Кіріспе

Америкалық жазушы, Канзас штатының губернаторы Эдвард Дентингер Хох (22 ақпан 1930 жыл - 17 қаңтар 2008 жыл) – американдық детективтік әңгімелердің авторы. Ол бірнеше роман жазғанымен, 950-ден астам қысқа әңгімесімен әйгілі болды. Роман немесе сценарийлер емес, қысқа әңгімелерді жариялап өмірлік ақша табуға қол жеткізген, оның буынындағы америкалық көркем әдебиет жазушыларының санатындағы шамалы ғана адамдардың бірі болды.

Сериалдар

Хохтың басым көпшілігі әңгімелерінде қайталама кейіпкерлер кездеседі. Ол тек EQMM журналы үшін кем дегенде он екі түрлі әңгіме сериясын жазған. Оның "Капитан Леопольд" сериясы 100 әңгімеден асты.

Ник Бархат

Ник Велвет – жалдамалы кәсіби ұры, ерекше шеберлігі бар: белгілі бір төлем үшін ол тек құны жоқ сияқты заттарды ғана ұрлайды. 1966 жылдың қыркүйегінде EQMM журналында алғаш рет пайда болғаннан бері ол ескі өрмек торы (оны қайта орнатуға міндетті болды), бір күндік газет және қолданылған шай қапшығы сияқты нәрселерді ұрлады. Оның ұрлық үшін алғашқы төлемақысы 20 мың доллар болды. 1980 жылы ол ұзақ жылдар бойы серігі Глорияның (Ник 1965 жылы оның Нью-Йорк пәтерін тонаған кезде танысқан) ықпалымен оны 25 мың долларға көтерді; XXI ғасырда оның төлемақысы 50 мың долларға жетті. Көптеген көркем әдебиеттегі ұрылардан айырмашылығы, Ник көбінесе ұрлықтарын жалғыз орындайды – шын мәнінде, 1979 жылға дейін Глория Ник АҚШ үкіметі үшін жұмыс істейді деп ойлаған. Ник Велвет туралы оқиғалар көбінесе мүмкін емес сияқты ұрлықты және біреудің неге құны жоқ затты ұрлату үшін 20 мың доллар төлейтінінің сырымен үйлеседі. Ник өзінің нысаналарының құнындай қызығушылық танытпаса да, жағдайлар оны клиенттерінің нағыз ниеттерін анықтауға мәжбүр етеді, осылайша ол Хохтың дәстүрлі кейіпкерлері сияқты детективке айналады. Ник Велвет оқиғаларының көпшілігі Лесли Чартеристің Киелі туралы ертегілеріне ұқсас жеңіл және әзіл-қалжың тонына ие. Ник таңдаған кәсібінің моральдық емес екендігі оның детективтік жұмысының нәтижесінде қол жеткізілген әділдікпен көбінесе өтелуі мүмкін. 1973 жылдың мамырында жарық көрген «Цирк плакатының ұрлығы» атты Ник Велвет оқиғасы Хохтың EQMM журналындағы ай сайынғы жарияланымдарының үздіксіз тізбегін бастады. 1998 жылдың қаңтарында «Тозған закладканың ұрлығы» атты тағы бір оқиғада Нью-Йорк қаласындағы шынайы «Құпия кітап дүкені» және оның нағыз иесі (сондай-ақ Эдгар сыйлығының иегері, баспагер және редактор) Отто Пенцлер туралы айтылған. «Глорияның пальтосының ұрлығы» (1998 жылдың мамыры), Ник пен Глорияның алғашқы кездесуін сипаттайды, ерекшелігі – ол Глорияның өзінен баяндалады; ал қалған Ник Велвет оқиғаларының барлығы (және, шын мәнінде, Хохтың көптеген оқиғалары) үшінші тұлғада айтылады.

Капитан Леопольд

Капитан Жюль Леопольд – полиция детективы, Коннектикут штатындағы Монро қаласы полиция бөлімінің зорлық қылмыстар бөлімінің бастығы. Бұл қала, әдетте, Хохтың туған қаласы – Нью-Йорк штатының Монро округіндегі Рочестер қаласынан үлгі алған. Лейтенант Флетчер және сержант Конни Трентпен бірге ол Хохтың ең дәстүрлі кейіпкерлерінің бірі. Леопольд туралы оқиғалар, көбінесе, полиция процедуралық жанрда болып табылады, полицейлердің қылмыстарды тергеу барысындағы өзара іс-қимылын көрсетеді, бірақ қылмыстардың өзі жиі ерекше болып келеді және Хохтың оқиғаны құру және жайттарды орналастыру шеберлігін көрсетеді. Оқиғаның нәтижесі көбінесе Леопольд пен оның серіктерінің дедуктивті қабілетіне, қарапайым полицейлік жұмысқа емес, байланысты болады, кейде мүмкін емес қылмыстар мен құлыпталған бөлмелер де кездеседі. Леопольд оқиғалары Хохтың сериялық туындыларының тартымды тұсын жақсы көрсетеді: кейіпкерлер уақыт өте келе шынайы түрде қартаяды және өзгереді. Серия барысында Леопольд ажырасып, қайтадан үйленді, зейнеткерлікке шықты, жұмысына оралды және екінші рет зейнеткерлікке кетті. Лейтенант Флетчер капитандыққа көтеріліп, оның орнын басты, ал Конни Трент лейтенант болып жоғарылады. Кейбір соңғы оқиғаларда Флетчер мен Трентке көбірек назар аударылады, ал Леопольд тек құрметті кеңесші рөлінде көрінеді. Леопольд алғаш рет 1957 жылы бір оқигада қосалқы кейіпкер ретінде пайда болды. 1991 жылғы наурыздағы «Леопольдтың белгісін ұрлау» оқиғасында Хох капитан Леопольд пен Ник Велветті бір туындыда біріктірді. Леопольд оқиғаларының көп бөлігі EQMM журналында жарияланды, бірақ бірнешеуі AHMM журналында да жарық көрді. Эдгар сыйлығын жеңіп алған «Тікбұрышты бөлме», Леопольд туралы ең көп қайта басылған оқиға, алғаш рет The Saint Magazine журналында жарияланды.

Доктор Сэм Хоторн

Доктор Сэм Хоторн – зейнеткер отбасылық дәрігер, сонымен қатар мүмкін емес кісі өлтірулер саласындағы маман. Оның әңгімелері 1920-шы, 1930-шы және 1940-шы жылдардағы шағын қаладағы медициналық тәжірибесінің естеліктері ретінде баяндалады. Сэм Хоторн Нью-Англияның ойдан шығарылған Нортмонт қаласында тыныш өмір сүруге тырысады, бірақ ол қайда барса да, біреу әрқашан ең қиын мүмкін емес жағдайда қаза табады. 1974 жылы тұңғыш рет жарық көрген доктор Сэм Хоторнның әңгімелері – мұқият зерттелген тарихи туындылар, Сэмнің машиналары, сол замандағы медициналық тәжірибелер, саясат және киім-кешек туралы толық мәліметтермен байытылған. Осы сериядағы оқиғалар Хохтың ең адамгершілік туындыларының қатарына жатады: Самның өзі көңілді, әзіл-қалжыңмен әңгімелейді, бірақ оның жеке басынан баяндауы оқырмандарға ол тергеп отырған кісі өлтірулерге байланысты алаңдауын және құрбандарға деген қайырымдылығын жақыннан таныстырады. Көптеген әңгімелер бір шағын қалада орын алғандықтан, серияда жиі кездесетін екінші дәрежелі кейіпкерлердің саны әдеттегіден көп. Әр Хоторн әңгімесі – «жабық бөлмедегі құпия», онда мүмкін емес қылмыс, көбінесе кісі өлтіру болады. Серияның алғашқы әңгімелерінде ерекше тәсіл қолданылған: әрқайсысы келесі әңгіменің басты жұмбағына сілтеумен аяқталады, ал әрқайсысы алдыңғы әңгіменің сілтемесімен басталады. Мұндай тәсіл кейде әңгімелер жинаққа енгізілген кезде, оларды біртұтас повестьтей сезіндіру үшін қолданылады, бірақ сериядағы жеке әңгімелердің алғашқы жариялануында мұндай нәрсе сирек кездеседі. «Өзін-өзі өлтіру проблемасы» (EQMM, 2007 жылғы шілде) әңгімесінде ескі Сэмтің 80 жаста екені және Саманта есімді қызының бар екені белгілі болады. Ол 1976 жылы әңгімелерін айтады, ал 1896 жылы дүниеге келген.

Рэнд

Джеффри (кейде Джеффри) Рэнд – бұрынғы британдық барлау қызметінің жасырын байланыс департаментінде қызмет еткен кодтар мен шифрларды зертеуші маман. Рэндтің оқиғалары әлемнің экзотикалық аймақтарында өтеді және көбінесе құпия хабарламалар немесе кодтарды қамтиды. Жасырын байланыс департаментінен кеткеннен кейін, оның көптеген әңгімелерінде оның жартылай египеттік, жартылай шотланд әйелі Лелла Гаад қатысады, ол Рэндпен "Шпион және Ніл теңізінің русалкасы" әңгімесінде танысқан. Рэнд "Шпион және цыған" әңгімесінде тағы бір Хох кейіпкері Майкл Владомен кездесті.

Саймон Арк

Саймон Арк Хохтың алғашқы жарияланған әңгімесінің басты кейіпкері болды және ақырында Хохтың 1984 жылы алғаш рет жинаған 39 әңгімесіне енді. Арк – алпыс жастағы қарапайым, бойы биік әрі денелі адам, бірақ көптеген әңгімелерде Арк шын мәнінде 2000 жылдан асып кеткен, әлемді зұлымдықты іздеп шарлайтын копт діни қызметкері екенін айтады, әсіресе – Шайтанды. Ол Құдайдың қарғысына ұшыраған, Иса айқыш көтеріп бара жатқанда демалуға тырысқанда, Арк оған демалуға рұқсат бермеген, содан бері өзі де ешқашан тынығуды білмей, мәңгілікке жер шарын аралап жүруге міндетті (дегенмен, кем дегенде бір әңгімеде Арк оның орнына тым ізгі болғандықтан Құдай оны тозаққа жіберуге немесе жұмақпен сыйлауға құмар болмаған, сондықтан оны жер бетінде қалдырған делінеді). Алайда, өлместік тақырыбы ешқандай жолмен күшейтілмейді және тек эпизодтық сипатта болады. Саймон Арк әңгімелерінде табиғаттан тыс, оккульттік тақырыптар кездеседі, бірақ олардағы қылмыстардың барлығы да қарапайым жолмен жасалғаны анықталады. 1984 жылғы жинағының кіріспесінде Хох Саймон Арк туралы шындықты оқырманның өзі анықтауына мүмкіндік берді. 1984 жылғы том Саймон Аркқа арналған 39 әңгіме ішіндегі Хохтың ең жақсы деп санайтын тоғыз әңгімеден тұрады; соңында барлық 39 әңгіменің тізімі берілген, олардың алғашқы жарияланымдары туралы мәліметтер де қамтылған. (1984 жылға дейін 39 әңгіме болды. Кейіннен ол тағы да әңгімелер жазды.)

Бен Сноу

Бен Сноу 20-ғасырдың басындағы американдық Батыс құпияларынан тұратын серияда басты рөлде ойнайды. Доктор Сэм Хоторн сериясы сияқты, бұл әңгімелер де мұқият зерттелген тарихи туындылар, кейде Буч Кэссиди сияқты нақты тарихи тұлғаларды қамтиды. Ол "Құпиялы шатырдың мәселесі" ("The Problem of the Haunted Teepee") атты туындыда тағы бір Хохтың кейіпкері – Сэм Хоторнмен кездесті. Бен Сноу сериясының алғашқы туындысы 1961 жылы The Saint Mystery Magazine журналында жарияланды; кейіннен серия EQMM журналында жалғастырылды.

Стантон мен Айвс

Уолт Стэнтон мен Джульет Айвс – Принстон университетін бітірген екі түлек, 2002 жылдың қараша айында жарық көрген "Курьер мен Айвс" деген туындыдан бастап, жаңа оқиғаларда халықаралық курьерлер ретінде көрінеді. Олар көбінесе бір затты алу немесе қайтарып әкелу үшін жіберіледі, бірақ соңында сол заттың құпиясын ашады.

Сэр Гидеон Тотық

Сэр Гидеон Паро (паро) – Хохтың мистикалық детективтердің алтын ғасырына, әсіресе Агата Кристидің Геркуле Пуаро және Джон Диксон Каррдың доктор Гидеон Феллге жасаған әзіл-қалжыңды құрметі. Бұл әңгімелер классикалық детективтік тәсілдердің жеңіл пародиясын білдіреді, олар тым көп пайдаланылып, клишеге айналған.

Майкл Владо

Михаэль Владо – қазіргі Шығыс Еуропадағы рома (цыған) тайпасының жас патшасы.

Александр Свифт

Александр Свифт, Хохтың кейінгі туындыларының бірі, Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде генерал Джордж Вашингтонның барлау қызметіндегі агент. Бұл оқиғалар жекелеген шағын повестьтерден гөрі, біртұтас тізбектей келеді, себебі Свифт генерал Бенедикт Арнольд басқаратын Вест-Пойнт бекінісінде британдық армияға сатқындық жасайтын адам бар деген қауесеттерді тереңірек зерттейді. "Құқық бұзушылар арасында" атты соңғы шағын повестінде Свифт Англияға сапар шегеді және Бенедикт Арнольдтың қайтыс болғанын біледі.

Барни Хамет

Барни Хамет – құпиялылық конгрестеріне барғанда шынайы жұмбақтарға ұшырайтын детектив жазушы. Хамет Хохтың 1969 жылғы "Сыртқан қарға" романында да еске алынады.

Сюзан Холт

Сьюзан Холт – дүкендер желісінде акцияларды ұйымдастыруға жауапты кіші басшы.

Интерпол

Интерпол оқиғалары – 1970-ші және 1980-ші жылдардағы, көріністен тоқтатылған сериал. Интерпол офицерлері Себастьян Блю және Лора Шарм Еуропадағы халықаралық қылмыстарды тергеді.

Ал Дарлан

Ал Дарлан (бастапқыда Ал Даймонд атымен белгілі болған; Хох радио/телевизия детективі Ричард Даймондпен шатасуды болдырмау үшін кейіпкердің атын алғашқы оқиғалардан кейін өзгертуге шешім қабылдады) – сирек кездесетін жеке тергеуші. Оның соңғы пайда болуы 2008 жылғы мамыр айындағы EQMM журналында болды.

Романдар

"Сынық қара қарға", 1970 жыл. Барни Хамет Америка құпия жазушылар қауымдастығындағы кісі өлтіруді тергеп жатыр. "Көк фильмінің кісі өлтірулері", 1973 жыл. (Эллери Куин ретінде). "Проблема шешуші" Майк Макколл кино өндірушінің өлтірілуін тергеді.

Ғылыми фантастика детективтері

Бұл үш ғылыми-фантастикалық роман ХХІ ғасырдың ортасында өтеді және Компьютерлік тергеу бюросының Карл Крейдер мен Эрл Джазинін, "Компьютерлік полиция" деген лақап атымен таныстырады. "Трансвекциялық машина", 1971 жыл. "Қолдың серіктестігі", 1973 жыл. "Франкенштейн фабрикасы", 1975 жыл.

Қысқа әңгімелер жинағы

City of Brass and Other Simon Ark Stories (Саймон Арк), 1971, Leisure Books. The Judges of Hades (Саймон Арк), 1971, Leisure Books. Ellery Queen Presents the Spy and the Thief (Ренд / Ник Велвет), ред. Квин, 1971, Davis Publications. LCCN 72099895
The Thefts of Nick Velvet (Ник Велвет), 1978, Mysterious Press. The Quests of Simon Ark (Саймон Арк), 1984, Mysterious Press. Leopold's Way (Капитан Леопольд), ред. Невинс & Гринберг, 1985, Southern Illinois University Press. The Spy Who Read Latin and Other Stories (Рэнд), 1990, Mysterious Press. The Night, My Friend (серия емес), ред. Невинс, 1992, Ohio University Press. Diagnosis: Impossible (Др. Сэм Хоторн), 1996, Crippen & Landru. The Ripper of Storyville and Other Ben Snow Tales (Бен Сноу), 1997, Crippen & Landru. The Velvet Touch (Ник Велвет), 2000, Crippen & Landru. The Old Spies Club and Other Intrigues of Rand (Рэнд), 2001, Crippen & Landru. The Night People (серия емес), 2001, Five Star Publishing. The Iron Angel and Other Tales of the Gypsy Sleuth (Майкл Владо), 2003, Crippen & Landru. More Things Impossible (Др. Сэм Хоторн), 2006, Crippen & Landru. The Sherlock Holmes Stories of Edward D. Hoch (Шерлок Холмс), 2008, Mysterious Press. Nothing Is Impossible (Др. Сэм Хоторн), 2014, Crippen & Landru. The Future Is Ours, The Science Fiction Stories of Edward D. Hoch, ред. Steven Steinbock, 2016, Wildside Press. All but Impossible (Др. Сэм Хоторн), 2017, Crippen & Landru. Challenge the Impossible (Др. Сэм Хоторн), 2018, Crippen & Landru. Hoch's Ladies (Сьюзан Холт, Либби Ноулз, Энни Сирс), 2019, Crippen & Landru. Funeral in the Fog (Саймон Арк), 2020, Crippen & Landru. Constant Hearses and Other Revolutionary Mysteries (Александр Свифт, Гидеон Паротт), 2022, Crippen & Landru. The Killer Everyone Knew and Other Captain Leopold Stories (Капитан Леопольд), 2023, Crippen & Landru.