Еуропалық Одақтың Жеңілсіздікке Қарсы Күресу Офисі

Кіріспе

Еуропалық Одақтың органы

Еуропалық Алаяқтыққа Қарсы Офисі (әдетте OLAF деп белгілі, ) – Еуропалық Одақтың (ЕО) қаржылық мүдделерін қорғауға міндеттелген орган. Ол 1999 жылғы 28 сәуірде Еуропалық Комиссияның 1999/352 шешімімен құрылды. Оның үш негізгі міндеті бар: ЕО бюджетіне қатысты алаяқтықпен күресу; ЕО мекемелерінің қызметкерлерінің сыбайлас жемқорлығын тергеу; және алаяқтыққа қарсы заңнама мен саясатты әзірлеу. OLAF толық тәуелсіздікпен ішкі және сыртқы тергеулер жүргізу арқылы өз міндетін орындайды. Ол мүше мемлекеттердегі алаяқтыққа қарсы серіктестерінің қызметін үйлестіреді. OLAF ЕО мүше мемлекеттерін олардың алаяқтыққа қарсы қызметтеріне көмектесу үшін қажетті қолдаумен және техникалық біліммен қамтамасыз етеді. Ол Еуропалық Одақтың алаяқтыққа қарсы стратегиясын әзірлеуге үлес қосады және тиісті заңнаманы күшейту үшін қажетті бастамаларды қолғабыс етеді. OLAF әкімшілік тергеулер жүргізеді. Оның ұлттық құқық қорғау органдарын оның ұсынымдарын орындауға міндеттеуге сот билігі жоқ.

Құқықтық негіз

ОЛАФ жұмысын реттейтін No 883/2013 Регламент 2013 жылғы 1 қазанда күшіне енді. Бұл Регламент ОЛАФ құрылғаннан бері жинаған тәжірибеге негізделген. Ол өткен тәжірибені кодификациялап, ОЛАФ-тың тергеу қызметінің тиімділігін күшейтетін нақты заңдық базаны ұсынады. Регламент сонымен қатар ОЛАФ пен оның әріптестері арасындағы ақпарат алмасуды жақсарту үшін де негіз жасайды.

Құрылымы

OLAF-тың екі жақты мәртебесі бар. Бір жағынан, ол Еуропалық Комиссияның Бас дирекциясы болып табылады және бюджет және адам ресурстарындағы вице-президенттің жауапкершілігінде. Екінші жағынан, ол тергеу қызметін жүргізуде тәуелсіз. OLAF құрамында шамамен 420 адам бар: Еуропалық Одаққа (ЕО) мүше мемлекеттерден келген полиция қызметкерлері, кеденшілер және заңгерлер. Вилле Италя Еуропалық Парламент және Кеңеспен кеңескеннен кейін Еуропалық Комиссия тарапынан OLAF Бас директоры болып тағайындалды. Ол 2018 жылғы 1 тамызда лауазымына кірісті.

Тарих

OLAF 1999 жылы құрылды. Сантер комиссиясының отставкаға келуіне себеп болған жағдайлардан кейін, оның алдыңғы ұйымы UCLAF (Unité de coordination de lutte anti fraude) одан күшті өкілеттіктерге ие жаңа алаяқтыққа қарсы органмен (OLAF) ауыстырылды. Осы өкілеттіктерге Еуроодақ институттарында тергеу жүргізу де кірді.

Жетістік оқиғалары

ОЛАФ аяқтаған тергеулер ЕО қызметкерлеріне, тікелей шығыстарға, сыртқы көмекке, кеденге және темекінің контрабандасына қатысты істерді қамтиды.

Ғылыми-зерттеуге арналған қаржыны жария ету

2017 жылғы тергеу нәтижесінде ОЛАФ күрделі алаяқтық схеманы тоқтатып, 1,4 миллионнан астам еуролық Еуропалық Одақ қаражатын қайтарып алды. Бұл қаражат төтенше жағдайларға жедел жауап беруге арналған әуе кемелерінің прототиптерін жасауға бөлінген еді. ОЛАФ аталған алаяқтық схеманы Еуропалық консорциумға берілген Ғылыми-зерттеу және инновациялық жобадағы заңбұзушылықтарды терген кезде анықтады. Италия жетекшілігіндегі консорциумға Франция, Румыния және Ұлыбританиядан келген серіктестермен бірге экологиялық апаттар кезінде шалғай аймақтарға жетуге қабілетті жедел жәрдем кемелері ретінде пайдаланылатын екі әуе кемесінің прототипін жасау тапсырылды. Италияда ОЛАФ пен Италияның Guardia di Finanza қызметкерлері жүргізген тексерулер барысында бір әуе кемесінің бөлшектенген бөліктері және жоба мерзімі өткеннен кейін аяқталған тағы бір әуе кемесі табылды. Мәлім болғандай, итальяндық серіктестер Еуропалық Одақ қаражатын алу үшін жобаны жүзеге асыруға қажетті құрылымдық және экономикалық жағдайлардың бар екенін жалған куәландырған. ОЛАФ Ұлыбританияда жүргізген тергеу жұмыстары британдық серіктестің тек қағаз жүзінде ғана бар екенін, ал компанияның шын мәнінде итальяндық серіктестер құрып, меншігіне алғандығын көрсетті. Жобаның дамуын симуляциялау және қаражатты басқа бағытқа бұру мақсатында фиктивті шығындар тіркелді. Іс жүзінде, Еуропалық Одақ қаражаты түскеннен кейін итальяндық грант иелері ақшаны жымқыру үшін есептік амалдарды қолданып, жалған шығыстарды растайтын құжаттар жасады. Жоба бойынша жасалған 12 000-нан астам қаржы операциялары мен төлемдерді жан-жақты талдау көрсеткендей, итальяндық және британдық серіктестер алған Еуропалық Одақ қаражатының бір бөлігі сатыла жаздаған қамалдың ипотекасын төлеуге жұмсалды. ОЛАФ 2017 жылы тергеуді Генуя прокуратурасына және Ұлыбританиядағы Лондон полициясына жолданған екі сот ұсынысымен, сондай-ақ Еуропалық комиссияның Ғылыми-зерттеу және инновациялар бас басқармасына алаяқтықпен алынған қаражатты қайтарып алу туралы қаржылық ұсыныспен аяқтады. Италия билігі ОЛАФ-тың ұсыныстарын орындап, аталған тұлғалардың Еуропалық Одаққа қарсы заңсыз пайдалану, алаяқтық, жалған есеп беру, алаяқтық банкроттық және жалған мәлімдемелер жасау фактілері бойынша тергеу жүргізіп жатыр.

A 2017 investigation led to OLAF putting an end to an intricate fraud scheme through which more than EUR 1.4 million worth of European Union funds, meant for emergency response hovercraft prototypes, had been misappropriated. OLAF uncovered the fraud pattern as part of its investigation into alleged irregularities in a Research and Innovation project granted to a European consortium. The Italian led consortium, with partners in France, Romania and the United Kingdom, was tasked with creating two hovercraft prototypes to be used as emergency nautical vehicles able to reach remote areas in case of environmental accidents. During on the spot checks performed in Italy by OLAF and the Italian Guardia di Finanza, OLAF discovered various disassembled components of one hovercraft, as well as another hovercraft which was completed after the deadline of the project. It became evident that, in order to obtain the EU funds, the Italian partners had falsely attested to the existence of the required structural and economic conditions to carry out the project. Investigative activities carried out by OLAF in the UK revealed that the British partner only existed on paper and that the company was in fact created and owned by the same Italian partners. To simulate the actual development of the project and to divert funds, fictitious costs had also been recorded. In practice, once the EU funds were obtained, the Italian grantees used accounting artifices to syphon off money, forging documents attesting false expenses. A thorough analysis of more than 12 000 financial transactions and payments made in the project showed that part of the EU funds received by the Italian and UK partners had been used to pay off a mortgage on a castle facing foreclosure. OLAF concluded its investigation in 2017 with two judicial recommendations – to the Public Prosecutor's Office of Genoa and to the City of London Police in the UK – and a financial recommendation to the Directorate General for Research and Innovation of the European Commission to recover the defrauded funds. The Italian authorities are already following up on OLAF's recommendations and investigating the persons concerned for embezzlement and fraud against the EU, false accounting, fraudulent bankruptcy and fraudulent statements.

Күн панельдерінің антидемпингтік бажынан жалтаруды тоқтату

2017 жылы OLAF Қытай Халық Республикасынан шыққан немесе одан жіберілген күн панельдеріне салынған демпингке қарсы және теңгермелік баждарды қанағаттандырмауға байланысты тағы бір ірі істі тергеді. Айтылған мәлімет бойынша, Еуропалық Одаққа әкелінген күн панельдері Тайваньнан шыққан деп бұрмаланған. Осы тергеу аясында OLAF Нидерланды және Франция кеден органдарының өкілдерімен, сондай-ақ Тайваньтың тиісті органдарымен бірлесіп Тайваньда бірлескен тексерулер жүргізді. Бельгия кеденімен бірлесіп Антверпенде қосымша тексерулер салынды. OLAF транзиттік деректерді, ЕО импорты туралы мәліметтерді және басқа да құжаттарды жинап, талдады, сондай-ақ Тайваньдық экспорттаушылар/жөнелтушілердің бес компаниясына және Бельгия мен Тайваньдағы он бір жүк тасымалдау агенттігіне сапар шекті. Қытайдың шамамен 2500 контейнерлік жүк көлеміндегі күн панельдері Тайвань арқылы ЕО-ға транзиттен өткені анықталды. OLAF Еуропалық Одаққа әкелінген бұл күн панельдерінің партиясы, жарияланғандай, Тайваньда жасалмағанын анықтады. Күн панельдері Қытай Халық Республикасының күн панельдерін өндірушілерінен Тайваньдағы еркін экономикалық аймаққа жеткізілді, онда олар басқа контейнерлерге салынып, Тайваньдық шығу тегін растайтын жаңа құжаттармен бірге ЕО-ға жіберілді. Нақтысында, тауарлар Қытай Халық Республикасынан келгендігі анықталды, демек демпингке қарсы және теңгермелік баждар қолданылуға тиіс. Нәтижесінде OLAF 135 миллион еуро көлемінде қаржылық ұсыным жасады.

Қытайдың импорттық алаяқтыққа қатысты әрекет жасамауы

2022 жылдың наурызында Еуропалық сот (ЕҚС) – бұдан әрі шағымдануға болмайтын ең жоғары сот – Ұлыбритания үкіметінің 2011 жылдан 2017 жылға дейін ЕО мүшесі болған кезеңде қылмыстық топтарға арзан қытайлық киім мен аяқ киімді құны заңсыз төмендетілген жалған шот-фактуралар арқылы импорттауға мүмкіндік бергенін немқұрайлылық деп салды, олар кейін басқа ЕО елдеріне қайта экспортталды. Сот ОЛАФ белгілеген жалпы еуропалық алаяқтыққа қарсы шаралар қолданылуы тиіс деп шешті. Ұлыбритания ЕО-дан шыққан болса да, мүше мемлекет болған кезеңде ЕО заңнамасын бұзғаны үшін ЕҚС-ның юрисдикциясына бағынады. Еуропалық Одақ 2 миллиардтан астам евро өтемақы талап етті.

Темекі контрабандасына қарсы күрес

OLAF тек қана барлық ЕО шығыстарына қатысты алаяқтық, сыбайлас жемқорлық және басқа да қылмыстарды тергеуге ғана емес, сонымен қатар ЕО-ның кейбір кірістеріне, негізінен кедендік баждарға қатысты мәселелерді тергеуге де құзыретті. Темекі контрабандасы ұлттық және ЕО бюджеттеріне зор шығын келтіреді, сондықтан OLAF ірі ауқымды халықаралық темекі контрабандасына қатысты қылмыстық істерді зерттейді және үйлестіреді. Тергеу жұмысына қоса, OLAF Еуропалық Одақ институттары мен мүше мемлекеттерге темекі контрабандасына қарсы саясатты қалыптастыруға көмектеседі. АҚШ соттарындағы сот процестерінен кейін және контрабандалық және жалған темекі мәселесін шешу үшін, Еуропалық Одақ елдері мен Еуропалық Комиссия 2004-2010 жылдар аралығында әлемдегі төрт ірі темекі өндірушілерімен заңды түрде міндетті және орындалатын келісімдерге қол қойды. Компаниялар ЕО мен мүше мемлекеттерге 2,15 миллиард доллар төлеуге келісті. Келісімдер арқылы өндірушілер, сондай-ақ, ЕО және ұлттық ережелерді сақтауды қолдау үшін, өздерінің нақты темекілерінің сатылуын, таратылуын, сақталуын және жөнелтілуін барлық заң талаптарына сәйкес қамтамасыз ету үшін сату және тарату практикасына қатысты жан-жақты ережелерге міндеттенді. ОЛАФ контрабандалық желілердің шекарадан тыс жұмыс істейтін және тек үйлестірілген, Еуропалық Одақ көлеміндегі күш-жігермен ғана қарсы тұруға болатын мұндай операцияларға маңызды қосымша құндылық әкеледі.