Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық судья (1940–1992)
Italian judge (1940–1992)
Паоло Эммануэле Борселлино (19 қаңтар 1940 – 19 шілде 1992) – итальяндық судья және прокурор. Сицилияның Палермо қаласындағы Әділет сарайындағы кеңсесінен ол өмірінің көп бөлігін Сицилиялық мафияның билігін құлатуға арнады. 1986–1987 жылдардағы «Макси процесімен» аяқталған ұзақ және көрнекті мансаптан кейін, 1992 жылдың 19 шілдесінде Борселлино Палермодағы анасының үйіне жақын жерде, Виа Д’Амелио көшесінде көлікке орнатылған бомбадан қаза тапты. Борселлиноның өмірі жақын досы Джованни Фальконенің өмірімен үндес. Екеуі де Палермоның бір ауданында өсті. Балалық шақтарындағы достарының көпшілігі мафиямен байланысты болғанымен, екеуі де Сицилиядағы қылмысқа қарсы күресте прокурорлар ретінде талмай еңбек етті. Екеуі де 1992 жылы, бірнеше ай аралығында қаза тапты. Мафияға қарсы күрестегі тың еңбектері мен құрбандықтары үшін екеуіне де Азаматтық батырлық үшін алтын медаль табысталды. Сондай-ақ, олар 2006 жылдың 13 қарашасындағы Time журналында соңғы 60 жылдың батырлары деп аталды.
Paolo Emanuele Borsellino (; ; 19 January 1940 – 19 July 1992) was an Italian judge and prosecuting magistrate. From his office in the Palace of Justice in Palermo, Sicily, he spent most of his professional life trying to overthrow the power of the Sicilian Mafia. After a long and distinguished career, culminating in the Maxi Trial in 1986–1987, on 19 July 1992, Borsellino was killed by a car bomb in Via D'Amelio, near his mother's house in Palermo. Borsellino's life parallels that of his close friend Giovanni Falcone. They both spent their early years in the same neighbourhood in Palermo. Though many of their childhood friends grew up in the Mafia background, both men fought on the other side of the war against crime in Sicily as prosecuting magistrates. They were both killed in 1992, a few months apart. In recognition of their tireless effort and sacrifice during the anti mafia trials, they were both awarded the Gold Medal for Civil Valor. They were also named as heroes of the last 60 years in the 13 November 2006 issue of Time magazine.
Ерте өмір
Борселлино Палермоның орта тапқа жататын Кальса ауданында дүниеге келді, бұл аудан 1943 жылы Сицилияға одақтас әскерлердің шабуылы кезіндегі әуе шабуылдарынан қатты зардап шеккен Палермоның орталық бөлігінде орналасқан. Ол туған үйі қауіпті деп жарияланып, 1956 жылы отбасы көшіп кетуге мәжбүр болды. Дәріхана сақталып тұрды, ал оның төңірегіндегі аудан қирады. Сол жылдары ол Сицилияның көптеген қалаларында жұмыс істеді (1965 жылы Эннада, 1967 жылы Мазара-дель-Валлода, 1969 жылы Монреальде). 1968 жылы үйленгеннен кейін, 1975 жылы Рокко Чиничимен бірге туған Палермосына қайтып келді, онда ол Сицилия мафиясын зерттеуге қатысты.
Borsellino was born in a middle class Palermo neighbourhood, Kalsa, a neighbourhood of central Palermo which suffered extensive destruction by aerial attacks during the Allied invasion of Sicily in 1943. The house where he was born was declared unsafe and the family was forced to move out in 1956. The pharmacy remained, while the neighbourhood around it crumbled. During those years, he worked in many cities in Sicily (Enna in 1965, Mazara del Vallo in 1967, Monreale in 1969). After he married in 1968, he transferred to his native Palermo in 1975 together with Rocco Chinnici, where he got involved in the investigation into Sicilian Mafia.
Мафияның алғашқы тергеулері
Борселлино да, Фальконе да мафияға қарсы күреске қатысуды жоспарламаған. Оларға мафиямен байланысты істер жүктелді, олар осы істерді кеңейте берді және олардың ашқандары оларды алаңдатты. Олар мафиямен күрескен әріптестерінің қаза табатынын көрді, содан кейін кері қайту мүмкін болмай қалды. Оның бір табысы – 1980 жылы мафияның алты мүшесін, оның ішінде мафия басшысы Сальваторе Ринаның туысы Леолука Багарелланы қамаулау болды. Оның жақын әріптесі, карабоньерлер капитаны Эммануэле Базиле сол жылы мафия тарапынан өлтірілді. Борселлиноға осы кісі өлтіруді тергеу тапсырылды және ол Базилені өлтіруге бұйрық бергені үшін Франческо Мадонияға қамау ордерін қол қойғанда мафияның басты нысанына айналды. Оған полиция күзеті қойылды.
Neither Borsellino nor Falcone had intended to get involved in the struggle against the Mafia. They were assigned cases involving the Mafia that continued to expand and became disturbed by what they discovered. They saw colleagues murdered fighting the Mafia and it became increasingly impossible to turn back. One of his accomplishments was the arrest of six Mafia members in 1980, including Leoluca Bagarella, the brother in law of Mafia boss Salvatore Riina. His close co investigator, Carabinieri captain Emanuele Basile, was murdered by the Mafia the same year. Borsellino was assigned to investigate the murder and became a special target when he signed the arrest warrant for Francesco Madonia on a charge of ordering the murder of Basile. He was assigned police protection.
Мафияға қарсы күрес
Сол жылдары судьялар Фальконе мен Чинничипен бірге жұмыс істеп, Борселлино мафияны және оның Сицилия мен Италиядағы саяси және экономикалық биліктермен байланыстарын зерттеуін жалғастырды. Ол Чинничи құрған Палермоның Антимафиялық тобының құрамына кірді. Антимафиялық топ – жауапкершілікті бөлісу және бір адамның институционалдық жадқа ие болып, жалғыз нысанаға айналуына жол бермес үшін тығыз жұмыс істейтін, ақпарат алмасатын тергеу судьяларынан тұратын топ еді. Топқа Фальконе, Борселлино, Джузеппе Ди Лелло және Леонардо Гварнотта кірді. Трапани провинциясының ең көп халқы бар қаласында мафия басшыларына қарсы жеке күресін жалғастырды. Палермода қалған Фальконемен байланысы оған Батыс Сицилияның барлық аймағында тергеу жүргізуге мүмкіндік берді. 1987 жылы Капонетто ауруына байланысты отставкаға кеткеннен кейін, Борселлино досы Фальконенің Антимафиялық топтың басшысы болып тағайындалмауына қарсы үлкен наразылық акциясын ұйымдастырды.
During those years, working together with magistrates Falcone and Chinnici, Borsellino continued his research about the Mafia and its links to political and economic powers in Sicily and Italy. He became part of Palermo's Antimafia Pool, created by Chinnici. The Antimafia pool was a group of investigating magistrates who closely worked together sharing information to diffuse responsibility and to prevent one person from becoming the sole institutional memory and solitary target. The group consisted of Falcone, Borsellino, Giuseppe Di Lello and Leonardo Guarnotta. continuing his personal campaign against the Mafia bosses, in the most populated city of the province of Trapani. His links with Falcone, who remained in Palermo, allowed him to cover the entirety of Western Sicily for investigations. In 1987, after Caponnetto resigned due to illness, Borsellino was the protagonist of a great protest about the unsuccessful nomination of his friend Falcone as head of the Antimafia Pool.
Соңғы айлар
1992 жылдың 23 мамырында Фальконе, оның әйелі және үш күзетшісі Палермоның сыртындағы тас жолға орнатылған бомбадан қаза тапты. Джованни Бруска кейіннен «басшылардың басшысы» Сальваторе Риина Фальконе қаза болғаннан кейін үкіметпен тікелей емес келіссөздер жүргізілгенін айтқан деді. Бұрынғы ішкі істер министрі Никола Манчино бұл туралы мәлімдемені жоққа шығарды. 2012 жылдың шілдесінде Манчиноға 1992 жылғы итальян мемлекеті мен мафия арасындағы келіссөздер және Фальконе мен Борселлиноның өлтірілуі туралы мәліметтерді жасырғаны үшін сотталуға бұйрық берілді. Кейбір прокурорлар Борселлино келіссөздер туралы білгендіктен өлтірілгенін болжады. Борселлино Фальконеге жасалған қастандықты тергеуге өзіне тағайындалуға тырыспады. 1992 жылдың 25 маусымында өткен басқосуда ол Фальконе өлтірілуіне себеп болған белгілі бір ақпаратқа ие екенін айтты. Борселлино ресми емес жолмен карабинер полковнигі Марио Мориден Фальконе бұрынғы тергеуін, мафияның мемлекеттік тапсырыстарға қатысты бақылауын қайта бастауын сұрады. Алайда Мори, Борселлиноға белгісіз, Риинаның қолбасшысы Бернардо Провенцаноға жақын Вито Чианчиминомен құпия кездесулер өткізген. Кейіннен Мори мемлекетке қауіп келтіргені үшін тергелді, оның Провенцаноны ұстауға кедергі келтіргені және Чианчимино арқылы Риинаның талаптарының тізімін алғаны анықталды. Ол Мафияны одан әрі тергеу үшін Чианчиминомен сөйлескенін, Чианчиминоның Мафия мүшелерін білетінін айқын мойындағанын және маңызды кездесулер Борселлиноның қазасынан кейін өткенін мәлімдеді. 2014 жылы Италия президенті Джорджо Наполитано сотталушылардың, соның ішінде бұрынғы ішкі істер министрі Никола Манчиноның мафиямен келіссөздер жүргізгеніне қатысты сотта куәлік берді. 1992 жылдың 17 шілдесінде Борселлино Римге барды, онда мафия мүшесі айналған Гаспаре Мутоло екі жемқор шенеуі туралы айтты: бұрынғы Палермо жедел тобының басшысы, қазір құпия қызметте (SISDE) жұмыс істейтін Бруно Контрада және мафияға қарсы прокурор Доменико Синьорино. Борселлино Синьориноны дос санады және бұл айыптамадан қатты алаңдады. Ол кездесуді ішкі істер министрі Никола Манчиноның шұғыл түрде келуін талап еткен қоңыраумен тоқтату арқылы одан да алаңдады. Борселлино Контраданың сол жерде екенін және хабаршымен өткен құпия кездесу туралы білетінін анықтады.
On 23 May 1992, Falcone, his wife and three bodyguards were killed by a bomb planted under the highway outside of Palermo. Giovanni Brusca later claimed that 'boss of bosses' Salvatore Riina had told him that after the assassination of Falcone, there were indirect negotiations with the government. Former interior minister Nicola Mancino later said this was not true. In July 2012, Mancino was ordered to stand trial on charges of withholding evidence on 1992 talks between the Italian state and the Mafia and the killings of Falcone and Borsellino. Some prosecutors have theorized that Borsellino was killed because he had found out about the negotiations. Borsellino failed to get himself appointed to the investigation into Falcone's murder. At a public meeting on 25 June 1992, he said that he had certain information which might explain why Falcone was killed. Borsellino unofficially asked Carabinieri Colonel Mario Mori to resume a previous investigation by Falcone into Mafia control of public works contracts. However, Mori, unbeknownst to Borsellino, was involved in secret meetings with Vito Ciancimino, who was close to Riina's lieutenant Bernardo Provenzano. Mori was later investigated on suspicion of posing a danger to the state after it was alleged he prevented the arrest of Provenzano and had taken a list of Riina's demands that Ciancimino had passed on. He maintained he had spoken to Ciancimino to further investigation of the Mafia, that Ciancimino had disclosed little beyond implicitly admitting he knew Mafia members, and that key meetings were after Borsellino's death. In 2014 Italy’s president, Giorgio Napolitano, testified in a trial in which 10 defendants including the former interior minister, Nicola Mancino, were accused of negotiating with the Mafia. On 17 July 1992, Borsellino went to Rome where he was told by Gaspare Mutolo, a Mafia member turned informer, of two allegedly corrupt officials: Bruno Contrada, former head of Palermo Flying Squad, now working for the secret service (SISDE), and anti Mafia prosecutor Domenico Signorino. Borsellino considered Signorino a friend and was deeply troubled by the allegation. He was further disconcerted when the meeting was interrupted by a call from the Minister of the Interior, Nicola Mancino, requesting his immediate presence. Borsellino attended to discover that Contrada was there, and knew about the supposedly secret meeting with the informer.
Өлім
1992 жылдың 19 шілдесінде Борселлино өзінің досы Фальконе қайтыс болғаннан кейін екі айға жетпеген уақытта, Палермодағы анасының үйіне жақын Виа Д'Амелио көшесінде көлікке орнатылған бомбадан қаза тапты. Бомбалық шабуыл салдарынан бес полицей қаза тапты: Агостино Каталано, Уолтер Козина, Эмануэла Лои (қызмет барысында қаза тапқан алғашқы итальян полицейі), Винченцо Ли Мули және Клаудио Трейна. 1992 жылдың 21 мамырында Жан Пьер Москардо мен Фабрицио Кальвиге берген соңғы бейне сұхбатында Борселлино, Cosa Nostra мафиясы мен болашақ премьер-министр Сильвио Берлускони сияқты бай итальян бизнесмендері арасындағы мүмкін байланыс туралы айтты. Бұл сұхбат итальян телеарналарында аз көрсетілді; 2007 жылға дейін ол тек бір рет, 2000 жылы RaiNews 24 спутниктік арнасында 30 минуттық қысқартылған нұсқада (ал түпнұсқасы 50 минуттық) эфирге шықты. Борселлиноны өлтіруге қатысқан ондаған мафия мүшесі өмір бойына бас бостандығынан айырылды.
On 19 July 1992, Borsellino was killed by a car bomb in Via D'Amelio, near his mother's house in Palermo, less than two months after the death of his friend Falcone. The bomb attack also claimed the lives of five police officers: Agostino Catalano, Walter Cosina, Emanuela Loi (the first Italian policewoman to be killed in the line of duty), Vincenzo Li Muli and Claudio Traina. In his last video interview, given on 21 May 1992 to Jean Pierre Moscardo and Fabrizio Calvi, Borsellino spoke about the possible link between Cosa Nostra's mafiosi and rich Italian businessmen such as future Prime Minister Silvio Berlusconi. The interview received little coverage on Italian television; as of 2007, it has been aired on only one occasion, and that by a satellite channel RaiNews 24 in 2000, in an abridged version which is a mere 30 minutes long (it is 50 minutes long in its original form). Dozens of mafiosi were sentenced to life imprisonment for their involvement in Borsellino's murder.
Мұра
Борселлино бүгінде сицилиялық мафияның өлтірген ең маңызды судьяларының бірі саналады және ол мафияға қарсы мемлекеттің күресінің негізгі символы ретінде есте қалады. Оның есімімен көптеген мектептер мен қоғамдық ғимараттар аталған, соның ішінде Палермо халықаралық әуежайы (кейіннен Фальконе-Борселлино әуежайы деп қайта аталды) – онда жергілікті мүсінші Томазо Герачи жасаған ескерткіш орналасқан – және Палермодағы Паоло Борселлино көп мақсатты велодромы. Мафияға қарсы сот процестеріндегі еңбегі үшін ол және Джованни Фальконе 2006 жылғы 13 қарашадағы Time журналында соңғы 60 жылдың батырлары деп аталды. Оның Сицилия туралы танымал сөзі "Ол ең әдемі болады" – "Diventerà Bellissima" партиясының атауына айналды.
Borsellino today is considered as one of the most important magistrates killed by the Sicilian Mafia and he is remembered as one of the main symbols of the battle of the State against the Mafia. Many schools and public buildings were named after him, including Palermo International Airport (subsequently renamed Falcone Borsellino Airport) – a memorial by local sculptor Tommaso Geraci is there – and the Velodromo Paolo Borsellino multi use stadium in Palermo. In recognition of their efforts in the anti Mafia trials, he and Giovanni Falcone were named as heroes of the last 60 years in the 13 November 2006 issue of Time. His famous quote about Sicily, "she will become most beautiful", is the namesake of the Diventerà Bellissima party.