Кіріспе

Солтүстік Мариана аралдары тізбегіндегі адам тұрмайтын жанартау аралы Фараллон де Паярос (испан тілінен алынған Farallón de Pájaros, "Құстардың теңіздік тірегі" деген мағынаны білдіреді, қараңыз, теңіздік тірек (геология)), сондай-ақ Уракус немесе Уракас (испан тілінен алынған Urracas, "Сарғалдықтар" деген мағынаны білдіреді) деп те аталады. Бұл кішкентай (2,3 км²) адам тұрмайтын жанартау аралы, Солтүстік Мариана аралдары тізбегіндегі ең солтүстік және батысқа қарай орналасқан арал.

Тарих

Фараллон де Паярос Испания 1899 жылғы Германия-Испания келісім-шарты бойынша Германияға, Гуамнан басқа Мариана аралдарының қалған бөлігімен бірге өткізілді. Сату рәсімдері 1899 жылдың 17 қарашасында Сайпанда Солтүстік Мариана аралдарының барлығы үшін жүзеге асырылды. 1899 жылдан 1914 жылға дейін Фараллон де Паярос Германия империясының бақылауында болды және Германиялық Жаңа Гвинея колониясының бір бөлігі ретінде басқарылды. 1903 жылы арал жапон компаниясына жалға берілді, ол құстарды аулап, олардың қауырсындарын Жапонияға, содан кейін Парижге экспорттады. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін арал Ұлттар Лигасы арқылы Оңтүстік теңіздер мандатының бөлігі ретінде Жапония империясына берілді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Фараллон де Паярос Тынық мұхиты аралдарының БҰҰ сенімгерлік аумағының бөлігі ретінде АҚШ-қа берілді және қазіргі уақытта Солтүстік Мариана аралдары Одақтастығының Солтүстік аралдар муниципалитеті ретінде басқарылады. 1985 жылы Солтүстік Мариана аралдары Одақтастығының Конституциясына сәйкес, арал табиғи ресурстарды қорғау және сақтау мақсатымен жабайы табиғат аймағы деп жарияланды. 2009 жылдан бері арал АҚШ-тың Мариан шұңқыры теңіз ұлттық ескерткішінің құрамына кіреді.

География

Фараллон-де-Пажарос – Мариан аралдары тізбегінің ең солтүстік аралы. Ол Мауг аралдарының солтүстік-батысында және Солтүстік Мариан аралдарының бас аралдарының бірі Сайпанның солтүстігінде орналасқан. Оның солтүстік көршісі – Жапонияның Огасавара аралдарындағы Оңтүстік Иво Джима, қашықтықта орналасқан. Фараллон-де-Пажарос шамамен дөңгелек пішіндес, ұзындығы – , ені – және ауданы – . Фараллон-де-Пажарос – теңіз деңгейінен биіктігі – метр болатын белсенді стратовулканның жотасы. Бұл стратовулканның табаны теңіз деңгейінен 610 метр төменде, диаметрі 15–20 шақырымды құрайды.

Жанартау қызметі

1864 және 1953 жылдар аралығында Фараллон-де-Пажарос аралдарында 15 жанартау шығару тіркелді. Фараллон-де-Пажарос аймағында екі су асты жанартауы бар: Маханас теңіз төбесі оңтүстік-батысқа қарай орналасқан, теңіз деңгейінен төмен биіктікке жетеді және 1967 жылы соңғы рет шықты. Ахи теңіз төбесі оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан және теңіз деңгейінен төмен биіктікке жетеді. Ол 1979 жылы болуы мүмкін шығарумен, 2001 жылғы шығарумен және 24 сәуірден 17 мамырға дейінгі су астындағы шығарулар сериясымен байланысты, гидротермальдық белсенділік кем дегенде 2014 жылдың желтоқсанына дейін жалғасты.

Құстардың маңызды аймағы

Арал BirdLife International ұйымы тарапынан маңызды құс аймағы (IBA) деп танылды, себебі ол Микронезия мегаподалары мен қарақоңыр терналардың популяциясына жайлы орта.