Кіріспе

1927 жылғы жоғалған американдық үнсіз фильмі

"Лондон түнгісінен кейін" (алғашқы жұмыс атауы: "Гипнотизер") – 1927 жылы түсірілген, режиссері және продюсері Тод Браунинг, басты рөлдерде Лон Чейни, Марселин Дей, Конрад Найгел, Генри Б. Уолтолл және Поли Моран. Фильмді Metro Goldwyn Mayer компаниясы көрсетті, сценарийін Валдемар Янг жазды, ол Браунингтің "Гипнотизер" атты әңгімесіне негізделген. Оператор – Мерит Б. Герстад, декорацияларды Седрик Гиббонс пен Арнольд Гиллеспи жасады. Гарри Шаррок – режиссердің ассистенті. Фильмді түсіруге 151 666,14 доллар жұмсалды, ал кірісі 1 004 000 долларды құрады. Чейнидің нағыз өмірдегі макияж қорабы фильмнің соңғы сахнасында үстел үстінде тұрған күйінде көрсетілген, ол фильмде пайда болған жалғыз жағдай. Браунинг 1935 жылы Бела Лугозидің қатысуымен осы фильмді "Вампир белгісі" атты дыбысты фильм ретінде қайта түсірді. Фильмнің соңғы түпнұсқасы 1965 жылы MGM мұражайындағы өртте жойылды, осылайша ол ең ізделіп жүрген жоғалған үнсіз фильмдердің біріне айналды. 2002 жылы Turner Classic Movies Рик Шмидлин жасаған қайта құрылған нұсқасын көрсетті, ол түпнұсқа сценарийді және көптеген кадрларды пайдаланып сюжетті қайта жаңғыртты.

Сюжет

Роджер Балфур бір түні Лондондағы үйінде өлген күйде табылды. Шотландия Ярдының өкілі Берк, қатысушылардың барлығын сұраққа тартып болған соң, Балфурдың көршісі және жақын досы сэр Джеймс Хамлиннің қарсылығына қарамастан, өлімді өзіне-өзі қол жұмсау деп жариялады. Бес жыл өткен соң, Хамлин тұрғындары қазір тастап кетілген Балфур особнягінде таңғажайып жарықтарды көреді және жаңа жалдағандардың екі вампир екенін анықтайды: ұзын шашы мен өткір тістері бар бобёр топырағы бар ер адам және ұзын көйлек киген үнсіз, ақшыл әйел. Бұл баронет сэр Джеймсті Беркті қайта шақыруға итермелейді. Берк Хамлиннің және басқалардың (Балфурдың қызы Люсиль, оның үй ішкі қызметшісі Уильямс және Хамлиннің жүрдек інісі Артур Хиббс) Балфур үйінде болған жалғыз адамдар екенін біледі. Балфур особнягіне жаңа жалдау шартында марқұм Роджер Балфурдың қолы қойылғанын байқаған Берк, өлі еместердің бар екендігіне күмәнмен қарайды. Сэр Джеймспен бірге Роджер Балфурдың қабірін ашып, оның бос екенін табады. Кейбір қорқынышты оқиғалардан кейін – үй қызметшісі Мисс Смитсонның бобёр топырағы бар адамды кездестіру туралы еске түсіруінен бастап, Балфур особнягінің төбесінен жарғанат сияқты ұшып түскен вампир қызға және Роджер Балфурдың тірі денесіне куә болғаннан кейін, Берк Люсильге әкесі өлтірілгенін айтады. Люсильдің жатын бөлмесін вампирлерден қорғау шараларын қабылдағаннан кейін, қыз Балфур особнягіне апарылады. Сэр Джеймске особняққа баруға бұйрық берілген кезде, ол бобёр топырағы бар адаммен кездеседі (Берк екені анықталады) және ол бес жыл бұрынғы оқиғаны басынан өткергендей болады. Особняқта Балфурдың өліміне әкелген оқиғалар қайтадан жанданып, көрсетіледі және барлығы Сер Джеймстің Роджер Балфурды өлтіріп, өзіне-өзі қол жұмсағандай көрініс жасап, соңында марқұмның қалауына қарсы Балфурдың қызы Люсильге үйленуге тырысқанын көреді. Тұтқындалғаннан кейін, Берк транстың күшін жояды және сэр Джеймсті өлтіруші деп таниды.

Қабылдау

MGM деректеріне сәйкес, London After Midnight кинотеатрларды жалға алудан 721 000 доллар АҚШ және Канададан, ал шетелден 283 000 доллар тапқан, нәтижеде студияға 540 000 доллар пайда келген. Бұл фильм жиі сынға ұшырады. «Мистер Чейнидің макияжы кейде қорқыныштылығымен адамды құсытып жіберуге дейін жетеді. Ол ауруға шалдыққандарды қуантады. Осы жұлдызбен түсірілген соңғы үш-төрт фильмдегідей, қорқынышты!» Дегенмен, London After Midnight киносының коммерциялық сәттілігі Metro Goldwyn Mayer студиясын Тод Браунингпен режиссерлік келісімшартты жаңаруға итерді. The Film Daily газетінде жарияланған оң пікірде фильм «сезімтал көрермендердің жүйке жүйесін алаңдататын әңгіме» деп сипатталды. «Қуаныш пен қызықты оқиғалар көп. Бәлкім, осы фильм қорқынышқа бейім адамдарға тым қорқынышты болар. Егер олар кірпіш жарғақтардың ұшып өтуінен, өрмек торымен жабылған құпия бөлмелерден және азапты үйдің қорқынышты тұрғындарынан қорқып үркімесе, онда олар сынақтың үшінші сатысынан өтті деуге болады». The Brooklyn Daily Eagle газеті былай деп жазды: «London After Midnight фильмінде әдеттегідей ақымақ комедиялық элементтер жоқ екенін хабарлауға қуаныштымыз, бұл оның зұлым және қорқынышты атмосферасын бұзбайды. Бұл оны жылдың ең керемет құпия фильмдерінің бірі етеді». Motion Picture Magazine журналы: «Лон Чейни сезімтал қызды қараңғы түнде дірілдетіп, қоздыратын киіммен қайта оралды, бірақ бұл үшін ешқандай қиын қозғалыстар немесе өзін-өзі азаптау қажет емес. Бұл қараңғы, жаман құпия пьеса, онда ең қорқынышты элементтер бар, сондықтан сіз оны маңғыздай отырып көресіз». Тарихшы Джон С. Мирсалис пікір білдірді: «Фильмге байланысты барлық мифология мен қызығушылыққа қарамастан, бүгін оны таба алсақ, көңіліміз қалған болар еді. Эверсон мен Брэдлидің екеуі де фильмнің Mark of the Vampire фильмінен нашар екенін мойындайды. Сол кездегі сыншылар да ықылассыз болды, тіпті Чейнидің өнері де әдеттегіден аз мақтауға ие болды. Қорқынышты декорациялар мен Чейнидің керемет вампир макияжы қызықты фотосуреттерге айналады, бірақ бұл көріністер фильмнің шағын бөлігін ғана құрайды, қалған бөлігі Поли Моранның комедиялық элементтеріне және детектив Чейни мен Уолтолл арасындағы әңгімелерге арналған. Бәлкім, бұл фильм оған лайық құрметпен қаралады, себебі оны зерттеу үшін қазірде қол жетімді емес».

Қайта жасау

Тод Браунинг 1935 жылы осы фильмді дыбысты фильм ретінде қайта түсірді. "Вампирдің белгісі" деп аталған бұл фильмде Лон Чейни "Лондон түстен кейін" фильмінде ойнаған рөлдерді Лайонел Барримор мен Бела Лугози сомдады.

Аудио драмалық

2023 жылдың қыркүйегінде түпнұсқа фильм сценарийі негізінде толық актерлік құраммен аудиодрама шығатыны жарияланды. Актерлік құрамында детектив Берк рөлін Арт Малик, ал сэр Джеймс Хамлин рөлін Дэн Старки сомдайды. Туынды келесі айда Bandcamp платформасында және «Midnight Matinees» көркем әңгімелер подкастының бір бөлігі ретінде жарық көрді. Аудиодрамаға жазылған пікірлердің басым көпшілігі өте жағымды болды.

Театр плакаты

2014 жылы фильмнің қазіргі кездегі жалғыз сақталған плакаты Далласта, Техас штатында аты-жөні белгісіз саудагерге 478 000 долларға сатылды, осылайша ол бұл күнге дейін ашық аукционда сатылған ең қымбат киноплакат болып танылды. Кейіннен бұл саудагердің Metallica тобының гитаристі Kirk Hammett екені белгілі болды. Плакат қазір оның Торонтодағы Корольдік Онтарио мұражайындағы қорымен бірге қойылған. (Бұрынғы рекордты 1932 жылғы "Мумия" фильмінің плакаты 1997 жылы 453 000 доллардан астамға сатылып, ашық аукциондағы плакаттар арасындағы ең жоғары бағаны көрсеткен.)

Танымал мәдениетте

Бэтменнің тең жаратушысы Боб Кейн 1992 жылы Стэн Лимен әңгімелескен кезде, «Бэтмен қайтып келгенде» фильміндегі Пингвин кейіпкерінің «Лон Чейни «Лондон түн ортасынан кейін» фильміндегідей екенін» еске алды. «Сіз сол үнсіз фильмді көрдіңіз бе, білмеймін». Режиссер Дженнифер Кент Лон Чейни кейіпкерінің суреттері «Бабадук» фильміндегі басты кейіпкердің сыртқы келбетіне шабыттандырғанын айтты. «Уайтчепель» сериалының 3-ші маусымының 5-ші және 6-шы эпизодтарында «Лондон түн ортасынан кейін» фильміне құмар, оның сақталған бір данасы бар кісі өлтіруші көрсетілді. 2021 жылғы «The Black Phone» қорқыныш фильмінің театр афишасы Чейнимен салыстырылды. KISS тобының мүшесі Джин Симмонс өзінің Demon костюміне киетін плащы осы фильмдегі Лон Чейнидің костюміне негізделгенін мәлімдеді. «London After Midnight» готикалық рок тобының аты осы фильмнің құрметіне берілген.