Кіріспе
Рубицеялар – гүлді өсімдіктер тұқымдасы, көбінесе кофе, маддер немесе беденица тұқымдасы деп аталады. Оған құрлықта өсетін ағаштар, бұталар, лианалар немесе шөптер кіреді, оларды қарапайым, қарама-қарсы жапырақтары, жапырақ сағақтары арасындағы тік жапырақшалары және симпетталды актиноморфты гүлдерінен тануға болады. Тұқымдасқа шамамен 13 500 түр, 620 шамасындағы туыс кіреді, бұл оны төртінші ірі гүлді өсімдіктер тұқымдасы етеді. Рубицеялардың таралуы космополиттік, бірақ түрлердің ең көп әртүрлілігі тропиктер мен субтропиктерде шоғырланған. Кратом (Mitragyna speciosa) өсімдігінің жапырақтарында әртүрлі алкалоидтар бар, оның ішінде бірнеше психоактивті алкалоидтар кездеседі. Ол дәстүрлі түрде Оңтүстік-Шығыс Азияда дайындалып тұтынылады, онда ол ауырсықты басатын және күш беруші қасиеттерімен белгілі, μ-опиоидты рецептор агонисті ретінде әрекет етеді және көбінесе дәстүрлі тай медицинасында морфин сияқты опиоидты ауырсыққа қарсы дәрілердің орнына қолданылады.
Rubiaceae (/r//uː//b//i/'/eɪ//s//iː/,/iː//, // //s//i/,/aɪ/) is a family of flowering plants, commonly known as the coffee, madder, or bedstraw family. It consists of terrestrial trees, shrubs, lianas, or herbs that are recognizable by simple, opposite leaves with interpetiolar stipules and sympetalous actinomorphic flowers. The family contains about 13,500 species in about 620 genera, which makes it the fourth largest angiosperm family. Rubiaceae has a cosmopolitan distribution; however, the largest species diversity is concentrated in the tropics and subtropics. The leaves of the Kratom plant (Mitragyna speciosa) contain a variety of alkaloids, including several psychoactive alkaloids and is traditionally prepared and consumed in Southeast Asia, where it has been known to exhibit both painkilling and stimulant qualities, behaving as a μ opioid receptor agonist, and often being used in traditional Thai medicine in a similar way to and often as a replacement for opioid painkillers like morphine.
Қалқалы өсімдіктер
Қытайдан тегін шыққан гарденья (Gardenia jasminoides) – мұзды ауа райы жоқ әлемнің көптеген аймақтарында кеңінен өсірілетін бақша өсімдігі және гүл. Бұл туыстың басқа да бірнеше түрлері гүлзарларда кездеседі. Ixora туысына жылы климатта өсірілетін өсімдіктер жатады; ең көп өсірілетін Ixora coccinea түрі әдемі қызыл гүлдейтін қоршаулар үшін жиі қолданылады. Муссаенда сорттары кеңейтілген, түрлі-түсті тостаған жапырақтарымен гидрангияға ұқсас бұталар болып табылады; олар негізінен тропикалық Азияда өсіріледі. Жаңа Зеландияның тумасы Coprosma repens жиі қолданылатын қоршау өсімдігі. Оңтүстік Африканың Rothmannia globosa гүлзарларда жеке ағаш ретінде қарастырылады. Nertera granadensis – ерекше қызғылт-сары жидектерімен танымал үй өсімдігі. Басқа да сәндік өсімдіктерге Mitchella, Morinda, Pentas және Rubia жатады.
Түстер
Рубия тінкторумның ұнтақталған тамыры қызыл бояу береді, ал тропикалық Morinda citrifolia сары бояу береді.
Мәдениет
Cinchona officinalis – Эквадор және Перудің ұлттық ағашы. Coffea arabica – Йеменнің ұлттық гүлі. Ixora coccinea – Суринамның ұлттық гүлі. Warszewiczia coccinea – Тринидад және Тобагоның ұлттық гүлі.