Кіріспе

Еуропалық одақ инфрақұрылымдық дәліздері мен келісімдері

Транс-Еуропалық көлік желісі (TEN-T) – Еуропалық одақтағы жолдар, теміржолдар, әуежайлар және су көлігі инфрақұрылымының жоспарланған желісі. TEN-T желісі – трансеуропалық желілердің (TEN) кең жүйесінің бір бөлігі, оған телекоммуникациялық желі (eTEN) және жоспарланып отырған энергия желісі (TEN-E немесе Ten Energy) кіреді. Еуропалық комиссия 1990 жылы трансеуропалық желілерге қатысты алғашқы іс-қимыл жоспарларын қабылдады. TEN-T негізгі жолдарды, теміржолдарды, ішкі су жолдарын, әуежайларды, теңіз порттарын, ішкі порттарды және көлік жүйесін басқару жүйелерін үйлестірілген түрде жақсартуды көздейді, соның арқасында интеграцияланған және интермодальді ұзақ қашықтықты, жоғары жылдамдықты бағыттар қамтамасыз етіледі. TEN-T желісін қабылдау туралы шешім 1996 жылдың шілдесінде Еуропалық парламент және Кеңес қабылдады. Еуропалық Одақ желілерді дамыту үшін басшылықты, үйлестіруді, нұсқаулықтарды беруді және дамуды қаржыландыруды қолданады. Бұл жобаларды техникалық және қаржылық тұрғыдан 2013 жылдың 31 желтоқсанында Транс-Еуропалық көлік желісі атқарушы агенттігінің (TEN-T EA) орнын алған Инновациялар және желілер атқарушы агенттігі (INEA) басқарады. 2014–2020 жылдарға арналған он және ең соңғы жоба – Рейн-Дунай дәлізінің құрылысы жарияланды.

Байланысты желілер

Түрлі ТЭЖ-ден басқа, он жалпыеуропалық дәліз бар, олар негізінен Шығыс Еуропадағы ірі қалалық орталықтар мен порттар арасындағы бағыттар болып табылады және оларға үлкен инвестициялар қажет. Халықаралық E жол желісі – Біріккен Ұлттар Ұйымының Еуропа экономикалық комиссиясы басқаратын Еуропадағы маңызды жолдарды тану жүйесі. Ол жолдарды "E" әрпімен басталатын белгілермен нөмірлейді (мысалы, "E1").