost impossible to learn. He knows the accent that makes a lyric line reach its audience, and he knows why opera is music drama." In April 1948, Lanza sang two performances as Pinkerton in Puccini's Madama Butterfly for the New Orleans Opera Association conducted by Walter Herbert with stage director Armando Agnini. Reviewing the opening night performance in the St. Louis News (April 9, 1948), Laurence Oden wrote "Mario Lanza performed Lieutenant Pinkerton with considerable verve and dash. Rarely have we seen a more superbly romantic leading tenor. His exceptionally beautiful voice helps immeasurably." Following the success of these performances, he was invited to return to New Orleans in 1949 as Alfredo in Verdi's La traviata. But, as biographer Armando Cesari wrote, Lanza by 1949 "was already deeply engulfed in the Hollywood machinery and consequently never learned [that key mid Verdi tenor] role." At the time of his death, Lanza was preparing to return to the operatic stage. Conductor Peter Herman Adler, with whom Lanza previously had worked both in concert and on the soundtrack of The Great Caruso, visited the tenor in Rome during the summer of 1959 and later recalled that "[Lanza] was working two hours a day with an operatic coach, and intended to go back to opera, his only true love." Adler promised the tenor "all possible help" in his "planning for his operatic future." In the October 14, 1959 edition of Variety, it was reported that Lanza had planned to make his return to opera in the role of Canio in Leoncavallo's Pagliacci during the Rome Opera's 1960–61 season. This was subsequently confirmed by Riccardo Vitale, artistic director of the Rome Opera. Variety also noted that preparations had been underway at the time of Lanza's death for him to participate in a series of complete opera recordings for RCA Victor to be recorded in Rome by RCA Italiana.
Кино мансабы
1947 жылдың тамызында Голливуд Боулдағы концерт Ланзаны Луис Б. Майердің назарына түсірді, ол Ланзаны Metro Goldwyn Mayer компаниясымен жеті жылдық келісімшартқа қол қойды. Келісімшартқа сәйкес, ол жылына алты ай студияда жұмыс істеуге міндетті болды, ал Ланза бастапқыда кино мансабын опералық және концерттік өнерімен үйлестіре алады деп ойлады. 1949 жылдың мамыр айында ол RCA Victor үшін алғашқы коммерциялық жазбаларын жасады. Ланзаның сол алғашқы жазу сессиясындағы "Che gelida manina" (La bohème) ариясы кейіннен (АҚШ) Ұлттық жазбалар сыншылары қауымдастығының "Жыл опералық жазуы" сыйлығымен марапатталды.
A concert at the Hollywood Bowl in August 1947 had brought Lanza to the attention of Louis B. Mayer, who promptly signed Lanza to a seven year film contract with Metro Goldwyn Mayer. The contract required him to commit to the studio for six months of the year and Lanza initially believed he would be able to combine his film career with his operatic and concert appearances. In May 1949, he made his first commercial recordings for RCA Victor. Lanza's recording of the aria "Che gelida manina" (from La bohème) from that first session was subsequently awarded the prize of Operatic Recording of the Year by the (United States) National Record Critics Association.
Жаңа Орлеанның тосты
Ланзаның алғашқы екі басты рөлдегі фильмі, "That Midnight Kiss" және "The Toast of New Orleans", екеуі де Кэтрин Грейсонмен бірге коммерциялық сәттілікке жетті, ал 1950 жылы оның соңғы фильмнен жазған "Be My Love" әні жас әншінің үш миллион дана сатылған синглдерінің біріншісі болды, осы арқылы ол зор атаққа ие болды. MGM студиясында жұмыс істеген кезінде Ланза Оскар сыйлығының лауреаты, дирижер, композитор және аранжировщик Джонни Гринмен тығыз байланыста болды. 1977 жылы Ланзаның өмірбаянын жазған Армандо Чезаримен сұхбатында Грин тенордың қалай жеткеніне қатысты өзін сенімсіз сезінгенін және Голливуд жұлдызына айналуға дейін опера сахнасында өзін бекітуге үлкермегенін жақсы білгенін айтты. "Егер [Ланза] Мет [Метрополитан Опера үйінің] жетекші теноры болғанда, тіпті ең басты теноры болғанда, және маусымдар арасында фильм түсіру үшін Голливудқа келгенде, ол Метті өзінің үйі ретінде [сенімділікке] ие болар еді", - деді Грин. Гриннің сөзіне қарағанда, Ланза "келесі Карузоның дауысына ие болды. [Ланза] ерекше, өте ерекше қасиетке ие болды – орта және төменгі регистрде баритонның дыбысы бар тенор, сонымен қатар музыка жасауға керемет сезімталдық пен ұлы музыкалық қабілетке ие болды. Мен онымен жұмыс істеуді музыкалық жағынан өте қызықты деп таптым."
Lanza's first two starring films, That Midnight Kiss and The Toast of New Orleans, both opposite top billed Kathryn Grayson, were commercial successes, and in 1950 his recording of "Be My Love" from the latter became the first of three million selling singles for the young singer, earning him enormous fame in the process. While at MGM, Lanza worked closely with Academy Award winning conductor, composer, and arranger Johnny Green. In a 1977 interview with Lanza biographer Armando Cesari, Green recalled that the tenor was insecure about the manner in which he had become successful, and was keenly aware of the fact that he had become a Hollywood star before first having established himself on the operatic stage. Had [Lanza] been already a leading tenor, if not the leading tenor at the Met[ropolitan Opera House], and come to Hollywood in between seasons to make a picture, he would have had [the security of having] the Met as his home," Green remarked. According to Green, Lanza possessed "the voice of the next Caruso. [Lanza] had an unusual, very unusual quality a tenor with a baritone color in the middle and lower registers, and a great feeling for the making of music. A great musicality. I found it fascinating, musically, to work with [him].
Ұлы Карузо
1951 жылы Ланза «Ұлы Карузо» фильмінде Энрико Карузо рөлін ойнады, бұл MGM үшін сол жылғы ең үлкен жетістік болды. Сонымен бірге, Ланзаның өсіп келе жатқан танымалдылығы оны кейбір музыка сыншыларының, тіпті оның бұрынғы жұмыстарын жоғары бағалағандардың да қатал сынауына ұшыратты. Оның өнерінен өзі де тенор болған Энрико Карузоның ұлы Энрико Карузо-младший ризашылық білдірді. 1987 жылы қайтыс болғанға дейін Энрико-младший «Энрико Карузо: Әкем және отбасым» (1990 жылы жарық көрген) кітабында былай деп жазды: «Мен Марио Ланцадан бұрын немесе кейін Карузоның экрандық өмірбаянында осы рөлге лайықты табысқа жете алған басқа тенорды еске түсіре алмаймын. Ланца ғасырдың онға жуық немесе одан да көп керемет тенор дауысымен, табиғи дауыс орналасуымен, ерекше және әдемі тембрмен, сондай-ақ қате жібермейтін музыкалық сезіммен дүниеге келді».
In 1951, Lanza portrayed Enrico Caruso in The Great Caruso, which was MGM's biggest success of the year. At the same time, Lanza's increasing popularity exposed him to intense criticism by some music critics, including those who had praised his work years earlier. His performance earned him compliments from the subject's son, Enrico Caruso Jr., a tenor in his own right. Shortly before his own death in 1987, Enrico Jr. wrote in Enrico Caruso: My Father and My Family (posthumously published in 1990) that:I can think of no other tenor, before or since Mario Lanza, who could have risen with comparable success to the challenge of playing Caruso in a screen biography Lanza was born with one of the dozen or so great tenor voices of the century, with a natural voice placement, an unmistakable and very pleasing timbre, and a nearly infallible musical instinct.
Студент-Принц
1952 жылы Ланза өзінің келесі фильмі "Студент-принц" (1954) үшін әндер жаздырғаннан кейін MGM компаниясынан уақытша шеттетіліп, соңында жұмыстан босатылды. Сол кездегі таблоид баспасөзінде ең көп айтылған себеп – оның үнемі қайталап тұратын салмақ мәселесі Принцтің костюмдеріне сыймауына себеп болды. Алайда, оның биографтары Чезари мен Мэннинг анықтағандай, Ланза түсірілім басталғанда артық салмақпен ауырмаған, шын мәнінде, режиссер Кертис Бернхардтпен фильмдегі әндердің бірін орындауына қатысты дау туғаннан кейін Ланза түсірілім алаңынан кетіп қалды. MGM Бернхардты алмастырудан бас тартты, нәтижесінде фильм ағылшын актері Эдмунд Пурдомның қатысуымен түсірілді, ол Ланзаның дауысына синхронды ән айтты. Жұмыстан босатылуына өте қиындықтанып, өзіне сенімсіздік сезімі күшейген Ланза бір жылдан астам уақыт бойы дерлік үйден шықпай, көбінесе маскүнемдікке берілді. Осы кезеңде бұрынғы менеджерінің дұрыс емес инвестициялық шешімдері салдарынан Ланза банкротқа жақын қалды, ал оның жомарт шығындарынан 250 000 доллар салық төлемеген болып қалды.
In 1952, Lanza was suspended and ultimately dismissed by MGM after he had recorded the songs for his next film, The Student Prince (1954). The reason most frequently cited in the tabloid press at the time was that his recurring weight problem had made it impossible for him to fit into the costumes of the Prince. However, as his biographers Cesari and Mannering have established, Lanza was not overweight at the beginning of the production, and it was, in fact, a disagreement with director Curtis Bernhardt over Lanza's performance of one of the songs in the film that led to Lanza walking off the set. MGM refused to replace Bernhardt, and the film was subsequently made starring English actor Edmund Purdom, who lip synched to Lanza's dubbed singing voice. Depressed by his dismissal, and with his self confidence severely undermined, Lanza became a virtual recluse for more than a year, frequently seeking refuge in alcoholic binges. During this period, Lanza also came very close to bankruptcy as a result of poor investment decisions by his former manager, and his lavish spending habits left him owing about $250,000 in back taxes to the IRS.
Серенада
Ланза 1955 жылы Warner Bros. компаниясы шығарған «Серенада» фильмімен киноға белсенді оралып келді. Алайда, фильм «Der Rosenkavalier», «Fedora», «L'arlesiana» және «Otello» арияларын, сондай-ақ сопрано Лисия Албанезебен «Otello» дуэтін қамтыған күшті музыкалық мазмұнына қарамастан, бұрынғы фильмдерідей сәтті болмады. Мэм. Албанезе 1980 жылы Ланза туралы былай деді: «Мен Марио туралы көптеген әңгімелер естідім. Дауысы сахнаға тым кішкентай, ноталарды жаттауға, толық операны орындауға шамасы жетпейді, тіпті толық арияны да айта алмайды, оның жазбалары арияның әртүрлі бөліктерін тіркеу арқылы жасалған дегенді естідім. Бұлардың ешқайсысы да шындық емес! Оның лирико-спинто дауысы ең әдемісі еді. Ол керемет, әдемі және қуатты дауыс еді. Мен білемін, өйткені мен көптеген тенорлармен бірге ән айттым. Оның қажеттінің бәрі де болды – дауыс, темперамент, мінсіз дикция. Ол дауысы жағынан өте сенімді болды. Оған жай ғана жаттықтырушы керек еді. Ол үшін бәрі де оңай болды. Ол керемет еді!» 1957 жылдың мамыр айында Ланза Италияның Рим қаласына көшіп, «Римнің жеті төбесі» фильмінде жұмыс істеді және сол жылдың қараша айында Лондон Палладиумындағы Корольдік әртүрлілік шоуында Елизавета II патшайым үшін тікелей өнер көрсетті. 1958 жылдың қаңтар және сәуір айлары аралығында Ланза Ұлыбритания, Бельгия, Нидерланды, Франция және Германияда концерттік турне өткізді. Ол бұл турне аясында барлығы 22 концерт берді және ән айтуы үшін көбінесе жағымды пікірлер алды. Осы кезеңдегі нашар денсаулығына байланысты бірнеше концерттер тоқтатылғанына қарамастан, Ланза опералық қойылымдарға, концерттерге және фильмдерге ұсыныстар алуын жалғастырды. 1958 жылдың қыркүйегінде ол өзінің соңғы фильмі «Бірінші рет» фильмінің саундтрегі үшін Рим опера театрында бірнеше опералық жазбалар жасады. Сол кезде ол опера театрының көркемдік директоры Риккардо Виталедің назарына ілігіп, тенорға опералық рөлдерді таңдауда толық еркіндік берді. Ланцаға Неапольдегі Сан-Карло операсынан өзі қалаған кез келген операда ән айтуға ұсыныс жасалды.
Lanza returned to an active film career in 1955 in Serenade, released by Warner Bros. However the film was not as successful as his previous films, despite its strong musical content, including arias from Der Rosenkavalier, Fedora, L'arlesiana, and Otello, as well as the Act I duet from Otello with soprano Licia Albanese. Mme. Albanese said of Lanza in 1980:I had heard all sorts of stories about Mario [Lanza]. That his voice was too small for the stage, that he couldn't learn a score, that he couldn't sustain a full opera; in fact, that he couldn't even sing a full aria, that his recordings were made by splicing together various portions of an aria. None of it is true! He had the most beautiful lirico spinto voice. It was a gorgeous, beautiful, powerful voice. I should know because I sang with so many tenors. He had everything that one needs. The voice, the temperament, perfect diction. Vocally he was very secure. All he needed was coaching. Everything was so easy for him. He was fantastic! Lanza moved to Rome, Italy in May 1957, where he worked on the film Seven Hills of Rome, and returned to performing live in November of that year, singing for Queen Elizabeth II at the Royal Variety Show at the London Palladium. From January to April 1958, Lanza gave a concert tour of the UK, Belgium, the Netherlands, France and Germany. He gave a total of 22 concerts on this tour, receiving mostly positive reviews for his singing. Despite a number of cancellations, which resulted from his poor health during this period, Lanza continued to receive offers for operatic appearances, concerts, and films. In September 1958, he made a number of operatic recordings at the Rome Opera House for the soundtrack of what would turn out to be his final film, For the First Time. It was then that he came to the attention of that opera house's artistic director, Riccardo Vitale, who promptly offered the tenor carte blanche in his choice of operatic roles. Lanza also received offers to sing in any opera of his choosing from the San Carlo in Naples.
Жеке өмір
Ланзаның досы Берт Хикс оны әпкесі Бетти Хикспен таныстырды. Ланза мен Бетти кездесуге бастады, және олар 1945 жылдың 13 сәуірінде Беверли-Хиллз қалалық әкімдігінде судьямен неке қиды. Олардың төрт баласы болды: Колин (9 желтоқсан 1948 жылы туған), Эллиса (3 желтоқсан 1950 жылы туған), Деймон (12 желтоқсан 1952 жылы туған) және Марк (19 мамыр 1954 жылы туған).
Lanza's friend Bert Hicks introduced him to his sister, Betty Hicks. Lanza and Betty began dating, and the couple were married by a judge at the Beverly Hills city hall on April 13, 1945. They had four children: Coleen (born December 9, 1948), Ellisa (born December 3, 1950), Damon (born December 12, 1952), and Marc (born May 19, 1954).
Өлім
1959 жылғы сәуірде Ланзаның денсаулығы нашарлаған, негізінен жүрек ауруларымен және пневмониямен ауырған. 1959 жылғы 25 қыркүйекте ол жақын арада түсуі тиіс фильмге дайындалу үшін салмақ тастау мақсатында Римдегі Валье Джулия клиникасына түсті. Клиникада болғанда, ол пациенттерді ұзақ уақыт бойы қозғалмай, седациялық дәрілермен ұйықтатуды көздейтін, "күңгірт ұйқы" деп аталатын даулы салмақ жоғалту бағдарламасынан өтті. 7 қазанда Ланза 38 жасында өкпелік эмболиядан қайтыс болды. Денсаулық сақтау органдары сараптама жүргізбеді. Мария Канилья, Франко Фабрици және Энцо Фиермонте жерлеу рәсіміне қатысты. Фрэнк Синатра көңіл айту телеграммасын жіберді.
In April 1959, Lanza reportedly fell ill, mainly with heart problems as well as pneumonia. On September 25, 1959, he entered Rome's Valle Giulia clinic for the purpose of losing weight for an upcoming film. While in the clinic, he underwent a controversial weight loss program colloquially known as "the twilight sleep treatment", which required its patients to be kept immobile and sedated for prolonged periods. On October 7, Lanza died of an apparent pulmonary embolism at age 38. No autopsy was performed. Maria Caniglia, Franco Fabrizi, and Enzo Fiermonte attended the funeral. Frank Sinatra sent his condolences by telegram.
Музыкалық мұра
Ланза – RCA Victor Red Seal компаниясының алтын дискін жеңіп алған және екі жарым миллион альбом сатқан алғашқы әртіс болды. Кейбір дереккөздер оны Голливуд фильмдеріндегі "жедел табысынан" кейін "жаңа Карузо" деп атады, ал MGM оның сұлу келбеті мен қуатты дауысының арқасында киностудияның "ән салатын Кларк Гейбл" болатынына үміттенді. Ол RCA Victor жұлдызы Элвис Преслиге зор ықпал етті. Ланзаның қазасынан бір жыл өткен соң Пресли Ланза танымал еткен "O Sole Mio" әнінің ағылшын тіліндегі нұсқасын жазды. "It's Now or Never" әні Преслидің барлық уақыттағы ең көп сатылған әндерінің біріне айналды. 1994 жылы Хосе Каррерас әлемдік концерттік турнесі барысында Ланзаға құрмет көрсетіп: "Егер мен опера әншісі болсам, онда бұл Марио Ланзаның арқасы" деді. Пласидо Доминго: "Ланзаның құштарлығы мен дауысының ерекшелігі мені операны орындауға шабыс тартты. Мен операға деген махаббатымды Филадельфиялық балаға қарыздымын". Опера сахнасында тек екі рет өнер көрсеткендіктен, көптеген сыншылар оны опера жұлдызы деп санау үшін ірі театрларда "опералық тәжірибесін" арттыруы керек деп ойлады. Оның фильмдері, әсіресе "Ұлы Карузо" фильмі, Джозеф Кальеха, Хосе Каррерас, Пласидо Доминго, Лучано Паваротти және Вячеслав Полозов сияқты көптеген болашақ опера жұлдыздарына әсер етті. Опера тарихшысы Клайд Маккантс: "Опералық музыканы орындаған голливудтық әншілердің ішінде ең зор әсер еткен Марио Ланза болды" деді. Голливудтың ақпарат таратушысы Хедда Хоппер: "Марио сияқты адам ешқашан болған емес, және оның орнына басқа біреуді көретініме күмәнім бар" деген қорытынды жасады.
Lanza was the first RCA Victor Red Seal artist to win a gold disc and the first artist to sell two and a half million albums. He was referred to by some sources as the "new Caruso" after his "instant success" in Hollywood films, while MGM hoped he would become the movie studio's "singing Clark Gable" for his good looks and powerful voice. He was a big inspiration to fellow RCA Victor recording star Elvis Presley. A year after Lanza's death, Presley recorded an English translation of "O Sole Mio", which was popularized by Lanza. This song, "It's Now or Never", went on to be one of Presley's all time best selling songs. In 1994, José Carreras paid tribute to Lanza during a worldwide concert tour, saying, "If I'm an opera singer, it's thanks to Mario Lanza." Plácido Domingo stated, "Lanza's passion and the way his voice sounds are what made me sing opera. I actually owe my love for opera to a kid from Philadelphia." Because he appeared on the operatic stage only twice, many critics felt that he needed to have had more "operatic quality time" in major theaters before he could be considered an opera star. His films, especially The Great Caruso, influenced numerous future opera stars, including Joseph Calleja, José Carreras, Plácido Domingo, Luciano Pavarotti, and Vyacheslav Polozov. According to opera historian Clyde McCants, "Of all the Hollywood singers who performed operatic music the one who made the greatest impact was Mario Lanza." Hollywood gossip columnist Hedda Hopper concluded that "there had never been anyone like Mario, and I doubt whether we shall ever see his like again".
Ескерткіштер мен марапаттар
Марио Ланза бульвары – Филадельфияның Иствик ауданындағы көше, Филадельфия халықаралық әуежайына жақын орналасқан және Джон Хайнц ұлттық жануарлар қоры аумағында аяқталады. Марио Ланза институты мен мұражайы, Ланзаның мұрасын құрметтейді және жас әншілерге стипендиялар береді, Оңтүстік Филадельфиядағы Монтроз көшесі, 712 мекенжайында орналасқан. Филадельфияның Куин-стрит паркі 1967 жылы Ланзаның құрметіне қайта аталды. Ланзаның туған үйі – Оңтүстік Филадельфиядағы 636 Кристиан-стриттегі үйі бұзылғаннан кейін, оның орнына Пенсильвания тарихи және мұражай комиссиясының тақтасы орнатылды. 1998 жылы Калифорния штатының Палм-Спрингс қаласындағы Жұлдыздар аллеясында оған Алтын пальма жұлдызы арналды. Ланза Голливудтың Даңқ аллеясында екі жұлдызға ие: 1751 Вайн-стриттегі жазу жұлдызы және 6821 Голливуд бульварындағы кино жұлдызы.
Mario Lanza Boulevard is a roadway in the Eastwick section of Lanza's native Philadelphia, close to Philadelphia International Airport and ending on the grounds of the John Heinz National Wildlife Refuge. The Mario Lanza Institute and Museum, which honors Lanza's legacy and also provides scholarships to young singers, is located at 712 Montrose Street in South Philadelphia. Philadelphia's Queen Street Park was renamed for Lanza in 1967. After the home at 636 Christian Street in South Philadelphia where Lanza was born was demolished, a Pennsylvania Historical and Museum Commission marker was put in its place to mark the site. In 1998, a Golden Palm Star on the Palm Springs, California, Walk of Stars was dedicated to him. Lanza has been awarded two Stars on the Hollywood Walk of Fame: a Star for Recording at 1751 Vine Street, and a Star at 6821 Hollywood Boulevard for Motion Pictures.