Кіріспе

Лехай өзені – Пенсильвания штатының шығысындағы Делавэр өзенінің 109 миль (175 км) ұзындығындағы саласы. Өзен негізінен оңтүстікке қарай ағып, Солтүстік-шығыс Пенсильваниядағы Поконо тауларынан басталып, Аллентаун қаласы арқылы және Лехай аңғарының көп бөлігімен ағып, Истон қаласында Делавэр өзенімен қосылады. Лехай өзенінің бөлігі және оның көптеген салалары штаттың Табиғат ресурстарын сақтау және табиғи ресурстар департаментімен Пенсильванияның көрнекті өзендері деп белгіленген. Өзеннің аты – ленапе тайпасының өзенге берген Лечевуэкинк атауының ағылшынша нұсқасы, ол «қайырмалар бар жер» дегенді білдіреді. Лихай округі мен Лехай аңғары да осы өзеннің құрметіне аталған. 1821 жылдан 1966 жылға дейін Лехай өзені Лехай көмір және су жолы компаниясына тиесілі болды, бұл оны АҚШ-тағы жалғыз жеке меншіктегі өзен етіп жасады. Бұл жеке меншік 1967 жылы жергілікті өкіл Сэмюэл Франк өзенді мемлекеттік басқаруға қайтару туралы заң жобасын ұсынғанға дейін сақталды. Пенсильваниядағы коммерциялық емес зерттеу орталығының экологиялық есебіне сәйкес, 2020 жылы Лехай өзеніне құйылған уытты заттардың көлемі бойынша елде екінші орында тұр. Бұл зерттеу штаттің Қоршаған ортаны қорғау департаментінің бұрынғы есебімен сәйкес келеді, онда окрустың көптеген су жолдары жүзуге немесе су жануарлары үшін қауіпті деп табылған.

Курс

Лехай өзені Пенсильвания штатының Аппалачи таулары арасындағы аңғарлармен аршылып ағады. Жоғарғы ағысында көптеген тасылғыш ағыстар бар, ол рафтинг, каякинг және каноэ эскпеделері сияқты демалыс мүмкіндіктерін ұсынады. Төменгі ағысы Пенсильванияның тарихи маңызды антрацит көмірі және болат өндіретін аймағы – Лехай аңғарының орталық бөлігін құрайды. Өзеннің бастауы Солтүстік-Шығыс Пенсильваниядағы Поконос аймағында, Уэйн округындағы Лехай елді мекеніндегі бірнеше көлдерде орналасқан, Скрантоннан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 24 шақырым (15 миль) жерде. PA Streams каталогында Лехай өзені Поконо Пик көлінен басталатыны көрсетілген. Көлдің оңтүстік жағынан (табиғи, бірақ бөгеттелген су қоймасы) оңтүстікке қарай ағып, шамамен 1,6 шақырым (1 миль) өткен соң батысқа бұрылады және Гулдсбородан өтетін кезінде көптеген көлдер мен тоғандардан су алады. Бастапқыда Оңтүстік-Батысқа қарай Лаккаванна округының оңтүстігі арқылы, содан кейін Фрэнсис Э. Уолтер бөгетінен өтеді. Уайт-Хейвенге жақын, ол оңтүстікке бұрылып, Лейхай шатқалы мемлекеттік паркі арқылы Джим Торпқа дейін, содан кейін Оңтүстік-Шығысқа қарай Лехигтоннан өтеді. Лехигтонның Оңтүстік-Шығысында ол Лехиг Gap тарлығындағы Блю-Маунтин тауынан өтеді. Фримансбург пен Истон арасындағы өзеннің шамамен 9,6 шақырымдық (6 миль) бөлігі "құрғақ жерлер" деп аталады, себебі жаңбыр суының барлығы жер астына сіңіп кетеді. Лехай Gap-тан өзен Оңтүстік-Шығысқа қарай Аллентаунға ағып, онда Кіші Лехай өзені қосылады, содан кейін Солтүстік-Шығысқа қарай Бейтлехемнен өтіп, Пенсильванияның Солтүстік-Батыс Нью-Джерсимен шекарасындағы Истон қаласында Делавэр өзенімен бірігеді.

Балық аулау

Лихай өзенінде көптеген балық түрлері бар, оның ішінде форель, кіші ауызды басс, үлкен ауызды басс, пикерел, панфиш, сазан, сом, егізді балық және муски. Көгілдір форель, қоңыр форель және бұлақ форелінің орташа ұзындығы 11-14 дюймді құрайды, ал кейбіреулері 20 дюймге дейін жетеді. Кіші ауызды басс көптеп кездеседі, бірақ олардың мөлшері кішірек, көбісі 8-14 дюйм аралығында, ал кейде 18-21 дюймдік балықтар да ұсталады. 30-52 дюйм аралығында мускинің саны артып келеді. Өзенде таза муски және жолбарыс муски ұсталады, жолбарыс муски – мускеллунгенің (Esox masquinongy) және солтүстік шоқырдың (Esox lucius) гибридті, көбінесе сүексіз ұрпағы. 2005 жылдан бері Лехи суық сулы балық шаруашылығы альянсы және Пенсильвания балық және қайық комиссиясы сияқты түрлі ұйымдар Армия инженерлік корпусымен бірлесіп, Франсис Уолтер бөгетінен (F. E. W.) жылдық су ағыны жоспарларын жасау үшін жұмыс істеді. Бұл көктем және жаз айларында суық су шығаруды максималды деңгейге көтеріп, қоңыр форель сияқты суық су түрлерінің популяциясын арттыруға көмектесті, нәтижесінде F. E. W. бөгетінен Нортгемптонға дейінгі өзен бөлігінде табиғи түрде өндірілетін популяция өсті.

Ақсудағы сал және түтікпен жүзу

Лехай өзені I, II және III дәрежелі тасқынды ағыстарға ие ақсулы өзен. Лехай өзенінде ақсу рафтингі, каякинг және каноэ спортымен айналысуға ең танымал бөлік – Лехай шатқалы мемлекеттік паркі арқылы өтеді. Лехай шатқалы мемлекеттік паркі Фрэнсис Э. Уолтер тоғанынан басталып, Джим Торп қаласында аяқталады. Өзеннің әртүрлі бөліктерінде ақсу саяхаттарын ұйымдастыратын бірнеше ақсу жабдықтаушы компаниялары бар. Лехай өзеніндегі алғашқы рафтинг компаниясы – 1975 жылы құрылған «Уайтвотер Челленджерс». Фрэнсис Э. Уолтер тоғанынан су жіберу арқасында өзен қайық жүруге жеткілікті тереңдікке жетеді. Лехай өзеніндегі үш танымал қайық саяхаты:
Уайт-Хейвен – Рокпорт – 8,7 миль
Рокпорт – Глен-Оноко – 12,2 миль
Уайт-Хейвен – Глен-Оноко – 20,9 миль