Кіріспе

Манитоба туралы заң, 1870 жыл – Канада Парламентінің актісі, Канада Конституциясының бір бөлігі, Манитобаның Канаданың бесінші провинциясы ретінде қабылдануын қамтамасыз етті. Бұл, 1870 жылдың 15 шілдесінде Руперт жері мен Солтүстік-Батыс территориясының британдық иеліктері Канадаға қосылғаннан кейін жүзеге асты. Шиеленісті азайту мақсатында қабылданған акт, федералды үкімет пен Ред-Ривер колониясының халқы (әсіресе метистер) арасындағы өзін-өзі анықтау құқығы үшін болған күрестің заңдық шешімін белгіледі. Бұл күрес 1870 жылы Канаданың Руперт жерін сатып алуымен басталған еді. Бұл аймақ бастапқыда Руперт жерінің бір бөлігі болған, онда тері саудагерлері аң аулау және тұзақ қоюмен айналысқан. Руперт жерін сол кездегі ең ірі тері сауда компаниясы – Гудзон шығанағы компаниясы (HBC) басқарған. 1860 жылдардың соңында HBC жерді 1868 жылғы Руперт жері туралы заң арқылы Британдық тәжге өткізді. Бұл Ред-Ривер колониясы аумағында қызу дау-дамайға себеп болды. Британдық тәж бен Канада үкіметінің пікірінше, жер HBC-ге тиесілі болған, тіпті сол жерде аборигендер мен метистер тұрғанмен де. Канада үкіметі Руперт жері үшін 300 000 фунт стерлинг төледі, бұл Канада үкіметі үшін осы күнге дейін жасалған ең ірі жер сатып алу болды. HBC-ден жерді алғаннан кейін, Канада үкіметі Парламент мүшелерін тағайындауға кірісті. Уильям Макдугалл 1869 жылы Руперт жері мен Солтүстік-Батыс территориясының лейтенант-губернаторы болып тағайындалды. 1869 жылдың қыркүйегінде Макдугалл көптеген әкімшілік қызметкерлерімен бірге Ред-Риверге аттанды. Ол діни қызметкер және заңгер болу үшін білім алған, бірақ білімін толық аяқтамаған. 16 желтоқсанда Макдугалл уақытша күшін тоқтатты. Канада үкіметі егемендікті орнату және саяси шешім табу үшін жаңа экспедиция ұйымдастырды. Экспедицияға қарамастан, Канада үкіметі егемендікке жету үшін жұмысын жалғастырды. 1870 жылғы Манитоба туралы заң Ред-Ривер колониясын Канаданың бір бөлігіне айналдырып, Манитоба провинциясын құрды. Манитоба туралы 1870 жылғы заң қабылданғаннан кейін де жер құқықтарын реттеу бойынша көп жұмыс атқарылуы керек еді. Жер құқықтары шешілгенге дейін, сэр Джон А. Макдональд полковник Гарнет Вулсли басқаратын әскери экспедицияны Манитобаға жіберді. Бұл Ред-Ривер экспедициясы Вулсли экспедициясы деп аталды. Үкімет бұл экспедицияны жазалау мақсатында емес деп мәлімдеді, бірақ милиция Томас Скотттың өліміне кек қайтаруды қалады. Соңынан туған хаос пен метистерге қарсы жазалау шаралары Канаданың шығысындағы және АҚШ-тағы газеттерде «Террор билігі» деп аталды. Көптеген метистер Саскачеванға қашып кетті, ал Луи Риль осы уақытта АҚШ-қа қашты. Джон А. Макдональд пен Джордж Этьен Картье 1870 жылы Манитоба провинциясын құруда жетекші рөл атқарды. Бұл екі адамның жеке одақтастығы саяси қозғалыстарда олардың бірлескен күшін арттырды.

Жер

Метистердің пайдасына 1870 жылғы Манитоба заңы, олар өңдеген жерлерге меншік құқығын беруді және олардың балаларына қосымша жер беруді кепілдеді.

Діндік және тілдік құқықтар

Заң көптеген мәселелерді қамтыды. Онда діни және тілдік құқықтар қарастырылды.

Манитобаның мектеп дағдарысы

1870 жылғы Манитоба актісінің бір ғана тармағында келіспеушілік болды, ал қалғандары келісілді. Тіл және дін сияқты мәселелер үкімет тарапынан қорғалды және Канада сот жүйесімен мойындалды. Білім беру жүйесінде ағылшын және француз тілдерінде білім алу құқығына қатысты тармақ қорғалмады, керісінше саяси тұлғалар арасында дау тудырды. Пьер Жозеф Оливье Шово және либералдық партияның жетекшісі Александр Маккензи сияқты көрнекті тұлғалар француз немесе ағылшын тілінде білім алу құқығына әсер ететін бұл тармаққа қатысты қарама-қарсы пікірлер білдірді. Сөйтіп, акті осы процесті қамтамасыз етті. Бірақ, кейіннен Канада үкіметі уәде берілген жер көлемінің метис балаларының санына қарағанда кем екенін түсінді. Осы мәселе жерді лотерея арқылы бөлу процесін жер құжаттарына (scrip) алмастырды. Үкімет жердің орнына ақшалай құжаттар (scrip) беруге шешім қабылдады, оларды тек Солтүстік-Батыс территориясының мемлекеттік жерлерін сатып алуға ғана жұмсауға болады еді. 31-тармаққа қатысты келесі сот ісінде сот «Канаданың метистер үшін отан немесе жерлік база құруға қатысты сұраныс, күту немесе қарастыру болған жоқ» деп мәлімдеді.

1870 жылғы Манитоба актісінің жарамдылығы

1870 жылғы Манитоба заңы қабылдалғаннан кейін, федералды парламенттің жаңа провинцияларды қалыпты федералды заң арқылы құруға конституциялық құқығы бар ма деген сұрақтар туды. Осы мәселедегі кез келген белгісіздікті жою мақсатында Императорлық Парламент 1871 жылғы Конституциялық актіні қабылдады, ол федералды парламентке жаңа провинцияларды құру және олардың конституцияларын белгілеу құқығын растады.