Кіріспе
Blaenavon (Blaenafon) – Уэльстегі Torfaen қалалық округіне қарасты қала және қауымдастық, Afon Lwyd өзенінің бастауындағы төбеде орналасқан. Ол тарихи Монмутшир графтығының және сақталған Гвент графтығының шегінде жатыр. Халқының саны – 6 055 адам. Қаланың және оны қоршаған аймақтың бір бөлігі 2000 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген Бленавон өнеркәсіптік ландшафтын құрайды.
Blaenavon (Blaenafon) is a town and community in Torfaen county borough, Wales, high on a hillside on the source of the Afon Lwyd. It is within the boundaries of the historic county of Monmouthshire and the preserved county of Gwent. The population is 6,055. Parts of the town and surrounding country form the Blaenavon Industrial Landscape, selected as a World Heritage Site by UNESCO in 2000.
Тарих
Бленавон сөзбе-сөз "өзеннің бастауы" немесе валлий тілінде шамамен "өзеннің қайнар көзі" дегенді білдіреді. Бленавон 1788 жылы Батыс Мидлендс өнеркәсіпшісі Томас Хилл және оның серіктестері Томас Хопкинс пен Бенджамин Пратт ашқан темір зауытының төңірегінде өсті. Кәсіпкерлер темір зауыты жобасына 40 000 фунт стерлинг инвестициялады және үш домна пеші тұрғызды. Хопкинс, Стаффордширдегі Каннок Вуд балқыту пешімен айналысқандықтан, білікті және тәжірибелі теміршілермен байланыста болды және олардың көптегенін жаңа темір зауытын құруға көмектесу үшін Бленавонға көшіп келуге көндірді. 1836 жылы Роберт Уильям Кеннард Бленавон көмір және темір компаниясын құрды, ол кейін Бленавон темір зауытын сатып алды. 1798 жылы Томас Хопкинс салған Бленавон үйі 1924 жылы жергілікті темір және көмір жұмысшыларының жарналарымен қолдауға ие болды. 1940 жылдары аурухана ғимараты сол кездегі иелері, Ұлттық көмір кеңесі, Ұлыбритания Денсаулық сақтау министрлігіне берілді; ол 1985 жылға дейін шағын аурухана ретінде жұмыс істеді. Аурухана жабылғаннан кейін, ғимаратты жергілікті билік сатып алып, қарттарға арналған күтім үйі ретінде қайта жаңартылды. 1995 жылы ғимарат 2-ші санаттағы ескерткіш ретінде тізілді. 2007 жылы күтім үйі жабылғаннан кейін ғимарат бос қалды. Ол зардап шегіп, қорғасыннан жасалған әрлеулерінен, шифер шатырынан және бастапқы интерьерінен айырылды және қауіпті ғимараттар тізіліміне енгізілді. 2016 жылы өрт сарай қанатына және оған жалғасқан бөлімге ауыр зақым келтірді. Үй 2017 жылы жеке меншік иелеріне сатылды және қазіргі уақытта отбасылық үй ретінде қайта жаңартылуда. Арыстан көшесіндегі муниципалдық кеңселер 1974 жылы жергілікті басқаруды қайта ұйымдастырғанға дейін Бленавон қалалық округтік кеңесінің орны болды.
Басқару
Блейнавон қалалық кеңеспен ұсылған қауымдастық және Торфен округі кеңесінің сайлау округі болып табылады. Блейнавон Францияның Кутрас қаласымен бауырласып кеткен.
География
Қала Афон Льюд өзенінің бастауына жақын, Кумбранның солтүстігінде жатыр.
Демография
Бленавон халқының саны 1900 жылы темір зауыты жабылғаннан бастап әр он жыл сайынғы халық санауында біртіндеп азайып келді. 1961 жылы ол 8 451 адамға дейін төмендеді, ал 1980 жылы көмір шахтасы жабылғаннан кейін одан да жылдам азайды. Осы азаюдың бір бөлігі елден шығу емес, туыс деңгейінің төмендеуі болды.
Экономика
Бленавон көмір және темір компаниясы, әсіресе теміржол өндірісі үшін, іргелес болат зауыттарымен бірге Биг Пит көмір кенішін дамытты. Болат өндіру және көмір өндіру өнеркәсіптері одан кейін пайда болды, 1890 жылға дейін қала халқының саны бір кезде 20 000-нан асып кетті. 1988 жылдан бері осы орынның бір бөлігі Биг Пит Ұлттық көмір мұражайы болып табылады.
Мәдениет және қоғамдастық
Үкімет, баспагерлер және негізінен Уэльс жазушылары 2003 жылы Блейнавонды Уэльстің екінші "кітап қалашығы" (біріншісі – Англия шекарасындағы Хай-он-Уай) деп таныстырып, көбірек туристер тартуға тырысты. Бірақ жоба сәтті болмады. Мұның себебі қаланың шалқар орналасқандығы мен Хай-он-Уайдың күшті бәсекесінің үйлесімі болуы мүмкін. Қалаға қызмет етіп, оны жақсартатын көптеген белсенді қоғамдық ұйымдар бар, соның ішінде қаланың төменгі жағында қоғамдық бақ құруға көмектескен Future Blaenavon ұйымы да бар.
Көрнекті орындар
Қаланың және оны қоршаған аймақтың бөліктері 2000 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген Бленавон өнеркәсіптік ландшафтын құрайды. Қаладағы танымал орындарға Биг Пит Ұлттық көмір мұражайы (Еуропалық өнеркәсіптік мұра жолының тірек нүктесі), Бленавон темір зауыты, Понтипул және Бленавон темір жолы, сондай-ақ Бленавон әлемдік мұра орталығы жатады. Қалада ерлер хоры, қалалық музыкалық тобы және жергілікті тауларда көптеген тарихи саябақтар бар.
Көлік
1790 жылы темір жол виадугы салынды; құрылысы жоғалып, 2001 жылы «Time Team» археологиялық телебағдарламасының бір эпизодында қазылып алынды. Понтипул және Бленавон темір жолы – геологиялық және тарихи қызығушылық тудыратын көрнекті орын. Бленавон екі жолаушылар темір жол стансасын жоғалтты: Бленавон жоғары деңгейлі стансасы 1941 жылы жабылды, ал Бленавоннан (төменгі деңгей) (Понтипул Крейн көшесі арқылы Ньюпортқа) соңғы пойыз 1962 жылғы сәуір айында жүрді. Төменгі желі «Бичинг балтасынан» бұрын бір жылдан астам уақыт бұрын жабылды. Төменгі желідегі жолаушылар тасымалы Гвентте (Монмутширде) көптеген басқа да тасымалдармен бірге, Транспорт министрлігінің құпия құжаттарында көрсетілгендей, жаңадан ашылған Лланверн болат зауытынан кейін Ньюпорт аймағындағы темір жол қадамынан туындаған себептермен тоқтатылды.
Діни орындар
Санкт-Петер шіркеуі 1804 жылы Томас Хилл мен Сэмюэл Хопкинс парахшыларға сыйлаған.