Кіріспе

Басылымдарға қатысты заңды талаптар
Құқықтық депозит – бұл жеке тұлғаның немесе топтың өзінің басылымдарының көшірмелерін, әдетте кітапханаға тапсыруды талап ететін заңды міндеттеме. Қажетті көшірмелердің саны елден елге өзгеше болады. Көбінесе ұлттық кітапхана осы көшірмелердің негізгі сақтау орны болып табылады. Кейбір елдерде үкіметке де заң бойынша құжаттарды сақтау міндеті жүктеледі, сондай-ақ, ол құжаттардың көшірмелерін жалпыға қолжетімді кітапханаларға жіберуге міндетті. Бұл талапты реттейтін заңнама елдерде әртүрлі, бірақ көбінесе авторлық құқық заңдарында бекітілген. 20-ғасырдың соңына дейін құқықтық депозит тек баспа және кейде аудиовизуалды материалдарды қамтыды, бірақ 21-ғасырда көптеген елдер өз заңнамаларын цифрлық құжаттарды да қамту үшін кеңейтуге мәжбүр болды. 2000 жылы ЮНЕСКО Жан Лунннің 1981 жылғы Құқықтық депозит заңнамасы бойынша нұсқауларының жаңа және толықтырылған басылымын жариялады, онда құқықтық депозит заңнамасын жасау жөніндегі ұсыныстарда электрондық форматтар мәселесі қарастырылған. Ұлттық заңдық қоймаларда сақталған кітаптардың саны 2018 жылы 2,4 миллионнан 2019 жылы 2,7 миллионға дейін өсті, бұл негізінен цифрлық депозиттердің айтарлықтай өсуіне байланысты.

Австралия

Австралияда 1968 жылғы Авторлық құқық туралы заңның 201-бабы және басқа да штаттардың заңдары Австралияда жарияланған барлық материалдардың бір данасын Австралия Ұлттық кітапханасына тапсыруды талап етеді. Штаттардың заңдары әр штаттың кітапханасында, сол штаттарда жарияланған кітаптар мен басқа да кең ауқымды материалдардың сақталуын қамтамасыз етеді. Жаңа Оңтүстік Уэльс, Квинсленд және Оңтүстік Австралия штаттарында жарияланған кітаптарды сол штаттардың парламент кітапханаларына тапсыру да міндетті. Жаңа Оңтүстік Уэльс заңдары сонымен қатар сол штаттарда жарияланған кітаптарды Сидней университетінің кітапханасына тапсыруды талап етеді. 1988 жылғы Кітапханалар туралы заң (Квинсленд), 1984 жылғы Кітапханалар туралы заң (Тасмания), 1982 жылғы Кітапханалар туралы заңтың 35-бабы (Оңтүстік Австралия), 1939 жылғы Кітапханалар туралы заң (Жаңа Оңтүстік Уэльс), 1988 жылғы Кітапханалар туралы заңның 49-бабы (Виктория) және 2012 жылғы Заңды депозит туралы заң (Батыс Австралия) қолданылады. Австралия астаналық аумағында (ACT) lc=yes көрсетілгендей, жергілікті заңнама қазіргі таңда жоқ, бірақ баспагерлерге "өздерінің басылымдарының бір данасын ACT Heritage Library-ге тұрақты сақтау және қолжетімділік үшін тапсыру ұсынылады". 1968 жылғы Авторлық құқық туралы заң және әр штаттың заңды депозиттік заңнамасы, кез келген баспагерлер өздерінің басылымдарының бір данасын Австралия Ұлттық кітапханасына, сондай-ақ өздерінің құзыретіндегі штаттық немесе аумақтық кітапханаға тапсыруға міндетті. 21-ғасырдың басына дейін бұл талап барлық типтегі баспа материалдарына (ал кейбір штаттарда – аудиовизуалды форматтарға да) қатысты. 2016 жылғы 17 ақпанда федералдық заңды депозиттік ережелер (Статуттық заңды қайта қарау туралы заңмен (No. 1) 2016 ж.) барлық типтегі электрондық басылымдарды қамту үшін кеңейтілді. Көптеген штаттар мен аумақтар қолданыстағы заңнаманы қайта қарастырып немесе өзгертіп, оны цифрлық басылымдарға да қолдануда. Оңтүстік Австралияның мемлекеттік кітапханасы электрондық басылымдарды басып шығарудың орнына, мүмкіндігінше, сақтауды талап етеді.

Бруней

Кітаптарды сақтау туралы заңға (1967 жылы қабылданған, 1984 жылы қайта қарастырылған) сәйкес, әрбір "кітап, есеп, памфлет, мерзімді басылым, газет, әріптік жинақ, ноталар жинағы, карта, жоспар, кесте немесе диаграмма" жеке шығындар есебінен жарық көргеннен кейін бір ай ішінде Мұражайлар директорына тапсырылуға тиіс.

Канада

Канадада Канаданың кітапхана және мұрағат туралы заңы (2004) кез келген жарияланған материалдың екі данасына дейін Канаданың кітапхана және мұрағат басқармасына тапсырылуын міндеттейді. Мұрағатқа тапсырылған материалдар каталогталады, ал каталогтар Канаданың кітапхана және мұрағат веб-сайтында қолжетімді. Квебек провинциясы да кез келген құжаттың екі данасын жарияланған күнінен бастап жеті күн ішінде Bibliothèque et Archives nationales du Québec-ке тапсыруды талап етеді.

Қытай

Қытайда "Басылымдарды басқару ережелерінің" (2001 ж.) 22-бабында әрбір басылған басылымның үш данасы Қытай Ұлттық кітапханасына, бір данасы Қытай басылымдарының мұрағат кітапханасына және бір данасы Мемлекеттік кеңес басқару органына тапсырылуы керек екені айтылған.

Колумбия

Колумбияда заңды депозит туралы заң 1993 жылғы 44 заңмен, 1999 жылғы 16 наурыздағы 460 қаулы декретімен және 1995 жылғы 2150 қаулы декретімен реттеледі. Бұл заңдар мен декреттер Колумбия Ұлттық кітапханасына қатысты. Баспа түріндегі еңбектерді жасаушылар, сондай-ақ аудиовизуалды, аудио және бейне өнімдерді жасаушылар кітапханаға еңбектердің белгілі бір санын тапсыруға міндетті, олар Колумбия аумағында жасалған немесе импортталған. Баспа түріндегі еңбектер үшін ұлттық аумақта жасалған әрбір еңбектің екі данасы Колумбия Ұлттық кітапханасына, бір данасы Колумбия Республикасы Конгресінің кітапханасына және бір данасы Колумбия Ұлттық университетінің Орталық кітапханасына тапсырылуы керек, басылымның жоғары құны немесе жариялану мерзімінің қысқа болуы кейбір жағдайларда азырақ дана тапсыруға мүмкіндік береді. Аудиовизуалды және аудио еңбектер үшін, сондай-ақ импортталған басылған еңбектер үшін Ұлттық кітапханаға тек бір дана тапсыру жеткілікті.

Қазақстан

Хорватияда заңды тұрақталған сақтау 1816 жылы орнатылған. Бүгінде ол Кітапханалар заңымен реттеледі, онда баспагерлер тоғыз данадан кітап беруі керек екені белгіленген. Олардың екеуі Загребтегі Ұлттық және Университет кітапханасына, ал Осиек, Риека, Пула, Задар, Сплит, Дубровник және Мостардағы университеттер мен ғылыми кітапханалар бір-бір данадан алады.

Дания

Данияда заңдық депозиттің болуы 1697 жылдан бері талап етіледі және оны Дания Корольдік кітапханасы (көптеген жазба еңбектер үшін) және Мемлекеттік және Университет кітапханасы (газеттер, аудио және бейне материалдар үшін) жүзеге асырады; екі данасы тапсырылуы тиіс. Бұл цифрлық форматтағы еңбектерді де қамтиды, сондай-ақ баспагерден қажетті құпия сөздерді ұсыну талап етілуі мүмкін.

Фарер аралдары

1952 жылдың 16 шілдесінде қабылданған заңға сәйкес, әрбір жарияланымның төрт данасы Фарер аралдарының Ұлттық кітапханасына міндетті түрде тапсырылуы тиіс.

Финляндия

Финляндияда 1707 жылы Швецияда жарық көрген барлық еңбектердің бір данасын алу құқығы Түрку Корольдік академиясына берілді. Финляндия Швециядан Ресейге өткеннен кейін, бұл құқық 1809 жылы расталды. 1820 жылы Ресейдегі барлық баспаханалар Финляндияға міндетті түрде тапсыруға тиіс көшірмелерді жіберіп бастады. 1917 жылы тәуелсіздік алған Финляндия міндетті түрде тапсыру қағидаларын сақтап қалды. Хельсинки университетінің кітапханасы (университет 1827 жылы Түркуден көшірілді) басты міндетті сақтау кітапханасы болып қала берді. Содан кейін қосымша көшірмелер Түрку, Ювяскюля және Виборг (кейін Оулу) қалаларындағы кітапханаларға тапсыра бастады. 1984 жылы міндетті тапсыру аудиовизуалды материалдарға дейін кеңейтілді; фильмдерді сақтау жауапкершілігі Ұлттық аудиовизуалды институтқа жүктелді. 2007 жылы мәдени материалдарды сақтау және міндетті тапсыру туралы жаңа заң қабылданды. Жаңа заң мәдени материалдардың екі маңызды жаңа түрін қамтиды. Ұлттық аудиовизуалды архив хабар тарату материалдарын жинап, сақтайды, ал Финляндия Ұлттық кітапханасы (Хельсинки университетінің кітапханасы аталды) интернет-мазмұнын жинау және сақтаумен айналысады.

Франция

Францияда заңдық сақтау 1537 жылғы Монпелье жарлығымен бастау алды, оған сәйкес жарияланған кез келген кітаптың бір данасы сақтау мақсатында король кітапханасына тапсырылуы тиіс болды. Келесі ғасырларда заңдық сақтау кейде цензураны жеңілдету үшін пайдаланылды, сондықтан француз революциясы кезінде бұл міндет сөз бостандығын шектеуге жатады деген үмітпен қысқа мерзімге тоқтатылды. Басты сақтау орны – Франция Ұлттық кітапханасы. Заңдық сақтау өте кең дамыған және ол тек баспа материалдарына ғана емес, мультимедиалық архивтерге және тіпті кейбір веб-беттерге де қатысты. Франция сонымен қатар парфюмериялық формулаларды сақтау үшін құрылған заңдық сақтау және хош иістер архиві – Осмотеканы қаржыландыруда әлемде бірегей.

Германия

Германияда 1913 жылдан бастап кітап сатушылар гильдиясымен, Börsenverein des Deutschen Buchhandels, келісімшарт жасасқан баспаханалар басылған және қоймадағы әрбір кітаптың данасын Лейпцигтегі Deutsche Bücherei-ге міндетті түрде жіберуге міндетті болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Deutsche Bücherei Шығыс Германияда өз қызметін жалғастырды, ал Deutsche Bibliothek Батыс Германиядағы Франкфурт-на-Майнеде құрылды. Заңмен бекітілген міндетті сақтау талаптары Börsenverein және неміс кітап сатушылары ұйымдастырған жеке құқық негізінде қатаң сақталды. 1969 жылдан бастап Германияның Ұлттық кітапхана туралы заңы (31 наурыз 1969 жылғы Gesetz über die Deutsche Bibliothek, BGBl. I S. 265) басылған және баспа емес кейбір материалдардың екі данасын Франкфурт-на-Майнедегі не Лейпцигтегі Германия Ұлттық кітапханасына (баспагердің орналасқан жеріне байланысты) жіберуді талап етті. 2006 жылы бұл заң Германия Ұлттық кітапханасы туралы заңмен алмастырылды, осымен Германия Ұлттық кітапханасы, немесе Deutsche Nationalbibliothek құрылды. Бұған қоса, Германияның әрбір федералды жері өз территориясында жарияланған туындылардың бір немесе екі данасын тиісті мемлекеттік сақтау орнына тапсыруды талап етеді.

Гонконг

Кітаптарды тіркеу туралы ереженің 3-тармағына сәйкес, жаңа кітапты баспагер кітап Гонконгта басылып шыққаннан, жарық көргеннен, дайындалғаннан немесе басқа жолмен жасалғаннан кейін бір ай ішінде кітаптың бес данасын Телерадио хабарларын тарату, мәдениет және спорт жөніндегі хатшыға тегін жеткізуге міндетті. Мұндай талапты бұзған адам құқық бұзушылық жасаған болып есептеледі және сотталған жағдайда 2000 Гонконг доллары көлемінде айыппұл төлеуге жазаланады. Хатшы бір данасын бұрынғы қалалық кеңестің бас кітапханасы болған қалалық кітапханаға немесе ол бекіткен басқа кітапханаға жіберуі тиіс. Бұл талап бұрынғы аймақтық кеңестің (Гонконгтағы тағы бір муниципалитет) ешбір кітапханасын қамтыған жоқ және Гонконг Орталық кітапханасы ашылып, бүкіл тәуелді аумақтың бас кітапханасы ретінде қалалық кітапхананы алмастырғаннан кейін өзгертілген жоқ.

Исландия

Исландияда жарияланған, басылған материалдың кез келген төрт данасы Рейкьявик қаласындағы Исландия Ұлттық және Университет кітапханасына жіберілгені тиіс, олардың үшеуі сол жерде сақталады, ал біреуі Акурейри қаласындағы Amtsbókasafnið á Akureyri кітапханасында сақталады. Егер 50 данадан кем басылса, тек екі дана жеткілікті.

Үндістан

1954 жылы Үндістан Парламенті қабылдаған «Кітаптарды жеткізу туралы» заңы Үндістанда жарияланған кітаптарды Үндістанның Ұлттық кітапханасына (Калькутта) және тағы үш кітапханаға – атап айтқанда, Ченнаидегі Коннемара қоғамдық кітапханасына, Мумбайдағы Орталық кітапханаға және Делидегі Қоғамдық кітапханаға тапсыру тәртібін реттейді. 1956 жылы заңға толықтырулар енгізіліп, оған мерзімді басылымдар мен газеттер де қосылды. Үндістанның Ұлттық библиографиясы «Кітаптарды жеткізу туралы» заң бойынша Ұлттық кітапханаға (Калькутта) түскен кітаптар негізінде құрастырылады.

Ирландия

Ирландия Республикасында шығарылатын әрбір кітап пен мерзімді басылымның бір данасы Ирландияның Ұлттық кітапханасына (NLI), Ұлыбритания кітапханасына және жеті университет кітапханасының әрқайсысына: Тринити колледжі кітапханасына, Лимерик университетіне (UL), Дублин қалалық университетіне (DCU) және Ирландия Ұлттық университетінің (NUI) төрт құраушы университетіне тапсырылуы тиіс. Тринити колледжі кітапханасы Ұлыбритания кітаптарын қабылдау және Ұлыбританияға депозитке жіберілген ирланд кітаптары үшін клирингтік орталық ретінде жұмыс істеу кезінде, мемлекеттік қаражат есебінен ішінара өтелетін шығындарға ұшырайды. 1922 жылы Ирландия еркін мемлекеті Ұлыбританияның 1911 жылғы Авторлық құқық туралы заңын мұра етті, ол Тринити колледжі кітапханасын және Ұлыбританиядағы кітапханаларды Ұлыбританияда жарияланған кітаптардың заңды депозитариялары етіп белгіледі. 1927 жылы еркін мемлекеттің алғашқы авторлық құқық заңы талқыланғанда, Ұлыбритания кітаптарының депозиті ретінде NLI емес, Тринити колледжі кітапханасын сақтауға, үздіксіздік принципіне орай шешім қабылданды. Ол 2016 жылға дейін осы мәртебені сақтап келеді. Бастапқыда 1927 жылғы заң жобасында тек Ирландия еркін мемлекетінің басылымдары үшін NLI-ді депозитария ретінде қосу ұсынылған. Комитетте NUI-дің үш құраушы колледжі де қосылды, ал кіші британдық кітапханалардың мәртебесі автоматты түрде берілуден сұраныс бойынша берілуге төмендетілді. Сент Патрик колледжі (NUI Maynooth-тың алдыңғысы) 1963 жылы, ал UL және DCU 1989 жылы университет мәртебесіне ие болғанда қосылды. 2000 жылы депозиттелу талабы электронды басылымдарға да тарасты, кітапханалар қағаз түріндегі нұсқалармен қатар сандық түрдегі көшірмелерді де сұрай алады.

Израиль

Израильде "Кітаптар заңы 2000 (5761)" әрбір жарияланымның екі данасын Израильдің Ұлттық кітапханасына жіберуді талап етеді. Кнессет кітапханасы мен Израиль мемлекеттік архиві сұраныс бойынша бір дана алуға құқылы. "Ақпарат алу құқығы туралы 1999 жылғы заң" мемлекеттік органдарды өздерінің іс-қимылдары туралы жылдық есепті 5000 және одан көп халқы бар әрбір қаланың қауымдық кітапханасына жіберуге міндеттейді.

Италия

Италияда заңдық депозит туралы заң (2004 жылғы 15 сәуірдегі № 106) әрбір жарияланымның бір данасын Флоренцияның Ұлттық орталық кітапханасына және Римнің Ұлттық орталық кітапханасына жіберуді талап етеді, бұл Италия Корольдігінің (1861) құрылғаннан бері сақталып келеді. Сонымен қатар, аймақтар жергілікті аймақтық және провинциялық заңды депозиттік кітапханаларды белгілейді, олар тағы екі дананы қабылдайды және көбінесе бірігуге дейінгі тарихынан осы мәртебені мұраға алады. Мысалы, Biblioteca Nazionale Braidense 1788 жылдан бері Ломбардиядағы заңды депозиттік кітапхана болып табылады (ол Милан герцогтығын қамтыған кезде) және Флоренцияның Ұлттық орталық кітапханасы 1743 жылдан бері (Тоскананың Ұлы герцогтығы үшін).

Жапония

Жапонияның Ұлттық диеталық кітапханасының заңды депозит талаптары Ұлттық диеталық кітапхана туралы заңның X-XI 3-тарауларында белгіленген. Бұл талаптар баспагердің мемлекеттік мекемеге қарасты ма, әлде жеке баспагер ме екендігіне, сондай-ақ шығарманың қағаз түрінде немесе онлайн жарияланғанына байланысты өзгеріп отырады. Міндетті түрде депозитке тапсырылатын туындылар: кітаптар, брошюралар, сериялық басылымдар, ноталар, карталар, фильмдер, басқа да құжаттар мен кестелер, дыбыс жазбалары, цифрлық мәтіндер, кескіндер, дыбыстар және бағдарламалар. Жеке баспагерлер бір данасын тапсыруға міндетті және "басылымды шығару мен депозитке салуға қажетті әдеттегі шығындармен тең өтемақы алуға құқылы"; талаптарды орындамау жағдайында айыппұл салынады.

Қырғызстан

Кенияда заңдық депозит ережесі 1960 жылғы Кітаптар мен Газеттер заңының 111-бабында қарастырылған. Ол кітаптарды (кез келген томды), энциклопедияларды, журналдарды, мақалаларды, мемлекеттік хабарламаларды, памфлеттерді, жарнама парақшаларын, баспа бетін, музыкалық ноталарды, карталарды, жоспарларды және кестелерді қамтиды. Дегенмен, ол хатбасшаларға, баға тізімдеріне, жылдық есептерге, коммерциялық айналымдарға, коммерциялық жарнамаларға, мемлекеттік басылымдарға, заңдық, коммерциялық немесе бизнес құжаттарына ерекшеліктер жасайды. Заң Кения Ұлттық кітапхана қызметіне және Кітаптар мен газеттер тіркеушісіне өкілеттік береді. Заңға сәйкес, баспагерлер екі данасын Кения Ұлттық кітапхана қызметінің директорына және Кітаптар мен газеттер тіркеушісіне үш данадан аспайтын көшірмелерді тапсыруға міндетті. Ережелер соңғы рет 2002 жылы қаралып, талаптарды орындамаған жағдайда айыппұлдар белгіленді.

Лихтенштейн

Лихтенштейн мемлекеттік кітапханасы, көбінесе Мемлекеттік кітапхана деп аталады, 1961 жылы Ұлттық кітапхана қорымен заңмен ресми түрде құрылды. Мемлекеттік кітапханада міндетті депозитарий бар. Өзгертілген жарғыға сәйкес, Мемлекеттік кітапхананың міндеттері өзгерді: Мемлекеттік кітапхана енді ұлттық кітапхана болып, сонымен қатар ғылыми және халыққа арналған кітапхана ретінде жұмыс істейді. Ұлттық кітапхана ретінде Мемлекеттік кітапхана Лихтенштейн азаматтарының жазбаша материалдарын, суреттерін және музыкасын, сондай-ақ Лихтенштейнге қатысты материалдарды жинайды. Сонымен қатар, Мемлекеттік кітапхана Лихтенштейн Князьдығы үшін патенттік кітапхана ретінде қызмет етеді және осылайша толыққанды халықаралық патенттік ақпаратқа қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Мемлекеттік кітапхананың қағидалары мен ережелері Лихтенштейннің Еуропалық экономикалық аймағы мен Швейцария заңнамасына сәйкес қолданыстағы заңнаманы сақтауы тиіс.

Макао

№ 72/89/M Декрет-заң Макаода жарияланған туындылардың көшірмелерін Макао орталық кітапханасына міндетті түрде тапсыруды талап етеді.

Малайзия

Малайзияда Akta Penyerahan Bahan Perpustakaan 1986 (1986 жылғы Кітапхана материалдарын тапсыру заңы) бойынша кітаптар, баспа материалдары, карталар, сызбалар және плакаттар сияқты басылған кітапхана материалдарының бес данасы Малайзия Ұлттық кітапханасына тапсырылуы тиіс. Бұған қоса, басылмаған кітапхана материалдарының екі данасы да тапсырылуы керек.

Монако

Монакода жергілікті өндірілген кітаптардың, компьютерлік бағдарламалық қамтамасының және медиа өнімдерінің төрт данасы Bibliothèque Louis Notari кітапханасына тапсырылуы тиіс. Егер 100 данадан кем өндірілсе, тек екі дана жеткілікті.

Жаңа Зеландия

Заңдық сақтау 1903 жылы Жаңа Зеландияда енгізілді және қазіргі таңда барлық баспа құжаттарының және офлайн электрондық құжаттардың (мысалы, DVD) көшірмелерін жарияланған күнінен бастап 20 жұмыс күні ішінде Жаңа Зеландия Ұлттық кітапханасына жіберуді талап етеді. Бұл заң сонымен қатар Ұлттық кітапхана директорына интернет құжаттарының, оның ішінде веб-сайттардың көшірмелерін жасауға мүмкіндік береді. Егер баспагерлер өздерінің интернет құжаттарын көшіруге көмек сұраса, олар 20 жұмыс күні ішінде осы талапқа бағынуға міндетті. Бұл процеске 2003 жылғы Жаңа Зеландия Ұлттық кітапханасы (Te Puna Mātauranga o Aotearoa) Заңының 4-тарауы, сондай-ақ үш қолдаушы талаптар туралы хабарламасы заңдық күш береді. Егер басылған даналардың жалпы саны 100-ден асса, екі дана ұсынылуы керек, әйтпесе бір дана жеткілікті. Егер бір дананың бағасы 1000 жаңазеландиялық доллардан жоғары болса, тек бір дана талап етіледі.

Польша

1780 жылдан бері Залуски кітапханасы Польшада жарияланған барлық туындылардың бір данасын алуға құқылы. Қазіргі кезде бұл мәселе 1997 жылғы 6 наурыздағы Мәдениет және өнер министрінің қаулысымен реттеледі. Польшаның Ұлттық кітапханасы мен Ягеллон кітапханасы барлық басылымдардың екі данасын алады, олардың бірі шексіз мерзімге сақталады. Бұдан өзге, кемінде 50 жыл сақтауға міндетті заңдық депозиттік 15 кітапхана бар: Мария Кюри-Склодовская университетінің кітапханасы, Лодзь университетінің кітапханасы, Николас Коперник университетінің кітапханасы, Адам Мицкевич университетінің кітапханасы, Варшава университетінің кітапханасы, Вроцлав университетінің кітапханасы, Силезия кітапханасы, Варшава қалалық кітапханасы, Щециндегі Померания кітапханасы, Гданьск университетінің кітапханасы, Люблин католик университетінің кітапханасы, Ополе университетінің кітапханасы және Беласток Подляск кітапханасы. Ұлттық кино кітапханасы (Filmoteka Narodowa) барлық кино өнімдерін алады, ал Сейм кітапханасы барлық заңды құжаттардың бір данасын алады.

Португалия

Португалияда барлық баспагерлер барлық жариялымдардың 11 данасын міндетті түрде тапсыруға тиіс, олар Португалия Ұлттық кітапханасы, ірі қалалардың қалалық кітапханалары және ғылым мен жоғары білім беру мемлекеттік мекемелерінің кітапханалары арасында бөлістіріледі. Магистрлік және докторлық диссертациялар, лимиттік басылымдар, маркалар, жоспарлар, плакаттар сияқты арнайы ерекшеліктерге тек бір дана талап етіледі (және Ұлттық кітапханада сақталады).

Румыния

Румынияда барлық баспагерлер өнімдерінің даналарын Румыния Ұлттық кітапханасына міндетті түрде тапсыруы керек. Кітаптар мен брошюралар үшін кемінде 7 дана талап етіледі. Журналдар, оқулықтар және аудиовизуалды өнімдер үшін заңды тіркеуге 6 дана, ал ноталар, атластар мен карталар үшін кемінде 3 дана қажет. Сонымен қатар, докторлық диссертациялар үшін заңды тіркеуге 1 дана жеткілікті.

Ресей

Ресейде Ресей мемлекеттік кітапханасы (Мәскеу), Ресей ұлттық кітапханасы (Санкт-Петербург), Ресей ғылым академиясының кітапханасы (Санкт-Петербург), сондай-ақ Мәскеу мемлекеттік университетінің кітапханалары, Ресей Федерациясы Президентінің кітапханасы және Ресей Федерациясы Федералды жиналысының екі палатасы жарияланған әрбір кітаптың бір данасын алуға құқылы.

Сингапур

Сингапурде Ұлттық кітапханалар кеңесі заңы барлық сингапурлық баспагерлерді әрбір жарияланымның екі данасын жарияланған күнінен бастап төрт апта ішінде өз есебінен Ұлттық кітапханалар кеңесіне тапсыруға міндеттейді.

Словения

Словенияның Ұлттық және Университет кітапханасының негізін қалаушы, Люблянаның Лицей кітапханасы 1774 жыл шамасында Мария Терезаның бұйрығымен иезуит кітапханасының және бірнеше монастырь кітапханаларының қалдықтарынан құрылды. Лицей кітапханасына міндетті түрде заңды тіркеу көшірмелерін тапсыру 1807 жылы Австрия соты жариялаған жарлықпен міндетті болды, бастапқыда Карниола үшін, француз оккупациясының қысқа мерзімді кезеңінен басқа, ол кезде барлық Иллирия провинцияларынан көшірмелер алды. 1919 жылы ол Мемлекеттік анықтамалық кітапхана деп аталды және сол кездегі Словениядан заңды тіркеу көшірмелерін жинауды бастады. Осы жылы Любляна университеті (Словенияның алғашқы университеті) құрылды және кітапхана оның қажеттіліктерін де қамтамасыз етті. 1921 жылы ол Югославия Корольдігінің барлық аймақтарынан заңды тіркеу көшірмелерін жинауды бастады. 1938 жылы ол Университет кітапханасы деп аталды. Digitalna knjižnica Slovenije (Словенияның цифрлық кітапханасы) – Словенияның Ұлттық және Университет кітапханасының жобасы.

Оңтүстік Африка

Оңтүстік Африкада 1997 жылғы Заңдық депозиттік актіге сәйкес, 100 немесе одан көп данадан тұратын әрбір басылған кітаптың бес данасын ұсыну міндетті. Бұл көшірмелер Оңтүстік Африканың Ұлттық кітапханасына (NLSA) Кейптаунда, NLSA Преториада, Mangaung кітапханалық қызметтеріне Блумфонтейнде, Msunduzi қалалық кітапханасына Питермарицбургте және Парламент кітапханасына Кейптаунда тапсырылуы керек. Егер басылымның саны 100 данадан кем болса, тек бір дана қажет, ол Кейптаундағы NLSA-ға тапсырылады. Егер саны 20 данадан кем болса, депозит талап етілмейді. Фильмдер, бейне және дыбыс жазбалары үшін талаптар да осылай, бірақ Ұлттық кино, бейне және дыбыс архиві (NFVSA) Парламент кітапханасының орнына депозиттік дананы қабылдайды, ал егер тек бір дана қажет болса, ол NLSA емес, NFVSA-ға тапсырылады.

Оңтүстік Корея

Кітапхана туралы заңның 20-бабы елде жарияланған немесе өндірілген кез келген материалдың бір немесе екі данасын 30 күн ішінде Корея Ұлттық кітапханасына мәңгілік сақтау үшін жіберуді талап етеді. Онлайн материалдардың көшірмелері талап бойынша ұсынылуы керек.

Испания

Испанияда баспа материалдарының көшірмелерін сақтау міндеттілігі 1619 жылдан бері Эль-Эскориал Корольдік кітапханасы үшін, ал 1716 жылдан бері Мадрид Корольдік кітапханасы үшін (кейіннен Испания Ұлттық кітапханасы) сақталып келеді. Осы сәттен бастап, 19 ғасырда «заңды сақтау» деп аталған көптеген қағидалар енгізілді, олардың барлығының мақсаты – орындалуын қамтамасыз ету болды. 1957 жылғы жарлық Испанияда заңды сақтау үшін берік әкімшілік база құрды, ол жергілікті деңгейде заңды сақтауды басқаратын провинциялық кеңселер мен Ұлттық кітапхана сияқты сақтау кітапханалары арасындағы айырмашылыққа негізделген. Жарлықта баспагерлердің барлық жарияланған туындылардың бірнеше данасын Ұлттық кітапханаға және басқа да мемлекеттік кітапханаларға тапсыруға міндетті екендігі көрсетілген. Бұл заңды сақтау заңнамасы кітаптар мен журналдар, дыбыс жазбалары, карталар, фильмдер және бедел карталары сияқты баспа материалдарының кең ауқымын қамтыды. Әр кітапханаға тапсыру қажет даналардың саны материал түріне қарай екіден төртке дейін өзгеріп отырады. Заңды сақтау арқылы Ұлттық кітапхана Испанияда жарияланған барлық материалдарды жинайды. Әрбір автономиялық аймақтың орталық кітапханалары өз аймақтарында жарияланған туындыларды, ал провинциялық кітапханалар өз провинцияларында жарияланған туындыларды жинайды.

Шри-Ланка

Шри-Ланканың алғашқы заңды депозиті 1885 жылы Ұлттық музей кітапханасында құрылды. Елдің заңнамасы (1973 жылғы № 48 Ұлттық архивтер туралы заңға сәйкес) елде басылған әрбір құжаттың бір данасы міндетті түрде заңды депозитке тапсырылуын талап етеді. Елде бес заңды депозит бар: Шри-Ланканың Ұлттық мұрағаты, Шри-Ланканың Ұлттық кітапханасы, Ұлттық музей кітапханасы, Перадения университетінің кітапханасы және Рухуна университетінің кітапханасы.

Швеция

Швецияның заңдық депозит туралы заңы 1661 жылы қабылданған. Қазіргі заңнамаға сәйкес, баспа материалдарының, дыбыс және бейнежазбалардың түпнұсқалары Швецияның Ұлттық кітапханасына және Лунд университетінің кітапханасына жіберілуі тиіс (аудиовизуалды материалдардан басқа). 2012 жылы электрондық материалдарды заңмен сақтау туралы заң қабылданды. Онда 2015 жылдан бастап баспа компаниялары мен мемлекеттік органдар цифрлық форматта жарияланған контентті Ұлттық кітапханаға тапсыруға міндетті. 2013 жылы 14 электрондық заңдық депозиттер сынақ режімінде іске қосылады.

Швейцария

Швейцарияда заңды депозитты белгілейтін федералдық заң жоқ, бірақ Во кантондары, Фрибург, Женева және Тичино өз құзыретінде жарияланған кітаптарға қатысты заңды депозит заңдарын қабылдады. Ұлттық деңгейде Швейцария Ұлттық кітапханасы (SNL) елдегі екі негізгі баспагерлер қауымдастығымен – және Association Suisse des Diffuseurs, Editeurs et Libraires – ерікті келісімдерге ие, оған сәйкес SNL қауымдастыққа мүше баспагерлер басып шығарған әрбір кітаптың бір данасын алады.

Тайвань

Тайваньда Кітапхана заңы бойынша, әрбір туындының бір данасы Ұлттық орталық кітапханаға және Заң шығарушы Юаньның Парламенттік кітапханасына міндетті түрде тапсырылуы керек. Заңдық сақтау орындары ретінде таңдалған екі университет кітапханасы бар: Ұлттық Дунхуа университетінің кітапханасы және Ұлттық Тайвань университетінің кітапханасы.

Ұлыбритания

Ұлыбритания заңдарына сәйкес алты заңды сақтау кітапханасы бар: Британ кітапханасы, Шотландияның Ұлттық кітапханасы, Уэльстің Ұлттық кітапханасы, Оксфорд университетінің Бодлеан кітапханасы, Кембридж университетінің кітапханасы және Дублин Тринити колледжі кітапханасы. Ирландия еркін мемлекеті 1922 жылы Ұлыбританиядан шыққанмен, Тринити колледжі Ұлыбританияның сақтау кітапханасы болып қала береді, ал Ұлыбритания кітапханалары ирландтық жариялымдар үшін сақтау құқықтарын өзара сақтайды. Аннаның заңы (1710) бұл тәжірибені Англияда Корольдік кітапханаға (қазіргі Британ кітапханасы), Кембридж университетіне және Сион колледжінің кітапханасына, ал Шотландияда Адвокаттар кітапханасына және Сент-Эндрюс, Эдинбург, Глазго және Абердин университеттеріне тарату арқылы ресмилендірді. Ирландиямен біріккеннен кейін, 1801 жылғы заң Дублиндегі Тринити колледжі мен Кингс Иннге сақтау құқығын берді. 1814 жылдан бастап баспагерлер мекемелерге автоматты түрде емес, сұраныс бойынша кітаптарды жеткізді. 1836 жылы Сион колледжі, Кингс Инн және Шотландия университеттері тізімнен алынып, оларға алдыңғы үш жылда сақталған кітаптардың орташа жылдық құнына тең кітап стипендиясы берілді. 1911 жылғы Авторлық құқық туралы заң Уэльстің Ұлттық кітапханасына шектеулі сақтау құқықтарын берді, ал 1987 жылы толық құқықтар берілді. Адвокаттар кітапханасының құқығы 1925 жылы құрылған Шотландияның Ұлттық кітапханасына берілді. 2003 жылғы Заңды сақтау кітапханалары туралы заң 1911 жылғы Авторлық құқық туралы заңның 15-бабын қайталайды, онда жарияланған әрбір кітаптың (памфлеттер, журналдар, газеттер, ноталар және карталар сияқты) бір данасы Британ кітапханасына жіберілуі керек. Қалған бес сақтау кітапханасы жарияланғаннан кейін бір жыл ішінде тегін дананы сұрауға құқылы, бұл процесті олар әдетте Заңды сақтау кітапханалары агенттігі арқылы бірлесіп үйлестіреді. 2003 жылғы заң баспаға жатпайтын туындыларды сақтау ережелерін де қамтиды. Бұл заңнама 2013 жылғы «Заңды сақтау кітапханалары (баспадан тыс туындылар) ережелерімен» толықтырылды, ол веб-сайттар, блогтар, электрондық журналдар және CD-ROM сияқты онлайн немесе оффлайн форматта жарияланған туындыларды заңды сақтауға қоюды қамтиды. Заңнамаға әлеуметтік желілердегі мазмұн кіреді, бірақ әлеуметтік желілер арқылы жіберілген жеке хабарламалар кірмейді. Таза бейне ағынды веб-сайттар да заңнамадан тыс қалды. Ұлыбританияда заңды сақтаудың мақсаты – «болашақ ұрпақ үшін білім мен ақпаратты сақтау және Британ аралдарының ұлттық жарияланған мұрасын сақтау». Ұлттық мұра үшін жариялымдарды сақтау мақсаты мен ниеті басқа елдерге де, соның ішінде АҚШ-қа да қатысты. Томас Лидманның сөзіне сүйенсек, «заңды сақтау – ұлттық кітапхана қызметін құрудың негізі, ол елдің зияткерлік мұрасының сақталуын және зерттеуге қолжетімді болуын қамтамасыз етуге көмектеседі».

Америка Құрама Штаттары

Америка Құрама Штаттарында Авторлық құқық туралы заңға сәйкес, авторлық құқығы бар және жарияланған кез келген туынды екі данада Конгресс кітапханасындағы Авторлық құқық жөніндегі кеңсеге тапсырылуы тиіс. Конгресс кітапханасы барлық туындыларды сақтамайды. Бұл міндетті сақтау жарияланбаған туындылардың авторлық құқығына ие болу үшін қажет емес, бірақ авторлық құқықты тіркеу авторға авторлық құқық бұзылған жағдайда қосымша құралдар ұсынуы мүмкін. Бұл ерікті тіркеу туындының екі данасын сақтауды талап етеді және осылайша міндетті сақтау талаптарына да қанағаттандырады. Егер шетелдік баспагер АҚШ-та туындыларды таратса, олар да міндетті талаптарды орындауы керек. 2023 жылдың тамызында Колумбия округінің апелляциялық соты міндетті сақтау талабының мүліктік құқықтарды конституциялық емес бұзу екенін мәлімдеді. Дегенмен, авторлық құқықты ерікті түрде тіркеу үшін бөлек сақтау талабы күшінде қалады. Америка Құрама Штаттарындағы тағы бір типтегі сақтау кітапханалары – федералды сақтау кітапханалары, олар Үкіметтік баспа басқармасы жариялаған барлық материалдардың (цифрлық, баспа, микроформа және т.б.) тегін көшірмелерін алуға құқылы. Бұл материалдарды қабылдау арқылы кітапханалар сақтау жинағына тегін қол жеткізуді қамтамасыз етуге және материалдарды кемінде бес жылға (кейбір ерекшеліктермен) сақтауға келіседі; ірі "аймақтық" сақтау орындары осы материалдарды белгісіз мерзімге сақтауға міндеттенеді. Қазіргі уақытта Америка Құрама Штаттарында осындай 1114 сақтау кітапханасы бар, бірақ олардың әрқайсысы алатын федералды басылымдардың саны олардың таңдау профиліне байланысты өзгереді. Бұл Федералды сақтау кітапханалар бағдарламасы (FDLP) Конгресс кітапханасымен байланысты емес және оны жоғарыда аталған авторлық құқық сақтау бағдарламасымен шатастыруға болмайды.