Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Таңғажайып әдебиеттің қосалқы жанры
Subgenre of speculative fiction
Таңғажайып әдебиет – 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында пайда болған таңғажайып әдебиеттің қосалқы жанры. Таңғажайып әдебиет, әдетте, үрейлі әңгімелердегі әдеттегі қарсыластардан – мысалы, әруақтар, вампирлер және қасқырлардан қашып, немесе оларды түбірімен өзгертеді. Таңғажайып әдебиет тақырыбында жазатын, мысалы, Чайна Миэвиль сияқты жазушылар, кейде осы стильді бейнелеу үшін "қозғағыш мүше" (немесе "ұстама") терминін қолданады. Қозғағыш мүше – Еуропалық халық ауыз әдебиеті мен готикалық әдебиеттегі көптеген құбыжықтарда кездеспейтін, бірақ Уильям Хоуп Ходжсон, М. Р. Джеймс, Кларк Эштон Смит және Х. П. Лавкрафт сияқты таңғажайып әдебиетшілер жасаған құбыжықтарға жиі қосылатын мүше түрі.
Weird fiction is a subgenre of speculative fiction originating in the late 19th and early 20th centuries. Weird fiction either eschews or radically reinterprets traditional antagonists of supernatural horror fiction, such as ghosts, vampires, and werewolves. Writers on the subject of weird fiction, such as China Miéville, sometimes use "the tentacle" to represent this type of writing. The tentacle is a limb type absent from most of the monsters of European folklore and gothic fiction, but often attached to the monstrous creatures created by weird fiction writers, such as William Hope Hodgson, M. R. James, Clark Ashton Smith, and H. P. Lovecraft.
Анықтамалар
Джон Клют «ерекше әдебиет» терминін «фантастика, табиғаттан тыс әдебиет және трансгрессивті мазмұнды қорқынышты әңгімелерді сипаттау үшін еркін қолданылатын нәрсе» деп анықтайды. Чайна Миэвиль оны «әдетте, шамамен, деміксіз және жанрлық тұрғыдан сырғалқы макабр әдебиеті, қараңғы фантастика («қорқыныш» плюс «фантазия») деп түсіндіреді, көбінесе дәстүрлі емес шетелдік монстрларды қамтиды (осылайша, «ғылыми фантастика» да қосылады)». 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында жарық көрген «Ескі ерекше әдебиет» туралы Джеффри Эндрю Вайнсток былай дейді: «Ескі ерекше әдебиет қорқыныш, ғылыми фантастика және фантастика элементтерін пайдаланып, адамның әлсіздігі мен маңызсыздығын, көбінесе зұлым күштер мен күштердің мекендейтін, оларды түсіну немесе бақылау мүмкіншілігінен асып түсетін үлкен ғаламда көрсетеді». Джефф пен Энн ВандерМир ерекше әдебиетті әдебиет түрі ретінде сипаттайды, ол әдетте қорқыныш әдебиеті жанрында пайда болады, бірақ жеке жанр емес.
John Clute defines weird fiction as a term "used loosely to describe fantasy, supernatural fiction and horror tales embodying transgressive material". China Miéville defines it as "usually, roughly, conceived of as a rather breathless and generically slippery macabre fiction, a dark fantastic ('horror' plus 'fantasy') often featuring nontraditional alien monsters (thus plus 'science fiction')". Discussing the "Old Weird Fiction" published in the late 19th and early 20th centuries, Jeffrey Andrew Weinstock says, "Old Weird fiction utilises elements of horror, science fiction and fantasy to showcase the impotence and insignificance of human beings within a much larger universe populated by often malign powers and forces that greatly exceed the human capacities to understand or control them." Jeff and Ann VanderMeer describe weird fiction as a mode of literature, usually appearing within the horror fiction genre, rather than a separate genre of fiction in its own right.
Белгілі авторлар
Келесі көрнекті авторлар таңғажайып әдебиет жазушылары деп сипатталған. Олар тегі бойынша әліпби тәртібімен тізімделген және таңғажайып әдебиет жариялай бастаған кезеңдері бойынша ұйымдастырылған.
The following notable authors have been described as writers of weird fiction. They are listed alphabetically by last name, and organised by the time period when they began to publish weird fiction.
Жаңа таңғажайып
Энн мен Джефф ВандерМир және Чайна Миэвиллдің пікірінше, ерекше әдебиет соңғы кезде қайта жанданып, дамыды, олар бұл құбылысты «Жаңа ерекшелік» деп атады. Осы санатқа жататын әңгімелер мен құбылыстың кеңінен талқылануы «Жаңа ерекшелік» антологиясында жарияланған.
Ann and Jeff VanderMeer and China Miéville have suggested that weird fiction has seen a recent resurgence, a phenomenon they term the New Weird. Tales which fit this category, as well as extensive discussion of the phenomenon, appear in the anthology The New Weird.