Әл-Мутаmid: Севилья тәуірінің соңғы билеушісі және ақыны
Al-Mu'tamid ibn Abbad
Әл-Мутаmid Мұхаммед ибн Аббад: Аль-Андалустағы Севилья тайфасының соңғы билеушісі, көрнекті ақын. Өмірбаяны, билік мерзімі (1069-1091) және Әлморавидтермен қарым-қатынасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ал-Андалустағы Севилья тайфасының соңғы билеушісі және ақын (1040–1095) (тап 1069–1091)
Last ruler of the taifa of Seville in Al Andalus and poet (1040 1095) (r. c.1069 1091)
Аль Му'тамид Мұхаммед ибн Аббад әл-Лакхми (المعتمد محمد ابن عباد بن اسماعيل اللخمي; 1069–1091 жылдары билік еткен, 1040–1095 жылдары өмір сүрген), сондай-ақ Аббад III ретінде де белгілі, Аль-Андалустағы Севилья тайфасының үшінші және соңғы билеушісі, сонымен қатар белгілі ақын. 1091 жылы Альморавидтер тарапынан тақтан түсірілгенге дейін Севильяның араб Аббадид әулетінің соңғы билеушісі болды.
Al Mu'tamid Muhammad ibn Abbad al Lakhmi ( المعتمد محمد ابن عباد بن اسماعيل اللخمي; reigned c. 1069–1091, lived 1040–1095), also known as Abbad III, was the third and last ruler of the Taifa of Seville in Al Andalus, as well as a renowned poet. He was the final ruler of the Arab Abbadid dynasty of Seville, before being deposed by the Almoravids in 1091.
Ерте өмір
Ол 13 жасқа толғанда, әл-Мутамидтің әкесі оған әмір атағын берді және андалузиялық араб ақыны Ибн Аммарды өзінің уәзирі етіп тағайындады. Бірақ, әл-Мутамид Ибн Аммардың күшті ықпалына ілесіп кетті. Әл-Мутамидтің әкесі Ибн Аммарды және оның ықпалын сақтықпен қабылдап, соңында оны шет елге қуды.
When he was 13 years old, Al Mu'tamid's father bestowed on him the title of Emir and appointed the Andalusi Arabic poet Ibn Ammar as his vizier. However, Al Mu'tamid fell strongly under the influence of Ibn Ammar. Al Mu’tamid's father was wary of Ibn Ammar and the influence he had, ultimately sending him into exile.
Билік
1069 жылы әкесі Аббад II әл-Мутадид қайтыс болғаннан кейін, Әл-Мутамид Севильяны халифа ретінде мұраға алды. Оның алғашқы қадамдарының бірі – Ибн Аммарды қайта шақыру және оған әскери наградалар мен жоғары саяси лауазымдар беру болды, оның ішінде Сильвес әкімі және Севилья үкіметінің премьер-министрі лауазымдары. Бұл келісім кейіннен белгісіз себептермен сынға ұшырады. Көбінесе наразылықтың себебі премьер-министрдің Әл-Мутамидтің ұлы, принц Аль-Расидті әскери жорық кезінде тұтқынға алып, кепілге алуға рұқсат бергені болуы мүмкін. Ол өзін Мурсияның әмірі деп жариялаған, бірақ өз билігінің құқықтарын тиісінше мойындамаған. Екеуі де бір-біріне ащы сын айтып, айыптаулар жасады. Соңынан Мурсия жоғалып кетті, ал Ибн Аммар өзі кепілге алынды. Әл-Мутамидтің жас ханзадамен бірге әкесіне қарсы сөз байласуына жасаған соңғы әрекеті оны ашуға буырды, ол "қатты ашуланып, оны өз қолымен өлтірді". Ибн Аммардың өлімінен кейін халифа қатты қайғырып, бұрынғы досына зәулім жерлеу рәсімін өткізді. Аль-Андалустың үлкен бөлігі Әл-Мутамидтің билігінде болды: батысқа қарай оның аумағы Төменгі Гуадалкивир мен Гуадиана арасындағы жерді, сондай-ақ Нибла, Хуэльва және Салтес аймақтарын қамтыды. Оңтүстікке қарай Морон, Аркос, Ронда, сондай-ақ Алгесирас және Тарифаға дейін созылды. Астана, Кордова, 1070 жылы басып алынды, 1075 жылы жоғалтылды, ал 1078 жылы қайтадан иеленілді. Дегенмен, отбасы әлі де Кастилия короліне салық төлейтін, олардың вассалы болды. Бұл салықтардың төленуі мемлекеттің күшін әлсіретті: Әл-Мутамидтің осы салықтарды төлеуді тоқтату туралы шешімі Кастилия королі Альфонсо VI-ны (ол 1085 жылы Толедоны жаулап алған болатын) Севильяны қоршауға алып келді. Әл-Мутамид Кастилия короліне қарсы Марокконың берберлік Альморавидтерінен көмек сұрады. Әл-Мутамид 1086 жылы Сагражас шайқасында Альфонсоға қарсы Альморавид билеушісі Юсуф ибн Ташфинді қолдады. Альморавидтер Алгесираста бекінді және христиандарды жеңгеннен кейін 1091 жылы Севильяны қоса алғанда, барлық исламдық тайфаларды басып алды. Олар қаланы қиратқаннан кейін, Әл-Мутамид өз ұлдарын өмірлерін сақтау үшін патшалық бекінісін (Севильяның алғашқы Алкасары) тапсыруға бұйырды. Оның ұлы Рашид Юсуф ибн Ташфинді шақырмауды кеңес бергенде, Әл-Мутамид оған: "Мен өз ұрпақтарымның Аль-Андалусты сенімсіздерге жем ретінде ұсынған адам ретінде таңбалауын қаламаймын. Менің атымды барлық мұсылман мінбарларында қарғыс сөздермен атауды қаламаймын. Мен Кастилияда шошқа бағушы болғанымнан гөрі Африкада түйеші болғанды артық көремін" деді. 1091 жылы Аль-Мутамид Альморавидтер тарапынан тұтқынға алынып, Мароккодағы Агматқа жер аударылды, онда ол 1095 жылы қайтыс болды (немесе өлтірілді). Оның қабірі Агматтың шетінде орналасқан.
After the death of his father Abbad II al Mu'tadid in 1069, Al Mu'tamid inherited Seville as caliph. One of his first acts was to recall Ibn Ammar and to bestow military honours and high political offices on him, including as Governor of Silves and Prime Minister of the government in Seville. This reconciliation would later be rebuked for unknown reasons. More likely the cause of resentment grew from the fact that the Prime Minister had let al Mu'tamid's son, Prince al Rasid, be captured and held hostage during a military campaign. He had also declared himself Emir of Murcia without properly acknowledging the rights of his own sovereign. The two men exchanged verses full of bitter criticisms and accusations. Murcia was subsequently lost and Ibn Ammar himself taken hostage. A final attempt to conspire with the young prince against his father proved too much for al Mu'tamid, who "fell into a rage and hacked him to death with his own hands". After Ibn Ammar's death, the caliph was reported to have grieved bitterly and gave his former friend a sumptuous funeral. Large parts of al Andalus were under the dominion of al Mu'tamid: to the west his territory encompassed the land between the lower Guadalquivir and Guadiana, plus the areas around Niebla, Huelva and Saltes. In the south it extended to Morón, Arcos, Ronda, and also Algeciras and Tarifa. The capital, Córdoba, was taken in 1070, lost in 1075, and regained in 1078. Nevertheless, the family was still subject to taxation by the King of Castile, to whom they were vassals. The drain of these taxes effectively weakened the kingdom's power: al Mu'tamid's decision to stop paying these taxes caused King Alfonso VI of Castile (who had already conquered Toledo in 1085) to besiege Seville. Al Mu'tamid asked help from the Berber Almoravids of Morocco against the Castilian king. Al Mu'tamid supported the Almoravid ruler Yusuf ibn Tashfin against Alfonso in the Battle of Sagrajas in 1086. The Almoravids established themselves at Algeciras and, after defeating the Christians, occupied all the Islamic taifas, including Seville itself in 1091. After they ravaged the city, al Mu'tamid ordered his sons to surrender the royal fortress (the early Alcázar of Seville) in order to save their lives. When his son, Rashid, had advised him not to call on Yusuf ibn Tashfin, Al Mu'tamid had rebuffed him:
text=I have no desire to be branded by my descendants as the man who delivered al Andalus as prey to the infidels. I am loath to have my name cursed in every Muslim pulpit. And, for my part, I would rather be a camel driver in Africa than a swineherd in Castile. In 1091, Al Mu'tamid was taken into captivity by the Almoravids and exiled to Aghmat, Morocco, where he died (or was perhaps assassinated) in 1095. His grave is located in the outskirts of Aghmat.
Мұра
Әл-Мутамид, 11-ғасырдағы әл-Андалустың ең көрнекті тұлғаларының бірі, араб тілінде поэзия жазумен жоғары бағаланған. Ол Кастилияның Альфонсо VI-ның қарындасы Севильялық Зайданың қайын атасы немесе әкесі болды, және ол кейін королева Изабелламен бір адам болуы мүмкін. Ибериялық мұсылман деректерінде Севильялық Зайда Кордова тайфасының әмірі Әл-Мутамидтің ұлы Абу Наср әл-Фатх әл-Мамунның әйелі болғаны айтылады. Овиедо епископы Пелайо Зайданың Әбенаттың (Әл-Мутамид ибн Аббад) қызы екенін мәлімдеді, бұл мәлімдеме кейінгі Иберия христиан жылнамашылары тарапынан қайталанды және жүздеген жылдар бойы жазба тарихтарда сақталды. Дегенмен, исламдық жылнамашылардың мәліметтері сенімдірек деп есептеледі, және қазіргі ғалымдар арасындағы басым пікір Зайда Әл-Мутамидтің келіні болғаны туралы.
Al Mu'tamid, one of the most eminent men of 11th century al Andalus, was highly regarded as a writer of poetry in Arabic. He was the father in law or father of Zaida of Seville, a concubine of Alfonso VI of Castile, possibly identical to his later wife, Queen Isabella. Iberian Muslim sources say that Zaida of Seville was the wife of Al Mu'tamid's son Abu Nasr al Fath al Ma'mūn, Emir of the Taifa of Córdoba. Bishop Pelayo of Oviedo asserted that Zaida was the daughter of Abenath (Al Mu'tamid ibn Abbad), a claim repeated by later Iberian Christian chroniclers that persisted in written histories for hundreds of years. However, the Islamic chroniclers are considered more reliable, and the general consensus among scholars now is that Zaida was Al Mu'tamid's daughter in law.