Сария – Лехи пайғамбардың әйелі, Ләмән, Лемуил, Сәм және Нефидің анасы. Иерусалимнен АҚШ-қа дейін оның саяхаты, бақытсыздығы мен пайғамбарлыққа сенімі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мормон кітабының пайғамбары Лехидің әйелі
Wife of the Book of Mormon Prophet Lehi
Мормон кітабына сәйкес, Сария (/s//ə/'/r//aɪ//ə/) Лехидің әйелі және Ламан, Лемуил, Сам және Нефидің анасы болды. Ол күйеуімен бірге Иерусалимнен шөлге, содан кейін мұхит арқылы "уәде етілген жерге" (Америкаға) сапар шекті. Ол Бірінші Нефидегі оқиғамен танымал, онда ол Лехиге ұлдарын Иерусалимге қайтып жібергені үшін шағымданады, олардың қаза болған деп ойлайды. Ұлдары оралғаннан кейін Сария күйеуінің шын пайғамбар екеніне куәлік етеді. Лехинің өмір ағашы туралы көрісінде Сария Құдайдың сүйіспеншілігін білдіретін жемісті таңдайды. Шөлде саяхаттап жүргенде ол Яқып және Жүсіп есімді тағы екі ұл туады, ал Ламан мен Лемуил Нефині өлтірмекке тырысқанда мұхитты кесіп өтетін кезде қайғыдан көз жұмуға айналады. Ғалымдар Сарияның Нефидің адалдар күшті болады және Раббының мейіріміне ие болады деген тұжырымын дәлелдеуге көмектесетінін атап көрсетеді, өйткені ол ұлдары Иерусалимнен оралғаннан кейін жеке куәлік алады. Басқалар Сария отбасының сапарларын басқарғанын, шатырларды құрып, жинағанын, азық-түлік жинағанын, мата тоқығанын және басқа да жұмыстарды істегенін болжайды. Сонымен қатар, Сария есімінің иврит тілінде "Жаратқан Ие – ханзада" немесе "Жаратқан Иенің ханшайымы" деген мағынаға ие екені айтылады.
According to the Book of Mormon, Sariah (/s//ə/'/r//aɪ//ə/) was the wife of Lehi, and the mother of Laman, Lemuel, Sam, and Nephi. She traveled with her husband from Jerusalem, into the wilderness, and eventually, across the ocean to the "promised land" (the Americas). She is noted for the story in First Nephi where she complains to Lehi for sending her sons back to Jerusalem thinking that they may have died. Once they return, Sariah testifies that her husband is truly a prophet. In Lehi's vision of the tree of life, Sariah chooses to eat the fruit representing God's love. She has two more sons, Jacob and Joseph, while traveling in the wilderness and almost dies of grief while crossing the ocean when Laman and Lemuel try to kill Nephi. Scholars point out that Sariah helps prove Nephi's thesis that the faithful will become strong and will receive the mercy of the Lord as she receives a personal testimony after waiting for her sons to return from Jerusalem. Others suggest that Sariah would have managed the family travels, including tent set up and take down, food gathering, material weaving, and more. Additionally, it is proposed that the name Sariah in Hebrew means "Jehovah is Prince" or "Princess of Jehovah".
Баяндылық
Сария Мормон кітабындағы алғашқы отбасының бір бөлігі және Нефи жазбаларында аталған жалғыз әйел. Шамамен б.з.д. 600 жылы, оның күйеуі Лехиге Киелі Рух Иерусалимнің құрылысы бұзылатынын, егер азаматтар тәубе етпесе, пайғамбарлық етуді бұйырады. Лехидің пайғамбарлықтары қабылданбайды, оған отбасын Иерусалимнен алып, шөлге кетуге бұйырылады. Сария, Лехи және олардың төрт ұлы қажетті заттарын жинап, байлықтарын тастап, Лемуил аңғары деп аталатын жерге жетеді. Аңгарда біраз уақыт өткен соң, Ламан, Лемуил, Сам және Нефи қола тақтайшаларды алу үшін үйлеріне қайтарылады. Сария ұлдарының оралуын күтіп отырғанда, олар шөлде қаза тапқан деп уайымдай бастайды және оларды Иерусалимнің қауіп-қатеріне қайта жібергені үшін Лехиге шағымданады. Күйеуі оны жұбатады, бірақ ұлдары оралғанға дейін уайымдап отырады, сосын Лехидің шынымен пайғамбар екеніне куәлік етеді. Бұл сенім Лехидің өмір ағашы туралы түс көріп, отбасын Құдайдың махаббатын бейнелейтін жемісін жеуге шақырғанда да көрінеді. Сария, Сам және Нефи келіп жейді, ал Ламан мен Лемуил басқа жол таңдайды. Шөлде саяхаттап жүргенде Сария екі ұл табады, олардың есімдері Яһуб пен Иосип. Кейіннен, мұхиттан өтіп бара жатқанда, Ламан мен Лемуил Нефиді өлтірмек болады, бұл Сария мен Лехиге соншалықтай қайғы келтіреді, олар ауырып, жартылай өлімге жетеді. Сарияның нақты қайтысы Мормон кітабында айтылмаған, бірақ Раббының мейірімі оларға жетіп жетеді. Ноэль Б. Рейнольдс, Ежелгі зерттеулер мен Мормондық зерттеулер қорының директоры, Нефидің 1 Нефий 1:20-дегі бұл мәлімдемесі – Нефи өзінің жазбаларында әртүрлі оқиғалармен отыз рет қолдайтын тезис дейді. Бұл оқиғалардың ішінде, Кептеу күші арқылы құтқарылған адалдар туралы және Нефи мен Самды ағаларының соққысынан құтқарған періште туралы айтылатын қола тақтайшалардан алынған пайғамбарлықтар бар. Рейнольдс айтқандай, Сарияның сенімі Ламан мен Лемуилдің сеніміне қарама-қарсы қойылады, өйткені Сарияның ұлдары Иерусалимнен оралғаннан кейін оған адал болуға көндірудің қажеті болмады, бірақ Ламан мен Лемуилдің сенімі туралы бірнеше рет еске салынды.
Sariah is part of the first family mentioned in the Book of Mormon and is also the only woman named in Nephi's records. Around 600 B. C., her husband, Lehi, is told by the Spirit to prophesy the destruction of Jerusalem if the citizens refuse to repent. Lehi's prophecies are rejected, and he is told to take his family out of Jerusalem and travel into the desert. Sariah, Lehi, and their four sons pack up what they need and leave their riches behind, ending up in a place they name the valley of Lemuel. After a period of time in the valley, Laman, Lemuel, Sam, and Nephi are sent back home to retrieve the brass plates. As Sariah waits for her sons to return, she begins to worry that they have died in the wilderness and complains to Lehi for sending them back to the dangers of Jerusalem. Her husband comforts her, but she continues to worry until her sons return, when she testifies that Lehi truly is a prophet. This belief is shown again later when Lehi dreams of the tree of life and calls his family to come and eat the fruit, which represents God's love. Sariah, Sam, and Nephi come and eat while Laman and Lemuel choose other paths. While traveling in the wilderness, Sariah has another two sons named Jacob and Joseph. Later, while crossing the ocean, Laman and Lemuel try to kill Nephi, causing Sariah and Lehi so much grief that they become sick and almost die. Sariah's actual death is not specifically mentioned in the Book of Mormon. and the mercies of the Lord will be extended to them. According to Noel B. Reynolds, director of the Foundation for Ancient Research and Mormon studies, this statement of Nephi's in 1 Nephi 1:20 is a thesis that he supports about thirty times with different events in his writings. These events include quoting prophecies from the brass plates that talk about the faithful delivered through the power of the Atonement and the angel saving Nephi and Sam from being beaten by their brothers. As Reynolds states it, Sariah's faith is contrasted against Laman and Lemuel's as she no longer needed to be persuaded to be faithful after her sons came back from Jerusalem, but Laman and Lemuel need to be reminded multiple times of their faith.
Шөл далаға саяхаттаудағы рөлі
Антрополог және Мормон кітабын зерттеуші Брант А. Гарднердің айтуынша, Иерусалимдегі бай адамның әйелі болғандықтан Сария үй шаруасын жүргізуге үйренген және олар саяхат кезінде отбасын басқару жауапкершілігін де мойнына алған. Хизер Б. Мурдың "Мормон кітабының әйелдері" кітабында Сарияның заманында сол аймақтағы көшпелі әйелдер азық-түлік іздеуге, тамақ дайындауға және әрбір тамақты ұсынуға жауапты болғандығы түсіндірілген. Мур мен БЮУ-дың зейнеткер профессоры Камилла Фронктың сөзіне сәйкес, әйелдер саяхат барысында бала тууға көмектескен, сондай-ақ су жинау, отын жинау, шатырдың ілгіштері сияқты материалдар тоқу және шатырларды құру немесе жинау жұмыстарын атқарған.
Anthropologist and Book of Mormon researcher Brant A. Gardner says as the wife of a wealthy man in Jerusalem, Sariah would have been used to running a household and would have had the responsibility of managing the family while they traveled as well. In Heather B. Moore's book Women of the Book of Mormon, she explains that in Sariah's time, nomadic women in that area of the world were responsible to forage for food and make and serve each meal. According to Moore and retired BYU professor Camille Fronk, the women also helped with childbirth during the journey, and were responsible to collect water, gather firewood, weave materials like tent cords, and set up or take down the tents.
Шөл даладағы күңкілдеу
Лехи аян көріп, Иеміз оған Иерусалимді қалдыруды бұйырғанда, Сария үйі мен жақындарынан айырылды, бұл оқиғаның шындыққа сай екендігіне "жеке куәлігі" болмады, дейді Фронк. Ол 1 Нефи 5:29-да "ұлдарым жоқ" деп уайымдайды. Джозеф Спенсер оның Лехимен сөйлескенде қолданатын есімдіктерінің алуан түрлілігін байқайды, "менің", "сенің" және "біздің" деп ауысып, Лехимен мақсаттас болуына деген күмәнін жасырады. Лехинің көбінесе "мен" және "менің" деген жауаптары оларды біріктіре алмайды, ол тек балаларының оралуымен ғана көңілі тыныштық табады. "Мормон кітабындағы ең кішілері үшін" атты еңбекте Фатима С. Салле және Маргарет Олсен Хеминг осы үзіндіде Сарияның басынан өткендері туралы айтады. Олардың пікірінше, көптеген адамдар бұл жолдарды Сарияға деген теріс көзқарас ретінде қараса, жақын қарасақ, ол құндылықтарын, тегін және халқын тастап, шөлге кеткеніне қарамастан, сенімін танытады. Лехи оның қайғысын шын жүректен мойындап, оған демеу береді. "Екінші куәлік: талдау және контексттік түсіндірме" еңбегінде Брант А. Гарднер кітаптағы оқиғада Сария Лехидің артынан шөлге баруға ешқандай қарсылық танытпағанын, ол тек ұлдарының жоғалып қалуы мүмкін деген ойға келгенде ғана ойланатынын айтады. Гарднер Сария Лехидің пайғамбарлыққа шақырылуына күмән келтіргенін, оның нұсқаулары ұлдарын белгісіз қауіпке ұрындырғандай болған кезде ғана болғанын ұсынады.
While Lehi had a vision and was commanded by the Lord to leave Jerusalem, Sariah had to leave behind her home and connections with no "personal witness" that it truly needed to happen, says Fronk. She worries in 1 Nephi 5:2 9 that "her sons are no more." Joseph Spencer notices the variety of pronouns she uses in conversation with Lehi, switching between "my," "thou," and "our," showing subtle doubt about her unity of purpose with Lehi. Lehi's responses, using mostly "I," and "my," fail to unify them, and she is only truly comforted by the return of her children. In The Book of Mormon for the Least of These, Fatimah S. Salleh and Margaret Olsen Hemming talk of Sariah's experience in the same passage. They claim that while most people read the verses as a negative perspective on Sariah, looking closer reveals her faith as she leaves her valuables, birthright, and people behind for the wilderness. Lehi sincerely acknowledges her sadness and comforts her in her grief In Second Witness: Analytical and Contextual Commentary, Brant A. Gardner suggests that in the scriptural account, Sariah showed no hesitation following Lehi into the wilderness and the only time she holds back is when she believes her sons might be lost. Gardner proposes that she only questions Lehi's calling as a prophet when his direction seems to have led her sons into unknown danger.
Ұсынылған этимология
Инжілде еврейше śryh сөзі "Серая" деп жазылады, ол sera yah немесе sra ya деп айтылуын көрсетеді, яғни "Құдай күресті". Бригам Янг университетінің Иерусалим орталығының профессоры Джеффри Р. Чэдвик жақындағы зерттеулерге сүйене отырып, есімнің "Сар-Ях" сияқты екенін, бұл "Құдай хан" деген мағынаны білдіреді деп санайды.
In the Bible, the Hebrew śryh is written Seraiah, which would represent Hebrew pronunciation of sera yah or sra ya, meaning “Jehovah has struggled”. Jeffrey R. Chadwick of the Brigham Young University Jerusalem Center suggests based on recent evidence that the name is more like sar yah, which means closer to “Jehovah is prince.”
Сонымен қатар, Камиль Фронк "Сария" есімі "Құдайдың ханшайымы" деген мағынаны да білдіруі мүмкін дейді.
Alternatively, Camille Fronk says that the name Sariah could mean "Princess of Jehovah."
Мәдениеттік қабылдау
Сария туралы бірнеше өлең жазылған, оның ішінде Марни Аспонд Кэмпбеллдің "Сария" өлеңі, Луиза Грин Ричардстың "Қоршаудан асып өсетін бұтақтар" атты өлеңдер жинағының бір бөлігі және Оррин Р. Уилкокстың "Әнмен берілген Мормон кітабының қысқартылған нұсқасы". "Зәбүр мен Села" кітабында Сарияға арналған тағы бір өлең – "Қайғы мен Ән". Сария Мормон кітабындағы әйелдердің рөлін хореографиялық тұрғыдан зерттейтін "Мормон кітабындағы әйелдер бейнесі" атты магистрлік диссертациясында да бейнеленген.
Several poems have been written about Sariah, including Sariah by Marni Aspond Campbell, a portion of the poetry book Branches that Run over the Wall by Louisa Greene Richards, and a section of Book of Mormon Abridged in Rhyme by Orrin R. Wilcox. Another poem regarding Sariah is Sorrow and Song in the book Psalm & Selah: a poetic journey through The Book of Mormon. Sariah is also depicted in a master's thesis, Portrayal of Women in the Book of Mormon which explores understanding the roles of women in the Book of Mormon through choreography.
Отбасылық ағашы
Сарияның отбасы мүшелері төмендегі сызбада көрсетілген.
Sariah's immediate family is shown in the diagram below.