Арека жаңғағы: Денсаулыққа зиянды әдет және қауіптер

Кіріспе

Арека пальмасының жемісін стимулятор ретінде шайнау

Арека жаңғағын шайнау практикасы

Арека жаңғағы (арека) немесе бетель жаңғағы – тропикалық Тынық мұхитының көп бөлігінде (Меланезия және Микронезия), Оңтүстік Азияда, Оңтүстік-Шығыс Азияда және Шығыс Африканың кейбір аймақтарында өсетін арека пальмасының (Areca catechu) жемісі. Оны көбінесе орау үшін қолданылатын бетель (Piper betle) жапырақтарымен шатастыруға болмайды. Жаңғақты басқа шөптермен бірге стимуляторлық дәрі ретінде шайнау практикасы мыңдаған жылдар бұрын Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азияда пайда болған және көптеген елдерде бүгінге дейін жалғасуда. Тұтыну денсаулыққа көптеген зиянды әсер етеді және адам үшін қатерлі ісік тудырады. Жаңғақтағы ареколин (никотинге ұқсас стимуляторлы алкалоид) сияқты әр түрлі қосылыстар ауыз қуысының гистологиялық өзгерістеріне, сондай-ақ қызыл иектің түсінің өзгеруіне әсер етеді. Бұл ауыз және қыртқыштің қатерлі ісіктерінің (жазық клеткалық карцинома) негізгі қауіп факторы болып табылады. Темекі шайнау сияқты, оның қолданылуына профилактикалық шаралармен кедергі келтіріледі. Әлемде жүздеген миллион адам, негізінен Оңтүстік Азия және Оңтүстік-Шығыс Азиядан шыққандар, осыны тұтынады, бұл жағдай "назардан тыс қалған жаһандық денсаулық сақтау төтенше жағдайы" деп сипатталған.

Сипаттама

Арека жаңғағы – нағыз жаңғақ емес, ол жидегі саналған жемістің тұқымы. Ол құрғатылған, кептірілген және жаңа түрінде саудаға түседі. Жаңа жемістің қабығы жасыл болғанда, ішіндегі тұқымын әдеттегі пышақпен кесуге болады. Піскен жемістің қабығы сары немесе қызғылт түске енеді, ал кепкен кезде жемістің іші ағаштай қатты болады. Осы кезде арека жаңғағын кесу үшін арнайы қайшы тәрізді кескіш қажет. Әдетте, шайнау үшін жаңғақтың бірнеше кесінділерін кальций гидроксидімен (сөндірілген әкпен) бірге бетель жапырағына орайды, сондай-ақ қосымша дәм үшін қарағай, кардамон, катеху шайыры (катта) немесе басқа да дәмдеуіштер қосылуы мүмкін. Бетель жапырағының дәмі жаңа, бұрышты тәрізді, бірақ сортына қарай түрлі дәрежеде ащы болуы мүмкін. Арека жаңғағын шайнағанда, ол жеңіл күш беруші ретінде әсер етеді, денеге жылу сезімімен және еңселілікпен әсер етеді, бірақ әсері әр адамға қарай өзгереді. Үндістанның, Шри-Ланканың және Қытайдың оңтүстік аймақтарында арека жаңғағын бетель жапырағымен бірге шайнаудан бөлек, аюрведа және дәстүрлі қытай медицинасында да қолданады. Арека жаңғағының ұнтағы кейбір тіс пасталарының құрамына енгізіледі. Басқа дәстүрлі қолданылуларына ішек құрттарын және басқа да паразиттік жәндіктерді бірнеше шай қасық ұнтақталған арека жаңғағын ішу арқылы, қайнатпа түрінде немесе алынған алкалоидтары бар таблеткалар арқылы жою кіреді. Сенімсіз дереккөз: date=June 2013 Дипломат Эдмунд Робертс 1830 жылдары Қытайға сапары барысында қытайлықтардың арека жаңғағын Ункария гамбирімен араластыратынын байқаған. Бетэль жаңғағын шайнағаннан кейін, қалған қызыл түсті сөл әдетте түкіріліп тасталады. Осы себепті, кейбір жерлерде көзге жағымсыз көрініс тудырмау үшін осы жаңғақты шайнауға тыйым салынған.

Химиялық құрамы

Бетел жаңғағындағы негізгі алкалоид – ареколин. Аракеадин, гувацин, изогувацин және гуваколин сияқты басқа да қосылыстар кездеседі. Бетел жаңғағындағы таниндердің көп бөлігі проантоцианидиндер, сондай-ақ катехиндер мен арекатанниннен тұрады. Бензоидтар, терпендер, карбон қышқылдары, альдегидтер, спирттер және эфирлер сияқты бірнеше алкалоид емес қосылыстар да анықталды.

Жағымсыз әсер ету мүмкіндігі

Арека жаңғағын пайдалану себептері күрделі психоәлеуметтік факторлармен байланысты. Арека жаңғағын пайдалану салдарынан түрлі жағымсыз әсерлер мен патологиялар туындауы мүмкін. Азиядағы зерттеулер арека жаңғағын әдетте шайнаудың ауыз қуысының қатерлі ісігімен, сондай-ақ цирроз және гепатоклеткалық карцинома қаупінің артуымен байланысты екенін көрсетті. Арека жаңғағын шайнау ауыз қуысының шырышты қабығының фиброзын тудырады, бұл қатерлі ісіктің алғы құрылымы болып табылады және ауыз қатерлі ісігіне ұласуы мүмкін. Сондай-ақ, ол жұтқыншақ қатерлі ісігіне де себеп болуы мүмкін. Арека жаңғағын пайдалану ер адамдарда созылмалы бүйрек ауруы және сүт сілтісі синдромының қаупін арттыруы мүмкін. 2017 жылы арека жаңғағын пайдаланудың бүкіл әлемдегі зияны "назардан тыс қалған жаһандық денсаулық сақтау төтенше жағдайы" деп танылды.

Жүктілік кезінде

Жүктілік кезінде темекі немесе арека жаңғағын пайдалану нәрестеге зиянды салдарларын айтарлықтай арттырады. Бұл әдет нәрестенің мерзімінен бұрын тууына, төмен салмағы мен бойына себеп болуы мүмкін. Сонымен қатар, бұл әдет ұрықты түрлі-түрлі улы заттарға, қатерлі ісікке байланысты заттарға ұрықтырады. Бетел шайнаудың ең ерте және нақты дәлелі Филиппиннен табылды, атап айтқанда Палаван аралындағы Дуйонг үңгіріндегі жерлеу орнынан табылған бірнеше адамдардың б.з.д. 2680±250 жылға дейінгі қаңқаларының тістері бетел шайнағандарға тән түспен боялған. Қабірде сондай-ақ, әк сақтауға пайдаланылған анадара қабықшалары да бар, олардың бірінде әлі де әк қалған. Біздің заманымыздың бірінші мыңжылдығына жататын Бохолдағы жерлеу орындарында бетел шайнауға тән қызғылт дақтар байқалады. Тілдік деректерге сүйенсек, *buaq протоавстронезиялық термині бастапқыда "жеміс" дегенді білдірген, ал протомалайополинезия тілінде "арека жаңғағы" деген мағынаға ие болған, бетел шайнау Филиппинде австронезиялық кеңеюдің басталғаннан кейін пайда болған (б.з.д. 3000 шамасында). Филиппиннен ол Тайваньға, сондай-ақ сауда мен көші-қон арқылы Аустронезияның қалған бөліктеріне және көршілес мәдениеттерге тарады. Вьетнамда арека жаңғағы мен бетел жапырағы махаббат пен некенің маңызды символы болып саналады, сондықтан вьетнам тілінде "бетел мен арека мәселесі" (chuyện trầu cau) сөз тіркесі некемен синонимді. Арека жаңғағын шайнау дәстүрі күйеу жігіттің ата-анасы мен қалыңдықтың ата-анасының жас жұптың некесі туралы әңгімелерін бастауға мүмкіндік береді. Сондықтан жапырақтар мен шырындар вьетнамдық үйлену тойларында рәсімдік мақсатта қолданылады. Бұл дәстүрдің пайда болуын түсіндіретін халық аңызы арека жаңғағы мен бетел жапырағының үйлесімінің идеалды екендігіне және олардың ажырамас екендігіне, тамаша үйленген жұп сияқты сенімнің жақсы мысалы болып табылады. Бұрын Үндістанда және Шри-Ланкада патшалар бетел жапырағымен арека жаңғағын шайнауға құмар болған. Патшалардың жақсы шайнау сеансы үшін қажетті барлық ингредиенттер салынған қорапты алып жүруге арналған арнайы қызметшілері болған. Сондай-ақ, сүйіктілердің арека жаңғағы мен бетел жапырағын бірге шайнауының әдеті болған, себебі оның тыныс-демалды жаңартатын және демалысқа көмектесетін қасиеттері бар. Осылайша, жаңғақ пен жапырақты шайнауға жыныстық символизм тән. Арека жаңғағы еркек, ал бетел жапырағы әйел принципін бейнелейді. Индуизм мен буддизмнің кейбір мектептерінде құлайлы ингредиент саналатын арека жаңғағы әлі де діни рәсімдерде бетел жапырағымен бірге қолданылады, сондай-ақ Оңтүстік Азияның көп бөлігінде адамдарды құрметтеу кезінде қолданылады. Ассамда, сондай-ақ оның көршілес Солтүстік-Шығыс штаттарының көпшілігінде арека жаңғағы ашытылған түрінде тұтынылады, бұл жемістің қаттырақ және тәттірек болуына себеп болады. Ашытқысыз піскен жаңғақ белгілі бір маусымда ашытқысыз піскен жаңғақпен жеуге болады, бірақ ол көбірек салт-дәстүрлік маңызы бар. Жаңғақ пен жапырақтың стандартты өлшемдегі бөліктері көбінесе әк пен аздап темекімен бірге жейді. Ассамда бетел жаңғағы мен жапырағының мәдени құндылығы зор; бетел жапырағы мен жаңғақты ұсыну (бірге гуа деп аталады) әлеуметтік сәлемдесу мен араласудың бір бөлігін құрайды. Қонақтарға панамұл (бетел жапырақтары мен шикі арека жаңғағы) ұсыну дәстүрі бар. Дәстүрлі асамдық қоғамда сапар кезінде немесе шаруашылық жұмыстары кезінде тамулпанның қорапшасын алып жүру және онымен бөлісу маңызды талап болды. Асамдықтардың арасында арека жаңғағы діни және неке рәсімдерінде де әр түрлі қолданыста болады, онда ол құнарлылықтың символы болып табылады. Бірде-бір діни рәсім тәңірлерге, рухтарға және жиналған қонақтарға тамул табасын ұсынбай аяқталмайды. Биху кезінде әр үйдің тұрғындары гусори ойнатушыларға арека жаңғағы мен бетел жапырағын ұсынып, баталарын сұрайды. Испан теңізшісі Альваро де Менданя Соломон аралдарының тұрғындары жаңғақ пен жапырақты қоздырғышты әкпен жеп, ауыздарын қызыл етіп боялатынын байқағанын айтады. Ол Санта-Исабель аралындағы мейірімді әрі мейірімді Малоптың өзіне достық белгісі ретінде әр кездескен сайын осы комбинацияны ұсынатынын айтты. Бутанда арека жаңғағы дома деп аталады. Бұл жұмсақ және ылғалды шикі арека жаңғағы өте күшті. Оны шайнағанда жүрек соғысы мен қан тамырларының жиырылуы болуы мүмкін. Бұл түрді Бутанның төменгі аймақтарында және Солтүстік Бенгалияда жейді, онда жаңғақ жартылай кесіліп, жергілікті паан жапырағына мол мөлшерде әк қосылады. Бутанның қалған бөлігінде шикі жаңғақ, қабықпен бірге, ашытылады, сондықтан қабық шіріп, оны алу оңай. Ашытылған доманың иісі нашар, оны шақырымдармен сезінуге болады. Дәстүрлі түрде, бұл хош иісті жаңғақ екіге бөлініп, жергілікті бетел жапырағынан жасалған конусқа қойылады, оған аздап әк қосылады. Аңыз бойынша, Бутанның тұрғындары бұрынғыда Мonyul деп белгілі болған, буддизмге жетпеген Монпалардың жерінде шикі ет жеп, қан ішіп, сүйек шайнаған. Гуру Ринпоче VIII ғасырда келгеннен кейін, ол халықты ет жеуден және қан ішуден тоқтатып, бетел жапырағы, әк және арека жаңғағынан тұратын алмастырғыш жасады. Бүгінде доманы шайнау әдетке айналды. Дома тамақтан кейін, рәсімдер мен мерекелер кезінде ұсынылады. Ол достарға ұсынылады және қоғамның барлық топтары жұмыс орындарында шайнайды, бұл Бутандық өмір мен мәдениеттің маңызды бөлігіне айналды. Шайнау қоспасына темекі жапырағын қосу салыстырмалы түрде жаңа өрбу, себебі темекі Америкадан отарлық дәуірге дейін енгізілмеген.

Using tobacco or areca nuts during pregnancy significantly increases adverse outcomes for the baby. The habit is associated with higher incidences of preterm birth and low birth weight and height. The habit also exposes the fetus to various other toxic components linked to cancer. The oldest unequivocal evidence of betel chewing is from the Philippines, specifically that of several individuals found in a burial pit in the Duyong Cave site of Palawan island dated to around 2680±250 BCE. The dentition of the skeletons is stained, typical of betel chewers. The grave also includes Anadara shells used as containers of lime, one of which still contained lime. Burial sites in Bohol dated to the first millennium CE also show the distinctive reddish stains characteristic of betel chewing. Based on linguistic evidence of how the reconstructed Proto Austronesian term *buaq originally meaning "fruit" came to refer to "areca nut" in Proto Malayo Polynesian, it is believed that betel chewing originally developed somewhere within the Philippines shortly after the beginning of the Austronesian expansion (~3000 BCE). From the Philippines, it spread back to Taiwan, as well as onwards to the rest of Austronesia and in neighboring cultures through trade and migration. In Vietnam, the areca nut and the betel leaf are such important symbols of love and marriage that in Vietnamese the phrase "matters of betel and areca" (chuyện trầu cau) is synonymous with marriage. The tradition of chewing areca nuts starts the talk between the groom's parents and the bride's parents about the young couple's marriage. Therefore, the leaves and juices are used ceremonially in Vietnamese weddings. The folk tale explaining the origin of this Vietnamese tradition is a good illustration of the belief that the combination of areca nut and the betel leaf is ideal to the point they are practically inseparable, like an idealized married couple. Formerly, in both India and Sri Lanka, it was a custom of the royalty to chew areca nut with betel leaf. Kings had special attendants whose duty it was to carry a box with all the necessary ingredients for a good chewing session. There was also a custom for lovers to chew areca nut and betel leaf together, because of its breath freshening and relaxant properties. A sexual symbolism thus became attached to the chewing of the nut and the leaf. The areca nut represented the male principle, and the betel leaf the female principle. Considered an auspicious ingredient in Hinduism and some schools of Buddhism, the areca nut is still used along with betel leaf in religious ceremonies, and also while honoring individuals in much of southern Asia. In Assam, as well as most of its neighbouring Northeastern states, Areca Nut is preferably consumed in its fermented form, which is supposed to make the fruit harder and sweeter. The raw nut may also be eaten during certain seasons when the fermented variety becomes unavailable, although it has more of ritual importance. Standard sized pieces of the nut and leaf are usually consumed in combination with lime and a bit of tobacco. In Assam, betel nut and leaf has indispensable cultural value; offering betel leaf and nut, (together known as gua) constitutes a part of social greeting and socialising. It is a tradition to offer pan tamul (betel leaves and raw areca nut) to guests immediately upon arrival, and after tea or meals, served in a brass plate with stands called bota. In traditional Assamese societies carrying a pouch of tamul pan upon one's person during journeys or during farming activities, and sharing of the same, was an essential requirement. Among the Assamese, the areca nut also has a variety of uses during religious and marriage ceremonies, where it has the role of a fertility symbol. No religious ritual is complete without the offering of tamul pan to the gods and spirits as well as to the assembled guests A tradition from Upper Assam is to invite guests to wedding receptions by offering a few areca nuts with betel leaves. During Bihu, the husori players are offered areca nuts and betel leaves by each household while their blessings are solicited. Spanish mariner Álvaro de Mendaña reported observing Solomon Islanders chewing the nut and the leaf with caustic lime, and the manner in which the habit stained their mouths red. He noted the friendly and genial chief Malope, on Santa Isabel Island, would offer him the combination as a token of friendship every time they met. In Bhutan, the areca nut is called doma. The soft and moist raw areca nut is very potent. When chewed it can cause palpitation and vasoconstriction. This form is eaten in the lower regions of Bhutan and in North Bengal, where the nut is cut into half and put into a local paan leaf with a generous amount of lime. In the rest of Bhutan the raw nut, with the husk on, is fermented such that the husk rots and is easy to extract. The fermented doma has a putrid odour, which can be smelled from miles. Traditionally, this fragrant nut is cut in half and placed on top of a cone made of local betel leaf, which has a dash of lime put into it. "Myth has it that the inhabitants of Bhutan traditionally known as Monyul, the land of Monpas where Buddhism did not reach lived on raw flesh, drank blood, and chewed bones. After the arrival of Guru Rinpoche in the eighth century, he stopped the people from eating flesh and drinking blood and created a substitute which is betel leaf, lime and areca nut. Today, chewing doma has become a custom. Doma is served after meals, during rituals and ceremonies. It is offered to friends and is chewed at work places by all sections of society and has become an essential part of Bhutanese life and culture." The addition of tobacco leaf to the chewing mixture is a relatively recent innovation, as tobacco was not introduced from the Americas until the colonial era.

Оңтүстік Азия

Үндістанда (арека жаңғағын ең көп тұтынушы) және Үндістан субконтинентінің қалған бөлігінде жаңғақ, бетел жапырағымен бірге немесе онсыз дайындалған қоспа паан деп аталады. Ол дерлік әр жерде қолжетімді және шайнауға дайын қапшықтарда сатылады, олар паан масала немесе супари деп аталады, супари – кептірілген арека жаңғағы, көптеген дәмдердің қоспасы, негізгі құрамы – ұсақ кесектерге бөлген кептірілген арека жаңғағы. Кедей адамдар, әсіресе әр күні тамақтана алмайтындар, аштық сезімін басу үшін оны пайдаланады. Аз мөлшерде темекі қосылған паан масала гутка деп аталады. Оңай тасталатын, кішкентай пластикалық супари немесе гутка қапшықтары Оңтүстік Азия аймағының қоршаған ортасын ластайтын кең таралған ластану көзі. Ауыз қуысындағы сұйықтық көбінесе түкіру арқылы шығарылады, нәтижесінде түкірік түскен жерде жарқыраған қызыл дақтар пайда болады. Мальдив аралдарында арека жаңғағын шайнау өте танымал, бірақ түкіруге жағымсыз қарап, оны дәмдеудің мәдениетсіз, жағымсыз тәсілі деп санайды. Әдетте, адамдар құрғақ жаңғақтың жұқа тілімдерін шайнайды, оларды кейде қуырып алады. Кили – арека жаңғағы, бетел, қара бұрыш, кардамон және қант қоспасы, ол кішкентай, қолмен жасалған қағаз қапшықтарда сатылады. Тістерін жоғалтқан егдеулер арека жаңғағы мен бетелдің қоспасын кішкентай илем мен тоқмақшамен ұрып, шайнауды жалғастырады.

Оңтүстік-шығыс Азия

Тайландта соңғы онжылдықтарда арека жаңғағын тұтыну біртіндеп төмендеді. Жастар, әсіресе қалаларда, оны шайнауды сирек кездестіресіз. Бүгінгі күнгі тұтынудың көп бөлігі 50 жастан асқан адамдарға, көбінесе ересек ұрпаққа шоғырланған. Дегенмен, базарларда бетел жапырақтары мен жұмсақ кесілген арека жаңғағының кішкентай табақтары сатылады және буддалық киелі орындарға құрбандық ретінде қолданылады. Филиппиннің солтүстігінде, әсіресе Кордильера әкімшілік аймағында, арека жаңғағын шайнау кең таралған, сондықтан Бенгуэт провинциясының Багио қаласы сияқты қалалық аймақтарда шектеулер мен айыппұлдар белгіленді. Бұл шектеулер арека жаңғағын (мама немесе мома) шайнау және түкірудің қоғамдық көлік жүргізушілерінің жұмыс уақытында қолайсыз екені және қалалық жолдар мен тротуарларды ластайтыны ескеріліп енгізілді. Осы шектеулерге қарамастан, арека жаңғағы Кордильера аймағындағы базарларда жақсы саудаланып тұрады. Оның коммерциялық сұранысына мысал ретінде Филиппин Кордильераларының провинцияларының бірі – Ифугаода арека жаңғағы провинцияның түрлі қалалары мен муниципалитеттерінен жоғары сұранысқа ие. Индонезия тілінде арека жаңғағы макан пинанг деп аталады, ал Индонезияның Папуа провинциясында жай ғана пинанг деп аталады.

Океания

Папуа-Жаңа Гвинеяда (ПНГ) және Соломон аралдарында көше бұрыштарында жаңа піскен арекка жаңғағы, бетел жапырағы (ПНГ-да дака) және әк сатылады. Бұл елдерде кептірілген немесе хош иістендірілген арекка жаңғағы танымал емес. ПНГ-де бетел жаңғағы ток писин тілінде "буай" деп аталады және солтүстік жағалауда, Вейвакта және Мадаңда көптеп өседі. 2014 жылы Порт-Морсби губернаторы енгізген, бетел жаңғағын қоғамдық орындарда сату мен шайнауға қатысты даулы тыйым 2017 жылы күштен шығарылды. Бірақ бұл танымал жаңғаққа тыйым салынғаннан кейін де контрабанда арқылы әкеліне берді, соның салдарынан бағасы күрт өсті. Полиция тыйымды өте қатаң түрде сақтады, және 2015 жылы Хануабадада полиция резервінің жиналған халыққа оқ атқаннан кейін екі бетел жаңғағы сатушысы қаза тапты. Порт-Морсби губернаторы 2023 жылдың шілдесінде қаланың бизнес ауданындағы белгілі бір аймаққа шектеу қойып, жаңғаққа тағы бір тыйым салды. Дегенмен, көптеген адамдар бетел жаңғағын сату арқылы күнкөріс табады, сондықтан өз аймақтарында тыйым салуға қарсылық көрсетеді. Манус аралында жас жігіттер бетел жаңғағын сатып алу үшін солтүстік жағалауға шағын қайықпен баратын кезде қарақшылыққа ұшырауы мүмкін, және бірнешеуі жоғалып кеткен.

Шығыс Азия

Тайваньда көптеген тұтынушылар күніне 20-40 қап арек жаңғағын жаңа түрде сатып алады. Жыл бойы тұрақты сұранысты қанағаттандыру үшін екі түрлі бетел жаңғағы дүкені бетел және жаңғақ, сондай-ақ темекі және сусындар, оның ішінде сыра сатады: көбінесе нашар күтілген және қарапайым сыртқы көрінісі бар шағын отбасылық дүкендер, және көбінесе бір ғана дерлік бөлмеден немесе киосктан тұратын дүкендер. Соңғысы әдетте көшеден бір метр биіктікте орналасқан, ал көлемі 3x2 метрден кем. Үлкен панорамалық терезелер қабырғалардың екеуін немесе одан да көп бөлігін құрайды, бұл өтетін адамдарға ішкі кеңістікті толық көруге мүмкіндік береді. Ішкі бөлігі көбінесе жарқын түстермен боялған. Мұндай дүкен ішінде, әдемі киім киген жас әйел, "бетел жаңғағының сұлуы", бетел және арек жаңғағын дайындап жатқанын көруге болады. Дүкендер көбінесе терезелерді шеңберлейтін немесе дүкен үстінен радиалды орналастырылған түрлі-түсті (көбінесе жасыл) LED шамдармен немесе неоновые шамдармен белгіленеді. Тұтынушылар жол жиегінде тоқтап, қыздардың бетел мен арек жаңғағын көліктеріне әкеліп беруін күтеді. Бетелді шайнау әдеті көбінесе ауыр еңбек салаларымен байланысты, мысалы, қашықтан тасымалдау, құрылыс немесе балық аулау. Бұл салалардағы жұмысшылар бетелді оның күш беруші әсері үшін пайдаланады, бірақ ол әріптестермен әлеуметтесу құралына да айналады. Мысалы, зерттеулер көрсеткендей, такси, автобус және жүк көлігі жүргізушілерінің арасында бетелді шайнау кең таралған, олар ұзақ жұмыс сағаттарымен күресу үшін бетелдің күш беруші әсеріне сенеді. Осы себептерге байланысты, бетелді көп шайнайтын мамандықтарда ауыз қуысының қатерлі ісігі өлімнің негізгі себебі болып табылады. Қытайдың Хайнань және Хунань провинцияларында, Сиантан пайдалану және өңдеу орталығы болатын жерде, егде жастағы және жас адамдар күн сайын арек жаңғағын тұтынады. Бірақ көпшілігі бетел жапырақтарынсыз, тек кептірілген жаңғақты жейді. Кейбір адамдар арек жаңғағын шикі, жаңа түрінде бетел жапырақтарымен немесе оларсыз да тұтынады. Бетелді көбінесе қарт әйелдер сатады, бірақ кептірілген түрін шай, алкоголь және темекі сататын дүкендерде табуға болады.

In Taiwan, bags of 20 to 40 areca nuts are purchased fresh daily by a large number of consumers. To meet the steady year round demand, two kinds of betel nut shops sell betel and nuts, as well as cigarettes and drinks, including beer: Small mom and pop shops, often poorly maintained and with unassuming façades, and shops which will often consist of nothing more than a single, free standing room, or booth. The latter is usually elevated one meter above the street, and measures less than 3 by 2 m. Large picture windows comprise two or more of the walls, allowing those who pass by a complete view of the interior. The interior is often painted brightly. Within such a shop, a sexily dressed young woman, a "betel nut beauty", can be seen preparing betel and areca nuts. Shops are often identified by colorful (commonly green) LED lamps or neon lights that frame the windows or that are arranged radially above a store. Customers stop on the side of the road and wait for the girls to bring their betel and areca nut to their vehicles. The habit of chewing betel nut is often associated with blue collar labor industries such a long haul transportation, construction, or fishing. Workers in these labor intensive industries use betel nut for its stimulating effect, but it also becomes a tool for socializing with coworkers. For example, studies have shown chewing betel nut is prevalent among taxi, bus and truck drivers, who rely on the stimulating effect of betel nut to cope with long work hours. For these reasons, oral cancer has been identified as a leading cause of death in professions with high betel nut chewing rates. In Hainan and Hunan Province, China, where Xiangtan is a center of use and processing, a wide range of old and young people consume areca nut daily. Most, though, consume the dried variety of the nut by itself, without the betel leaves. Some people also consume the areca nut in its raw, fresh form with or without the betel leaves. Betel nuts are sold mostly by old women merchants, but the dried version can be found in shops that sell tea, alcohol, and cigarettes.

Басқа елдер

АҚШ-та арекка жаңғағы бақылауға алынбайды немесе оған арнайы салық салынады және кейбір азиялық азық-түлік дүкендерінде табуға болады. Дегенмен, арекка жаңғағының бүтін немесе ойылған ядроларынан өзгеше түрінің импорты АҚШ кеден қызметкерлерінің қалауы бойынша азық-түлік, ауыл шаруашылығы немесе дәрілік заттарға қатысты бұзушылықтарға байланысты тоқтатылуы мүмкін. Мұндай кедендік шаралар өте сирек кездеседі. Ұлыбританияда арекка жаңғағын оңай алуға болады. Біріккен Араб Эмираттарында бетель жаңғағы мен жапырағын иеленуге тыйым салынған және ол қылмыс болып есептеліп, жазаланады.

Жер атаулары

Үндістандағы Гувахати, Малайзиядағы Пенанг, Таиландтағы Ко Мак (เกาะหมาก), Мальдив аралдарындағы Фуа Мулаку және Тайваньдағы Бинланг аралшасы сияқты жерлер арека жаңғағының құрметіне аталған.