Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чехословакиялық жарыс жүргізушісі (1900–1994)
Czechoslovak racing driver (1900–1994)
Элишка Юнкова Хасова (туған аты Альжбета Посписилова; 16 қараша 1900 – 5 қаңтар 1994), сондай-ақ Элизабет Юнек деп те белгілі, чехословакиялық автомобиль жарыс жүргізушісі. Ол Гран-при автожарыстары тарихындағы ең маңызды жүргізушілердің бірі саналады және Гран-при жарысын жеңген алғашқы әйел адам болды. Австро-Венгрия империясының Моравиядағы Оломуц қаласында құлыпшының отбасында сегіз баланың алтыншысы болып дүниеге келген ол, әрқашан күлімсірегендігі үшін ерте жасында "smíšek" деген лақап атқа ие болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, туған Моравия Чехословакияның жаңа республикасының құрамына кіргенде, ол әлемді саяхаттауға деген құштарлығымен қатар жетілдірген көп тілді білімі арқасында Пражская úvěrová banka (Праганың несие банкі) Оломоуц бөлімшесінде жұмысқа орналасты. Он алты жасында Юнкова банкте жұмыс істей бастады, сол жерде жас банкир Винсент "Ченек" Юнекпен танысты. Ол одан бірнеше жасқа үлкен еді, көп ұзамай олардың арасында таныстық қарым-қатынас орнады. 1925 жылы ол Збраслав-Жиловиштеде бірінші орын алды, содан кейін Юнектер осыны тойлау үшін екінші Bugatti көлігін сатып алды және Этторе Бугаттимен жақын достық қарым-қатынас орнатты.
Eliška Junková Khásová (born Alžběta Pospíšilová; 16 November 1900 – 5 January 1994), also known as Elisabeth Junek, was a Czechoslovak automobile racer. She is regarded as one of the most significant drivers in Grand Prix motor racing history, and was the first woman to win a Grand Prix event. The sixth of eight children, born to a locksmith in Olomouc, Moravia in the Austro Hungarian empire, she was nicknamed smíšek at an early age for her ever present smile. Following the end of World War I, when her native Moravia became part of the new republic of Czechoslovakia, she found work in the Olomouc branch of the Pražská úvěrová banka (Prague Credit Bank) thanks to her multilingual skills, honed through her desire to travel the world. At the age of sixteen, Junková got a job at a bank, where she met young banker Vincenc "Čeněk" Junek. He was several years older than her, and the two soon began a courtship. She then placed first at Zbraslav Jíloviště in 1925, and the Juneks bought a second Bugatti to celebrate, together building a close friendship with Ettore Bugatti.
1928 Тарга Флорио
1928 жылғы Тарга Флориода жеңіске жетуді нық көздеген ол, үздік ерлер жарыскерлерімен бәсекелесу үшін жаңа Type 35B көлігін сатып алды. Жарыс ұйымдастырушысы Конте Винченцо Флорио өзінің баспасөз хатшыларының бірі, сонымен қатар жергілікті тұрғын Винченцо Гарготтаның оны жарыс жолымен танысу үшін бірге жүруін ұйымдастырды. Ол жол бойындағы тіреулерге, қабырғаларға және ағаштарға бор таңбаларын салу үшін үнемі тоқтап тұратын. Юнкова қатты күйзеліске ұшырап, жарыспен айналысуды тоқтатты және барлық көліктерін сатты.
With her sights firmly set on winning the 1928 Targa Florio, she acquired a new Type 35B to keep her competitive with the top male racers. Race organiser Conte Vincenzo Florio arranged for Vincenzo Gargotta, one of his press officers and a local resident, to accompany her on sighting laps around the course. Periodically she would stop to put chalk marks on posts, walls and trees along the route. Junková was devastated — she gave up racing and sold her vehicles.
Саяхаттау
Енді Юнкова өзінің алғашқы саяхат құмарлығына қайта оралды. Этторе Бугатти өзі оған Цейлонға саяхат үшін жаңа тур машинасы сыйлады және Азияда жаңа бизнес мүмкіндіктерін іздеуге жұмысқа алды. 1929 жылы Юнек жарнамалық науқан аясында екі Bugatti Type 44 көлігін Үндістанға жеткізу үшін қиын өңірлерде 6000 км қашықтықты үш ай бойы жүріп өтті. Ол сапар барысындағы машиналардың өнімділігін талдағанда олар туралы жағымсыз пікір білдірді, бірақ екі Bugatti-ді де келген жерде сата алды (бір машина әлі күнге дейін сақталған).
Junková now returned to her first passion of travelling. Ettore Bugatti himself gave her a new touring car for her journey to Ceylon and hired her to seek out new business opportunities in Asia. In 1929, Junek spent three months travelling 6000km across difficult terrain to drive two Bugatti Type 44 cars to India as part of a promotional campaign. She wasn't very complimentary in her analysis of the cars' performance on the journey but did to sell the two Bugattis on arrival (one car still survives).
Кейінгі өмірі
Ақырында Елиза қайтадан махаббатты кездестіріп, чех жазушысы Ладислав Хасқа үйленді, ол бүгінгі күнге дейін жазып тұрады. Ол тоқсан жасқа дейін өмір сүрді, Темір Қоршау құлағаннан кейін және "Рульдің патшайымы" ретінде автокөлік жарыстары тарихындағы орны мойндалды. 1989 жылы 89 жасында ол АҚШ-та өткен Bugatti кездесуіне арнайы қонақ ретінде қатысты.
Eliška eventually found love again and married Czech writer Ladislav Khás which is still active today. She lived well into her nineties, long enough for the Iron Curtain to fall and for the "Queen of the Steering Wheel" to have her place in automotive racing history be recognized. In 1989, at the age of 89, she attended a Bugatti reunion in the United States as the guest of honour.
Өлім
Ол 1994 жылдың 5 қаңтарында 93 жасында Прагада, Чехияда қайтыс болды. 2020 жылдың 16 қарашасында оның 120 жылдық туған күнінде Google оның есімін еске алып, гонка көлігіндегі суретімен doodle жариялады.
She died on January 5, 1994, aged 93, in Prague, Czech Republic. On November 16, 2020, her 120th birthday, Google recognized her by featuring a doodle with an image of her in a racecar.