Кіріспе

Килдрумми, Абердиншир, Шотландиядағы қираған қамал. Килдрумми қамалы – Шотландияның Абердиншир аймағындағы Килдруммиге жақын орналасқан қираған қамал. Қирағандықтан сақталмаса да, ол 13 ғасырдан бері Шығыс Шотландиядағы ең ірі қамалдардың бірі болып табылады және Мар графының резиденциясы болған. Қазіргі таңда бұл қамал Шотландияның тарихи ортасының меншігінде және Шотландияның бақтар мен жоспарланған ландшафттар тізіміне енген бақтарымен бірге маңызды ескерткіш ретінде жұртшылыққа ашық.

Тарих

Қала 13 ғасырдың ортасында Гилберт де Моравия билігінде салынған болуы мүмкін. Килдрумми қамалының орналасуына Грампиан тауларының, әсіресе Эльсик және Крайн Корс жолдарының орналасуы ықпал еткен деп есептеледі. Килдрумми қамалы тарихында көп рет қоршауға алынған, алғаш рет 1306 жылдың тамыз-қыркүйек айларында Роберт Брюстің отбасын қорғау үшін (осыдан Найджел Брюс және көптеген шотландтар өлімге кесілді), ал 1335 жылы Стратбоги Дэвидтің шабуылына тап болды. Осы кезде Кристина Брюс күйеуі, сэр Эндрю Мюррей келгенге дейін шабуылдаушыларды тойтарыс берді. Дәуіт II патшалығында Панмурлық Уолтер Мауль Килдрумми қамалының күзетшісі болды. 1403 жылы Александр Стюарт сэр Малкольм Драммондты өлтіріп, оның жесірі Изабел Дугласты күшпен алып, Килдруммиге және «Мар графы» атағына талап етті. 1435 жылы қамалды Джеймс I басып алып, патшалық резиденцияға айналдырды. 1468 жылы Генри Кингхорн Джеймс III үшін Килдрумми қамалының күзетшісі болып тағайындалды және құрылыс және жөндеу жұмыстарына 100 шотланд фунтын жұмсады. 1507 жылы Джеймс IV Килдрумми және оның жерлерін Александр Элфинстонға, 1-ші лорд Элфинстонға және оның әйелі Элизабет Барлоуға сыйлады. 1715 жылғы Якобит көтерілісінің сәтсіз аяқталуынан кейін 1716 жылы тасталып кеткенге дейін қамал Элфинстон руынан Эрскин руына өтті. 1538 жылы қамалға Лентурктің жас иесі Джон Страхан шабуыл жасап, жиһаз бен мүліктерін алып кетті. Страхан терезелер мен есіктерден темірді алып тастау үшін темірші шақыртты. Осы металдың бір бөлігінен жылқының пішендері жасалып, Гленбухаттың Кирктон ауылындағы соқаларды жөндеуге пайдаланылды. 1585 жылдың мамыр айында Дэвид Эрскиннің әйелі Маргарет Холдейн, Дрибург комендаторы, Килдруммиде Эльфинстонның қарауында болды. 1645 жылы Инверкольдтық Роберт Фаркхарсон Мар графы және оның ұлы лорд Эрскин үшін Килдрумми қамалының күзетшісі болды. Гленкиндидің иесі де қамалды қорғауға көмектесті, өйткені ол өз жерлеріне сырттан келген немесе «жат» әскерлердің зиянын тигізуінен қорқып қалды.

Сәулет

Килдрюми қамалы бірнеше тәуелсіз мұнаралармен "қалқан тәрізді" жоспарда салынған. Қамалдың жалпақ жағы тік шатқалға қарап тұр; сонымен қатар, қамалдың қарсы жағындағы қабырғалар бір нүктеде бірігіп, бұрын екі мұнаралы қақпа үйімен қоршалған. Қамалда Ботуэлл қамалындағыдай француз стилінде салынған, басқа мұнаралардан биік Snow Tower деп аталатын мұнарасы болған. Қамалды қорғау үшін құрғақ ор және шатқалды қоса, кең аумақты жер жұмыстары жүргізілген. Қамалдың көп бөлігінің негіздері мен төменгі қабаттарының қабырғалары қазір көрініп тұр. 1925 жылы жүргізілген археологиялық қазбалар кезінде әсем тас едендер мен шайқас болғандығының куәліктері табылды.

Бүгін

1951 жылы қамал Құрылыс министрлігінің қамқорлығына берілді, ал қазір оның құқығын мұрагері – «Тарихи орта Шотландия» ұйымы иеленеді. Қамал мен оның бақтары, қамалға тас қазу үшін пайдаланылған карьерде орналасқан, жұртшылыққа ашық. Ескі имараттың жерінде, қираған қамалдың үстіне қарап тұрған «Килдрумми Касл Отель» атты қонақ үй салынды. Килдрумми қамалы 1981 жылдан 1997 жылға дейін Шотландия мүсіншілер шеберханасы ұйымдастырған «Шотландия мүсін ашық конкурсы», кейде «Килдрумми ашық конкурсы» деп те аталатын шараның өткізілген орны болды.