Кіріспе
Абердинширдегі қамал, Шотландия.
Файви қамалы – Шотландияның Абердиншир облысындағы Туррифке жақын Файви ауылында орналасқан қамал.
Тарих
Файви қамалының ең көне бөліктері 13 ғасырға дейін сақталып қалған. Кейбір дереккөздерде оны 1211 жылы Арыстан Уильям салғаны айтылады. Файвиде Роберт Брюстің ашық ауадағы соты өткен, ал Карл I бала кезінде сол жерде тұрған. 1390 жылғы Оттерберн шайқасынан кейін қамал патшалық бекініс статусын жойды. Оның орнына ол бес әулеттің – Престон, Мелдрум, Сетон, Гордон және Лейт – иелігіне өтті. Әрбір әулет қамалға жаңа мұнара салды. Олардың ең ескісі – Престон мұнарасы (Файвидің басты фасадына қараған оң жақта орналасқан) 1390 мен 1433 жылдар аралығында салынған. Танымал Сетон мұнарасы қамалдың кіреберісін құрайды және 1599 жылы Александр Сетон салған. Ол бірнеше жылдан кейін әсем салтанатты баспалдақ жасады. 1778 жылы Гордон мұнарасы, ал 1890 жылы Лейт мұнарасы салынды. Ішінде үлкен дөңгелек баспалдақ, түпнұсқа қару-жарақтар мен портреттер жинағы бар. Манус О'Кахан мен Монтроз 1644 жылғы 28 қазанда Файви қамалында Келісім армиясына қарсы сәтті шайқас жүргізді. 2011 жылы шайқас алаңы Шотландияның тарихи шайқас алаңдарының тізіміне қосылды. Энн Халкет 1650 жылдан 1652 жылға дейін Данфермлин графесімен бірге қамал ішінде тұрды, ол жарақат алған сарбаздарды емдеді, жергілікті халықтың ауруларына көмектесті, сондай-ақ Британдық әскердің ағылшын майорымен және үш полковник – Лилбурн, Фиттс және Овертонмен келіссөздер жүргізді. Виктория дәуіріндегі сәнге сәйкес, 19 ғасырда қамалдың аумағы мен оған жақын орналасқан Лох Файви абаттандырылды. Шотландтық өнеркәсіпші Александр Лейт (кейін Файви бароны Лейт) 1885 жылы қамалды сатып алды. Оның ұрпақтары 1984 жылы оны Шотландияның Ұлттық қорына сатты. Шығыс жағында қоршалған бақ орналасқан, қазіргі уақытта онда шотландтық жемістер өсіріледі. Қамалдың батысы мен оңтүстігіне жақын тағы екі қоршалған бақ болғаны туралы мәліметтер бар. Батыстағы бақ 1768 жылғы мүліктің жоспарында көрсетілген.
, and the Leith in 1890. Inside, the castle stronghold features a great wheel stair, a display of original arms and armour, and a collection of portraits. Manus O'Cahan and Montrose fought a successful minor battle against the Covenant Army at Fyvie Castle on 28 October 1644. The battlefield was added to the Inventory of Historic Battlefields in Scotland in 2011. Anne Halkett stayed at the castle from 1650 to 1652 with the Countess of Dunfermline, she treated wounded soldiers and the illnesses of local people, and negotiated with the English major of a company of Commonwealth soldiers, and with three Colonels, Lilburne, Fitts, and Overton. Following Victorian trends, the grounds and adjoining Loch Fyvie were landscaped in the 19th century. The Scottish industrialist Alexander Leith (later Baron Leith of Fyvie) bought the castle in 1885. His descendants sold it to the National Trust for Scotland in 1984. To the East, there is a walled garden which is currently a garden where Scottish fruits are cultivated. There is evidence for two other walled gardens closer to the castle itself to its West and South. The one to the west appears on an estate plan of 1768.
Жұлдыздар тарихы
Қалдықтың (Шотландиядағы көптеген орындар сияқты) онымен байланысты әңгімелер мен аңыздар бар. 1920 жылы жөндеу жұмыстары кезінде бір әйелдің қаңқасы жатын бөлмесінің қабырғасының артынан табылған. Оның қалдықтары Фиви зиратында жерленген күні қамал тұрғындарына таңғажайып шулар мен түсіндірілемейтін оқиғалар көріне бастады. Өлген әйелді ренжіткен деп қорқып, қамалдың ларды қаңқасын қайтадан қазып шығарды және оны жатын бөлмесінің қабырғасының артына қайта орналастырды, сол кезде қорқыныш тоқтады. Қамалдың оңтүстік-батыс бұрышында құпия бөлме бар екендігі айтылады, ол кіретін әркімді апатқа ұшыратады деп ескертіледі. Осы бөлмеде қаңқа табылған-жоқ белгісіз. Бұл жермен байланысты өшпес қан іздері, екі арбақ және екі қарғыс бар. Карғыстардың бірі болашақты көре білген ларды, рифмашы Томасқа жатқызылады. Карғыс үш жылап тұрған тасқа байланысты екендігі айтылады. Карғысқа сәйкес, қамал шекарасынан алынған үш тас біріктірілмейінше, Фивиде тұратын отбасылардың аға ұлдары қамалға мұрагер бола алмайды. Қазірде тек бір жылап тұрған тас ғана белгілі, ол қамал ішінде сақтаулы. Қалған екеуі әлі табылмаған. Екінші қарғыс – келісім-шарттар бөлмесіндегі жасырын бөлмеге қатысты. Карғыс өте нақты: егер біреу оны бұзса, қамал иесі өледі немесе оның әйелі соқыр болады.
БАҚ-та
Файви қамалы көптеген британдық телебағдарламаларында көрсетілген, мысалы, Living TV-нің "Most Haunted" 6-шы маусымында және STV-нің "Шотландияның қамалдары" бағдарламасында. Сондай-ақ, 2004 жылы CBBC арнасында "Spook Squad" деп аталатын балалар ойынының түсірілім алаңы болды. 2009 жылы Дебора Лесли жазған "Уақыт тігіші және Файви қамалындағы сиқыршылар соттары" атты балалар фантастикалық романы жарық көрді. Бұл қамал Роберт Хардидың баяндауымен BBC-нің "Шотландия қамалдарының әуесі" деректі фильмінде де көрсетілді. Файви қамалы танымал "Қаншалықты қорқынышты?" подкастының 34-ші эпизодына арналған. Соңғы жылдары қамал аумағында жазда Fyvie Live музыка фестивалі өтіп келеді, 2011 жылы Beverley Knight, 2012 жылы Sophie Ellis Bextor, ал бірнеше жыл үзілістен кейін 2017 жылы The Shires фестивальдің басты жұлдызы болды. Жаңарудан кейін, шара 2018 жылы қайтадан өтетіні және Ward Thomas басты орындаушы ретінде қатысатыны жарияланды. Бүгінде қамал жаз айларында туристерге ашық.