Кіріспе
Ғылыми-зерттеу және дамуды қаржыландыру жөніндегі үкіметаралық ұйым
Eureka (көбінесе E! немесе Σ! деп қысқартылады) – ғылыми-зерттеу және дамуды қаржыландыру және үйлестіру жөніндегі үкіметаралық ұйым. Eureka инновация саласындағы халықаралық ынтымақтастық үшін ашық платформа болып табылады. Eureka бағдарламалары арқылы өтініш білдірген ұйымдар мен компаниялар халықаралық ғылыми-зерттеу және даму жобалары үшін ұлттық және аймақтық министрліктер мен агенттіктерден қаржыландыру мен қолдау ала алады. 2022 жылғы мәлімет бойынша, Eureka-ның 43 толық мүшесі бар, соның ішінде Еуропалық Одақ (Еуропалық Комиссия өкілдік етеді) және төрт серіктес мүше (Аргентина, Чили, Оңтүстік Африка және Сингапур). Еуропалық Одақтың барлық 27 мүше мемлекеті де Eureka мүшесі болып табылады. Eureka – Еуропалық Одақтың ғылыми-зерттеу бағдарламасы емес, ол – Еуропалық Одақ мүшесі болып табылатын ұлттық министрліктер мен агенттіктердің үкіметаралық ұйымы. Eureka және Еуропалық Одақтың ғылыми-зерттеу қызметі арасында ынтымақтастық пен синергияға қол жеткізу көзделеді, мысалы, Еуропалық Одақтың «Horizon 2020» бағдарламасы және Еуропалық ғылыми-зерттеу кеңістігімен.
Тарих
1985 жылы көрнекті еуропалық саяси тұлғалар құрған Eureka ұйымы, бірлескен еуропалық ғылыми-зерттеу және әзірлеме жобаларын қаржыландыруға бағытталған, Еуропадағы ең ұзақ мерзімді жұмыс істеп келе жатқан ұйымдардың біріне айналды.
Қор
Eureka 1985 жылғы 17 шілдедегі «Париж декларациясы» арқылы құрылды, ал оның қағидалары 1985 жылғы 5 қарашада Министрлер бекіткен Ганновер декларациясына негізделген. Басты екі негізін қалаушы – Францияның Франсуа Миттеран мен Германияның Гельмут Коль. Сондай-ақ, Францияның бұрынғы ғылыми-зерттеу министрі және Еуропалық ғарыш агенттігінің бұрынғы төрағасы Хубер Куриен мен Франсуа Миттеранның кеңесшісі Жак Аттали да қатысты. Қысқасы, бұл болашақтың маңызды салаларында Еуропаның технологиялық тәуелсіздігін қамтамасыз ету, мүмкіндігінше еуропалық кәсіпорындар мен зерттеушілердің ынтымақтастығын ынталандыру, қажетті қаржылық ресурстарды жұмылдыру, кәсіпорындарға қажетті ортаны құру арқылы қолдау көрсету және ішкі нарықтарды біріктіруді қолдау мақсатын көздейді. Көптеген кедергілер бар. Eureka идеясы қалыптасқаннан кейін, туындауы мүмкін қиындықтарды біз болжаған едік. Бірақ біз біздің бірлескен жұмысымыздың сәтті болатынына сенімдіміз – мысалы, жоғары энергиялық физика, ядролық синтезді зерттеу, бірыңғай ғарыш бағдарламасын әзірлеу немесе маңызды ғылыми құралдарды жасау сияқты салалардағы жетістіктеріміз өнеркәсіптік нарыққа жақын ғылыми-зерттеу және әзірлеме салаларында бірлесіп жұмыс істей алатынымызға үміт береді, фирмалар арасындағы қалыпты және заңды бәсекелестік тудыратын мәселелерге қарамастан. Франсуа Миттеран, Париж, 1985 жылғы 17 шілде.
Елеулі жобалар
Eureka жобалары нөмірленеді және олардың алдында "E! " деп белгіленеді. E! 45 жобасы автономды жүргізу технологияларын пайдалана отырып, жол көліктерін қауіпсіз ету мақсатындағы "Прометей" жобасын қаржыландыруға 745 миллион евро жұмсалды. E! 95 – 730 миллион евро көлеміндегі HDTV жобасы, ол жоғары ажыратымды теледидар үшін HD MAC стандартын жасады. E! 147 – 93 миллион евролық цифрлық аудио хабар тарату жобасы, оның технологиялары Musicam құрамына енді, MPEG 1 Layer II (MP2) стандартының негізі ретінде пайдаланылды және DAB (цифрлық аудио хабар тарату) мен ASPEC (Adaptive Spectral Perceptual Entropy Coding) жүйелерінде, сондай-ақ MP3 аудио форматында өзгертілген түрінде қолданылды. E! 127 жобасы микрочиптер нарығында Азия және АҚШ-қа жоғалтқан үлесін қайтару мақсатындағы JESSI (Joint European Submicron Silicon Initiative) жобасына 3,8 миллиард евро бөлді. E! 2551 жобасы 6,1 миллион евроға қолданыстағы CAD/CAM бағдарламаларын бірыңғай пайдаланушы интерфейсіне интеграциялауға жұмсалды, оның бір бөлігі Vero Software компаниясына төленді. E! 3674 – Еуропаның дамуы үшін ақпараттық технологиялар (ITEA2), бағдарламалық қамтамасыз етуге негізделген жүйелер саласында Еуропаның жетекшілігін сақтауға бағытталған өнеркәсіптік кооперативтік ғылыми-зерттеу бағдарламасы. 3 миллиард евро қаражат бөлген бұл жоба 2014 жылдың қаңтар айында аяқталуы тиіс. ITEA2 жобаларының ішінде WellCom, OSAMI (Open Source Ambient Intelligence) және Easy Interactions есімдері аталады. E! 4986 AlienVault компаниясы OSSIM (Open Source Security Information Management) деп аталатын қауіпсіздік бағдарламасын әзірледі, ол қазір тек саланың эталоны ғана емес, сонымен қатар заманауи киберсоғыстардың маңызды құралы болып табылады. E! 4986 жобасына 1,2 миллион евро бөлінді. E! 3728 OMIM (MIMO) медициналық қалдықтарды жоюдың жаңа әдісін ойлап тапты. MIMO қоршаған ортаға зиян келтірмейді және инфекциялық қалдықтарды жылу мен қысымды қолдану арқылы өңдейді. Бұл, табиғи отынды пайдаланатын өртеу әдістеріне балама болып табылады. Жоба Испания, Португалия және Марокко арасындағы бастама нәтижесінде іске асырылды. E! 3728 жобасына 0,37 миллион евро қаражат түсті.