Кіріспе

Алтын төртбұрыш (GQ) – Үндістанның бірнеше ірі өнеркәсіптік, ауыл шаруашылығы және мәдени орталықтарын байланыстыратын ұлттық автомобиль жолдары желісі. Ол Үндістанның төрт ірі метрополитені – Дели (солтүстік), Калькутта (шығыс), Мумбай (батыс) және Ченнаи (оңтүстік) – төртбұрыш құрайды. Бұл желімен байланысты басқа да ірі қалалар: Ахмадабад, Бенгалуру, Баласор, Бхадрак, Бхубанешвар, Каттак, Берхампур, Дургапур, Фаридабад, Гунтур, Гуруграм, Джайпур, Канпур, Пуне, Кольхапур, Сурат, Виджаявада, Элуру, Аджмер, Вишахапатнам, Бодхгая, Варанаси, Праяградж, Агра, Матура, Дханбад, Гандинагар, Удайпур және Вадодара. Бұл супермагистральдардың басты мақсаты – елдің периметрі бойымен өтетін Үндістанның ірі қалалары арасындағы саяхат уақытын қысқарту. Сонымен қатар, Сринагар (Джамму және Кашмир) мен Каньякумари (Тамил Наду) арасын байланыстыратын Солтүстік-Оңтүстік дәлізі және Сильчар (Ассам) мен Порбандар (Гуджарат) арасын байланыстыратын Шығыс-Батыс дәлізі де осы жобаға қосылған. Бұл жобаларды Үндістанның Ұлттық тас жолдар басқармасы (NHAI) жүзеге асырады. Бұл – Үндістандағы ең ірі және әлемдегі бесінші ең ұзын автомобиль жолдары жобасы. Ол Ұлттық автомобиль жолдарын дамыту жобасының (ҰЖЖП) бірінші кезеңі болып табылады және екі, төрт және алты жолақты жылдам бағыттардан тұрады. Жоба 1999 жылы жоспарланған, 2001 жылы іске қосылған және 2012 жылдың 7 қаңтарында аяқталды. Алтын төртбұрыш жобасын Жол, көлік және тас жолдар министрлігінің астындағы Ұлттық тас жолдар басқармасы (NHAI) басқарады. Жүйенің басым көпшілігі бақыланбайды, бірақ сақтандырғыштар, жол жиектері және жақсы көрінетін белгілер сияқты қауіпсіздік элементтері қолданылады. Мумбай-Пунэ магистралі – Үндістанда салынған алғашқы бақыланатын ақылы жол. Ол Алтын төртбұрыш жобасының бір бөлігі, бірақ NHAI қаржыландырмайды және 48-ші ұлттық тас жолдың Мумбай-Пунэ бөлігінен бөлек. Infrastructure Leasing & Financial Services (IL&FS) компаниясы Алтын төртбұрыш жобасындағы инфрақұрылымдық дамуға үлкен үлес қосты.

Тарих және шығындар

Алтын төртбұрышты жоба (GQ жобасы) ірі қалалар мен порттар арасында жылдам көлік желілерін құруға, кішкентай қалалардың нарыққа қолжеткізуін жақсартуға, тасымалдау кезіндегі ауылшаруашылық өнімдерінің бүлінуін азайтуға, экономикалық өсімді ынталандыруға және жүк тасымалын дамытуға бағытталған. Премьер-министр Атал Бихари Ваджпаи жобаның негізін 1999 жылдың 6 қаңтарында қалады. Жоба 2006 жылға дейін аяқталуы жоспарланған, бірақ жерді сатып алудағы қиындықтар мен мердігерлермен туындаған даулар салдарынан келіссөздер қайта жүргізілді. 2012 жылдың қаңтарында Үндістан төрт қатарлы GQ тас жолының желісі толыққанды аяқталғанын мәлімдеді. Үндістан үкіметі бастапқыда Алтын төртбұрыш жобасына 1999 жылғы бағалар бойынша шығын шығарады деп есептеген. Дегенмен, тас жол бюджеттен арзан салынды. 2011 жылдың тамыз айына қарай, Үндістан үкіметінің жұмсаған қаражаты бастапқы есептеменің шамамен жартысын құрады. 2011 жылдың тамызындағы сегіз аяқталып жатқан келісімшарттың құны құрады. 2009 жылдың қыркүйегінде, қолданыстағы төрт қатарлы тас жолдар алты қатарлы тас жолдарға айналдырылатыны жарияланды. NH 2, NH 4, NH 5 және NH 8 тас жолдарының бөліктері DBFO (Жобалау, салу, қаржыландыру, пайдалану) үлгісі бойынша алты қатарлы етіп кеңейтуге басымдық берілді, ал болашақта тағы да көп бөліктер алты қатарлы болады. NH 8 тас жолында Вадодарадан Суратқа дейінгі учаскеде алты қатарлы жұмыс аяқталды. № (нөмір) Кезең Ұзындығы Аяқталған Көз 1. Дели – Калькутта 2011 жылғы 31 тамыз 2. Ченнаи – Мумбай 2011 жылғы 31 тамыз 3. Калькутта – Ченнаи 2013 жылғы 31 мамыр 4. Мумбай – Дели 2011 жылғы 31 тамыз Барлығы 2013 жылғы 31 мамыр.

Сыбайлас жемқорлық туралы айыптаулар

2003 жылдың тамызында Жаркханд штатындағы жоба директоры Сатиендра Дубей премьер-министрге жазған хатында Бихардағы тас жолдың бір бөлігінде адал емес (жалаң ниетпен) жасалған әрекеттердің тізімін баяндады. Дубейдің мәлімдемесінде ірі мердігерлердің Ұлттық жедел магистральдар басқармасының (NHAI) қызметкерлерінен құпия ақпарат алғаны, осы учаскедегі мердігерлер жобаны өзі орындамай (шартта көрсетілгендей), техникалық білімі жеткіліксіз шағын құрылыс компанияларына тапсырғаны туралы айтылды. Ұлттық тергеу бюросы (CBI) жанжалды мұқият тексергеннен кейін Манту Кумар және үш серігі ұсталып, кісі өлтіру айыпталды. Манту 2005 жылдың 19 қыркүйегінде соттан қашып кетті, бірақ бір айдан кейін қайта ұсталды. 2010 жылы Манту және тағы екі адам кісі өлтіру және басқа да қылмыстар үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды.