Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өлшем бірліктері
Units of measurement
Төрт шкаласы бар сызғыш (жоғарыдан төменге): Инч, Пункт, Пика және Агат.
A ruler showing 4 scales (from the top down): Inches, Points, Picas, and Agates
Типографиялық бірліктер – типографияда немесе жинақтауда қолданылатын өлшем бірліктері. Дәстүрлі типометриялық бірліктер белгілі метрикалық бірліктерден өзгеше, себебі олар баспаның алғашқы кезеңдерінде қалыптасқан. Бүгінде баспаның көп бөлігі цифрлық форматқа көшкенімен, ескі терминдер мен бірліктер сақталды. Бұл бірліктердің әрқайсысы өте кішкентай болғанымен, баспа жолында олар тез жиналып қана қоймай, сонымен қатар маңызды рөл атқарады. Мәтінді бастапқыда бір бірлікте жинап, кейін басқа бірлікке ауыстыру сияқты қателіктер сөздердің жолдар арасында жылжуына, түрлі жинақтау қателіктеріне (мысалы, өзендер, жесірлер мен жетімдер, бұзылған кестелер және дұрыс емес тақырыптар) әкелуі мүмкін. Үстелдік баспа кең таралғанға дейін, тип өлшемдері типометр деп аталатын құралмен жүзеге асырылатын.
Typographic units are the units of measurement used in typography or typesetting. Traditional typometry units are different from familiar metric units because they were established in the early days of printing. Though most printing is digital now, the old terms and units have persisted. Even though these units are all very small, across a line of print they add up quickly. Confusions such as resetting text originally in type of one unit in type of another will result in words moving from one line to the next, resulting in all sorts of typesetting errors (viz. rivers, widows and orphans, disrupted tables, and misplaced captions). Before the popularization of desktop publishing, type measurements were done with a tool called a typometer.
Метрлік бірліктер
Дәстүрлі типографиялық бірліктер метрикалық емес бірліктерге немесе метрикалық бірліктің тақ еселеріне (мысалы, 35⁄83) негізделген. Бұл мақсат үшін арнайы метрикалық бірліктер жоқ, бірақ неміс баспасында кейде қолданылатын DIN стандарты бар, ол тип өлшемдерін 0,25 мм-дің еселігімен өлшейді. Ал типографияны метрикалауды жақтаушылар типографиялық өлшемдер үшін миллиметрді пайдалануды ұсынады, жаңа арнайы типографиялық метрикалық бірліктерді әзірлеуден гөрі. Жапондықтар өздерінің таңбалары үшін осылай жасайды (романдық жапон тілінде q болып табылатын kyu-ды қолданады, ол да 0,25 мм) және еуропалық тілдер үшін де метрикалық өлшемдегі шрифттерге ие. Q-ның бір артықшылығы – ол 3 мм (12 q) санын 6-ға және 4-ке пропорционалды түрде бөлуді қайта енгізеді. Француз революциясы немесе Наполеон империясы кезінде француздар 0,4 мм-лік типографиялық бірлікті енгізді, бірақ бұл үкіметтік баспаханалардан басқа кеңінен таралмады. 1973 жылы ЕО-да дидот 0,375 (= 3⁄8) мм ретінде қайта стандартталды. Бірліктің атауы көбінесе өзгертілмейтініне назар аудару керек. Бірақ немістер бұрынғы бірліктер үшін Fournier Punkt және Didot Punkt терминдерін, ал осы метрикалық бірлік үшін Typografischer Punkt терминін қолданады. TeX жинақтау жүйесі бұрынғы анықтама үшін dd аббревиатурасын, ал жаңа метрикалық дидот үшін nd аббревиатурасын пайдаланады.
The traditional typographic units are based either on non metric units, or on odd multiples (such as 35⁄83) of a metric unit. There are no specifically metric units for this particular purpose, although there is a DIN standard sometimes used in German publishing, which measures type sizes in multiples of 0.25 mm, and proponents of the metrication of typography generally recommend the use of the millimetre for typographical measurements, rather than the development of new specifically typographical metric units. The Japanese already do this for their own characters (using the kyu, which is q in romanized Japanese and is also 0.25 mm), and have metric sized type for European languages as well. One advantage of the q is that it reintroduces the proportional integer division of 3 mm (12 q) by 6 & 4. During the age of the French Revolution or Napoleonic Empire, the French established a typographic unit of 0.4 mm, but except for the government's print shops, this did not catch on. In 1973, the didot was restandardized in the EU as 0.375 (= 3⁄8) mm. Care must be taken because the name of the unit is often left unmodified. The Germans, however, use the terms Fournier Punkt and Didot Punkt for the earlier ones, and Typografischer Punkt for this metric one. The TeX typesetting system uses the abbreviation dd for the earlier definition, and nd for the metric new didot
Кітап тізімі
Боаг, Эндрю. "Типографиялық өлшеу: хронология", Типографиялық еңбектер, № 1, 1996, Типография және графикалық коммуникация кафедрасы, Рединг университеті, Рединг 1996. Брюс ұлы және компаниясы, Баспа түрлерінің үлгісі, соның ішінде Тео. Л. Девиннің "Баспа өнерінің туысы", Нью-Йорк 1878. Картер, Гарри. Fournier on Typefounding, The Soncino Press, Лондон 1930. Фурнье, Пьер Симон, Пьер Симон Фурнье жас кітабы, томдар I–III, Джеймс Мосли редакциясымен, Дармштадт 1995. Фурнье, Пьер Симон. Баспа белгілерінің үлгілері, Джеймс Мослидің кіріспесімен, Eugrammia Press, Лондон 1965. Фурнье, Пьер Симон. Типографиялық нұсқаулық, томдар I & II, Fournier & Barbou, Париж 1764–1766. Хансард, Т. С. Типография, Baldwin, Cradock, and Joy, Лондон 1825. Хопкинс, Ричард Л. Америкалық пункттік жүйенің шығу тегі, Hill & Dale Private Press, Terra Alta 1976. Хатт, Аллен. Фурнье, толық типограф, Rowman and Littlefield, Тотова, Нью-Джерси 1972. Джонсон, Джон. Типография, Longman, Hurst, Rees, Orme, Brown & Green, Лондон 1824. Джонс, Томас Рой, Америкадағы баспа, Англияның Newcomen қоғамы, Америкалық бөлімшесі, Нью-Йорк 1948. МакКеллар Смитс & Джордан. "Жүз жылдық тарих", Филадельфия 1896. Мосли, Джеймс. "Француз академиясы және қазіргі типография: 1690 жылдары жаңа шрифттерді жобалау", Типографиялық еңбектер, № 2, 1997, Типография және графикалық коммуникация кафедрасы, Рединг университеті, Рединг 1997. Моксон, Джозеф. Баспа өнерінің барлық саласындағы механикалық жаттығулар, Оксфорд университетінің баспасы, Лондон 1958. Овинк, Г. Виллем. "Фурньеден метрикаға және қорғасыннан пленкаға", Quaerendo, IX том 2 & 4, Theatrum Orbis Terrarum Ltd., Амстердам 1979. Смит, Джон. Принтердің грамматикасы, L. Wayland, Лондон 1787. Ямамото, Таро. pt – Шрифт өлшем бірліктерін түрлендіру, http://www.kt.rim.or.jp/~tyamamot/pt.htm Токио 2001.
Boag, Andrew. "Typographic measurement: a chronology", Typography papers, no. 1, 1996, The Department of Typography and Graphic Communication, The University of Reading, Reading 1996. Bruce's Son & Company, Specimen of Printing Types, incl. Theo. L. DeVinne's "The Invention of Printing", New York 1878. Carter, Harry. Fournier on Typefounding, The Soncino Press, London 1930. Fournier, Pierre Simon, The Manuel Typographique of Pierre Simon Fournier le jeune, Vols. I–III, Ed. by James Mosley, Darmstadt 1995. Fournier, Pierre Simon. Modèles des Caractères de l'Imprimerie, including James Mosley's introduction, Eugrammia Press, London 1965. Fournier, Pierre Simon. Manuel Typographique, Vols. I & II, Fournier & Barbou, Paris 1764–1766. Hansard, T. C. Typographia, Baldwin, Cradock, and Joy, London 1825. Hopkins, Richard L. Origin of The American Point System, Hill & Dale Private Press, Terra Alta 1976. Hutt, Allen. Fournier, the complete typographer, Rowman and Littlefield, Totowa, NJ 1972. Johnson, John. Typographia, Longman, Hurst, Rees, Orme, Brown & Green, London 1824. Jones, Thomas Roy, Printing in America, The Newcomen Society of England, American Branch, New York 1948. MacKellar Smiths & Jordan. One Hundred Years, Philadelphia 1896. Mosley, James. "French Academicians and Modern Typography: Designing New Types in the 1690s", Typography papers, no. 2, 1997, The Department of Typography and Graphic Communication, The University of Reading, Reading 1997. Moxon, Joseph. Mechanick Exercises On The Whole Art Of Printing, Oxford University Press, London 1958. Ovink, G. Willem. "From Fournier to metric, and from lead to film", Quaerendo, Volume IX 2 & 4, Theatrum Orbis Terrarum Ltd., Amsterdam 1979. Smith, John. The Printer's Grammar, L. Wayland, London 1787. Yamamoto, Taro. pt – Type Sizing Units Converter, http://www. kt. rim. or. jp/~tyamamot/pt. htm Tokyo 2001.