Кіріспе

Австралиялық саясаткер және сотталған кісі өлтіруші Томас Джон Лей (28 қазан 1880 – 24 шілде 1947) – Англияда кісі өлтіргені үшін сотталған австралиялық саясаткер. Ол Австралияда бірнеше адамның, соның ішінде саяси қарсыластарының өліміне қатысы болуы мүмкін деген күдік тудырады.

Ерте өмір

Лей 1880 жылғы 28 қазанда Англияның Сомерсет графтығындағы Бат қаласында, Элизабет (туған тегі Брайант) және Генри Лейдің төрт баласының бірі болып дүниеге келді. Оның әкесі, үй шаруашылығын жүргізуші, 1882 жылы қайтыс болды. Лей пропорционалды өкілдіктің белгілі және жақтаушысы болды, ол 1919 жылы мемлекет тарапынан қабылданды. Оның екі сайлау округі де Сиднейдің оңтүстік қалашықтарында орналасқан. Алкоголь ішпегендіктен Лейге "Лимонад Лей" деген лақап ат қойылды, бірақ тыйымшылдар қозғалысы оны алкоголь сату талаптарын жеңілдеткен заңдарды қолдағандықтан сатқындықпен айыптады. Кейіннен Лей сыра зауыттарының лоббисінен ақша алғаны белгілі болды. Осыған қарамастан, ол 1922 жылдан 1925 жылға дейін Жаңа Оңтүстік Уэльс Әділет министрі болып тағайындалды – премьер-министр сэр Джордж Фуллердің кабинетінде – және қатал шешімдерімен көзге түсті.

Федералды саясаткер

1925 жылы Лей федералдық Өкілдер палатасындағы Бартон округінен депутаттыққа кандидат болды. Ол еңбекші партиясынан қарсыласы Фредерик Макдональдқа сайлаудан бас тарту үшін Кингс-Кростағы жылжымайтын мүлікте 2000 фунт стерлинг үлесін пара ретінде ұсынды. Бірақ Макдональд пара беру әрекеті туралы көпшілікке жария етті. Осыған қарамастан, Лей сол жылы коалицияның үлкен жеңісінің арқасында сайлауда үлкен дауыспен жеңіске жетті. Әдеттегі пікір бойынша, Лейдің Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметінде бұрынғы жоғары лауазымда болғандығы ескеріліп, федералдық кабинетте де қызметке тағайындалуы мүмкін еді. Алайда, премьер-министр Стэнли Брюс бастаған Лейдің консервативті әріптестері сайлаудан кейін оған күмәндана бастады. Осының салдарынан Лей министрлік лауазымға үміткер болған жоқ. Макдональд пара беру ісін сотқа жүктеді, бірақ таңырлы жағдайда жоғалып кетті. Макдональд сотқа келмегендіктен, дәлелдер жетіспеуіне байланысты Лейге қарсы қозғалған іс тоқтатылды. Бұл оқиға кездейсоқ болғанмен, кейінірек болған жағдайлар оқиғаға кері жағын ашты. 1928 жылы штат заң шығарушысы Хайман Голдштейн, Лейдің тағы бір ашық сынышысы, Куджи жартасынан құлап қайтыс тапты, бұл орын "Өлім нүктесі" деп белгілі еді. Содан кейін, Лейдің күмәнді бизнес айналыстарынан алаңдаған бір топ кәсіпкерлер, оның бұрынғы серігі, кейін қарсыласы болған Кит Гридорды тергеу үшін тағайындады. Гридор Ньюкаслға кемемен бара жатқанда теңізге құлап, суға батып кетті. Лоуренс Джон Смитпен бірге Лей Олд-Бейлиде сотталды; екеуі де 1947 жылдың наурыз айында өлім жазасына кесілді. Алайда, Смит пен Лейдің екеуі де дарға асылудан құтылды: Смит өмір бойына бас бостандығынан айырылды, ал Лей ақылсыз деп танылып, қылмыстық психиатриялық емханасы Broadmoor-ға жіберілді. Ол көп ұзамай ми қан кетуінен қайтыс болды. Ол Broadmoor түрмесінде отырған ең бай адам болды деген қауесет бар. Ол Жаңа Оңтүстік Уэльсте 744 фунт стерлингке бағаланған мүлікті мұра етіп қалдырды. Лейдің әйелі 1942 жылы оның соңынан Англияға келді. Broadmoor-дан Лей әйелі мен балаларына өзінің кінәсіздігін жазған хаттар мен өлеңдер жіберді. Ол қайтыс болғаннан кейін жесірі Австралияға оралды. Ол 1956 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Боурал қаласында қайтыс болды.